baun health sci j

Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi

2146-9601 2147-2238

Balıkesir University

Health Care Administration

Sağlık Kurumları Yönetimi

Üniversite Öğrencileri ve Personelinin Kan ve Organ Bağışı Hakkındaki Bilgi, Tutum ve Davranışları

https://orcid.org/0000-0002-9041-8990

Adıgüzel

Emre

KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ Kınış

Berivan

KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

https://orcid.org/0000-0002-8325-4887

Aydın

Mehmet Fatih

KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

08 31 2019

8 2 55 60 10 24 2018 12 07 2018

2012

Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi

GİRİŞve AMAÇ: Organ-doku nakli vücutta görevini yapamayan birorgan-dokunun yerine başka bir canlıdan veya kadavradan alınan ve işlevsel olanbir organ veya dokunun nakledilmesi işlevidir. Kan ve organ bağışı hakkında toplum nezdinde farkındalık oluşturulmasıve bu sağlık davranışının yaygın bir eylem haline gelmesi toplumların ortalamayaşam süresini doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada Karamanoğlu MehmetbeyÜniversitesinde öğrenim gören öğrenciler ile görev yapan akademik ve idaripersonelin kan ve organ bağışı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarınındeğerlendirilmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmaya 143 personel ve 303 öğrenci toplam446 birey dahil edilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerini veorgan-doku nakline ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmeyeyönelik sorular içeren genel bir anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler sayı(S) ve yüzde (%) olarak değerlendirilmiştir.BULGULAR: Katılımcıların %39.9’u en az bir defa kan bağışladığını bildirmişolup; erkeklerin kan bağışlama oranı (%55.0) kadınlardan (%25.4) anlamlıdüzeyde yüksek bulunmuştur. İlik nakli ve organ bağışı hakkında bilgi sahibiolduğunu bildiren katılımcıların oranları sırasıyla %43.7 ve %72.4 olaraksaptanmıştır. Katılımcıların %5.6’sı organ bağışı talebinde bulunduğunubildirmiştir. Diyanet İşler Başkanlığı’nın organ bağışına ilişkin fetvasındanhaberdar olduğunu belirten bireylerin oranı %41.3’dir. Ayrıca 152 katılımcıorgan bağışı için henüz erken olduğunu bildirmiş, 173 katılımcı ise organbağışına ilişkin toplum nezdinde eğitimler verilmesi gerektiğini belirtmiştir.TARTIŞMA ve SONUÇ: Bir yüksek öğretimkurumu mensubu olan öğrenci ve personel için bu oranının yeterli olmadığıdüşünülmektedir. Organ bağışı ile ilgili farkındalık oluşturmaya yönelikeylemlerin (eğitimler, kamu spotları, devlet teşviki vs.) yetkili kurum vekuruluşlar tarafından desteklenmesi ve eğitim müfredatlarında organ bağışınınönemi ile ilgili konulara yer verilmesi organ bağışına ilişkin hassasiyetinarttırılması bakımından önemli ve gereklidir.

Organ bağışı kan bağışı üniversite öğrencileri

Kavurmacı M, Karabulut N, Koç A. Üniversite Öğrencilerinin Organ Bağışı Hakkındaki Bilgi ve Görüşleri. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2014;11(2):15-21.

Vicdan AK, Peker S, Üçer B. Akşehir Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Organ Bağışı ile İlgili Tutumlarının Belirlenmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2011;10(2);175-80.

Çelebi F, Balık AA, Yılmaz İ, Polat KY. Doğu Anadolu Bölgesi İnsanı Organ Bağışına Nasıl Bakıyor? Türkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Lawand History. 2002;10(1):34-8.

Okka B, Demireli O. Konya ilinde halkın organ bağışı konusuna bakış açılarının değerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Lawand History, 2008;16(3);148-58.

Yaşar M, Oğur R, Uçar M, Göçgeldi E, Yaren H, Tekbaş ÖF, Korkmaz A. Bir Sağlık Meslek Yüksekokulu son sınıf öğrencilerinin organ bağışı konusundaki tutumları ve tutumlarına etki eden faktörler. Genel Tıp Dergisi. 2008;18(1):33-7.

Özpulat F. Üniversite Öğrencilerinin Kan ve Organ Bağışına İlişkin Düşünceleri Opinions of University Students Regarding Blood and Organ Donation. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi. 2017;4(2):71-9.

Örüç NE, Yenicesu İ: Ulusal Kan ve Kan Bileşenleri Hazırlama, Kullanım ve Kalite Güvencesi Rehberi, s.1-293, T.C. Sağlık Bakanlığı, Ankara (2016).

Daştan NB, Daştan M, Kıranşal N. Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinin kan bağışına yönelik bilgi ve tutumları. Kafkas Tıp Bilimleri Dergisi. 2013;(1):27-32.

Yıldız Ç, Emekdaş G, Kanık A, Tiftik N, Solaz N, Aslan G, et al. Why don’t we donate blood. A general view of blood donation by people living Mersin: A public survey. Turkish Journal of Infection. 2006;20(1):41-5.

Erdem Ö, Erten-Bucaktepe G, Kara IH. Aile hekimliği polikliniğine başvuran kadınlarda demir eksikliği anemisi ve gestasyon öyküsü ilişkisi. Dicle Medical Journal/Dicle Tip Dergisi. 2009;36(2):123-6.

Karabıçak M, Türk H, Oruç İ, Özdoğan S, Cinkaya A, Karaca C, et al. Knowledge Attitude and Behavior in the Domain of Organ Transplantation Among Healthcare Professionals Working in a Tertiary Care Hospital and Patients Admitted to the Urology Clinic. Journal of Urological Surgery. 2017;4(1):13-7.

Bostancıoğlu D, Saraçoğlu GV, Öztürk M. Yüksekokul öğrencilerinin organ bağışı konusundaki bilgi düzeylerinin ve tutumlarının araştırılması. Genel Tıp Dergisi. 2017;27(4):140-51.

Baykan Z, Naçar M, Yamanel R, Uzun AÖ, Dağlıtuncezdi Ş, Davran H, et al. Tıp Fakültesi birinci sınıf öğrencilerinin organ-doku nakli konusundaki bilgi, tutum ve davranışları. Turkish Journal of Surgery/Ulusal Cerrahi Dergisi. 2009;25(4):137-41.

Kara S, Salman Z, Öngel K. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi sağlık personelinin organ bağışına bakışı. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi. 2012;11(1):33-40.

Yılmaz SG, Yücel BO, Çuhadar D. Knowledge and attitudes of the faculty of theology students on organ transplantation. Journal of religion and health. 2017;56(3):1042-51.