baun health sci j Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi 2146-9601 2147-2238 Balıkesir University 10.53424/balikesirsbd.804250 Health Care Administration Sağlık Kurumları Yönetimi NURSING PROCESS IN ORAL AND DENTAL HEALTH SERVICES ACCORDING TO NURSING CLASSIFICATION SYSTEMS Hemşirelik Sınıflama Sistemlerine Göre Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerinde Hemşirelik Süreci https://orcid.org/0000-0001-8796-6497 Balcı Akpınar Reva ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0002-3643-1975 Kant Elif ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ 08 31 2021 10 2 214 226 10 02 2020 11 04 2020 Copyright © 2012, Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi 2012 Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi

Aim: Oral and dental health services are the services aimed at protecting and treating the oral and dental health of individuals in the realization of the aim of protecting and improving public health. Oral care is one of the important nursing care activities, from health education to oral and dental health to good oral evaluation and treatment, while the role of nurses in this area has been largely neglected. Nurses; evaluate the individual through the nursing process both in the protection of oral and dental health and in the treatment process, and make appropriate interventions by creating a care plan in line with the diagnosis of nursing.The purpose of this article to provide written resources about nursing diagnoses, nursing interventions and nursing outcomes frequently encountered in the provision of oral and dental health services in accordance with current Nursing Classification Systems.Conclusion: This article will guide the nurses working in oral and dental health unit to take a systematic and holistic approach in patient care process.

Amaç: Ağız ve diş sağlığı hizmetleri, toplum sağlığının korunup geliştirilmesi hedefinin gerçekleştirilmesinde, bireylerin ağız ve diş sağlığını korumaya ve tedavi etmeye yönelik hizmetlerdir. Ağız bakımı, ağız ve diş sağlığının korunmasına yönelik sağlık eğitiminden, iyi bir oral değerlendirme ve tedaviye kadar önemli hemşirelik bakım aktivitelerinden biri iken, hemşirelerin bu alandaki rolleri büyük ölçüde ihmal edilmiştir. Hemşireler; gerek ağız ve diş sağlığının korunmasında, gerekse tedavi sürecinde hemşirelik süreci ile bireyi değerlendirip, hemşirelik tanısı doğrultusunda bakım planını oluşturarak uygun girişimleri yapabilir. Bu makalenin amacı; güncel Hemşirelik Sınıflama Sistemlerine uygun olarak ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin sunumunda sık karşılaşılan hemşirelik tanıları, hemşirelik girişimleri ve hemşirelik sonuçları hakkında yazılı kaynak oluşturmaktır.Sonuç: Bu makale ağız diş sağlığı biriminde çalışan hemşirelere, hasta bakım sürecinde sistematik ve bütüncül bir yaklaşım sergilemelerine rehber olacaktır.

 Ağız diş sağlığı Hemşirelik süreci Hemşirelik tanıları Hemşirelik girişimleri Hemşirelik sonuçları Oral dental health Nursing process Nursing diagnosis Nursing interventions Nursing outcomes Birol, L. (2011). Hemşirelik süreci: Hemşirelik bakımında sistematik yaklaşım. İzmir: Etki Yayınları. Çolak, H., Dülgergil, T.Ç., & Serdaroğlu, İ. (2010). Ağız ve diş hastalıklarının medikal, psikososyal ve ekonomik etkilerinin değerlendirilmesi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 2(2), 63-89. Erdemir, F. (2005). Hemşirelik tanıları el kitabı. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevi. Erdemir, F., Kav, S., & Yılmaz, A.A. (2017). Hemşirelik girişimleri sınıflaması. İstanbul: Nobel Tıp Kitap Evleri. Gilman, L. (2002). Dental health. In J.A. Fox (Ed.), Primary health care of infants, children and adolescents. St. Louis: Mosby. Herdman, H., & Kamitsuru, S.(2018).Nursing dıagnoses definitions and classification .New York, Wiley Blackwell. Johnson, M., Bulechek, G.M, Dochterman, J.M.M., Maas, M.L., Moorhead, S., Swanson, E…. Butcher, H.K. (2012). NOC and NIC linkages to NANDA-I and clinıcal conditions. Supporting Clinical Reasoning and Quality Care. E-Book. United States of America, Mosby. Kılınç, G., & Günay, T. (2010). Dokuz eylül üniversitesi tıp fakültesi son sınıf öğrencilerinin ağız diş sağlığı konusunda bilgi düzeyleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 24(3), 131-7. Karamanoğlu, A.Y., & Yavuz, M. (2015). Ağız sağlığı hemşirelik değerlendirmesinde kanıtlar ve uygulama önerileri. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 31(1), 131-143. Keski, Ç., & Karadağ, A. (2010). Hemşirelik son sınıf öğrencilerinin hemşirelik süreci hakkındaki bilgi düzeylerinin incelenmesi. Turkish Journal of Research & Development In Nursing, 12(1), 41-52. Kozier, B., Berman, A., Snyder, S., & Erb, G. (2008). Fundamentals of nursing concepts, process and practice. New Jersey: Prentice Hall. Upper Saddle River. Nanda Nursing Diagnosis List, Erişim adresi: http://www.nandanursingdiagnosislist.org/. Erişim tarihi:03.05.2020. Naito, M., Yuasa, H., Nomura, Y., Nakayama, T., Hamajima, N., & Hanada, N. (2006).Oral health status and health related quality of life: A systematic review. J Oral Sci, 48(1),1-7. Potter, P., & Perry, A. (2009). Fundamentals of nursing. USA: Mosby Company. St. Louis: Elsevier. Park, H. (2014). Identifying core NANDA‐I nursing diagnoses, NIC interventions, NOC outcomes, and NNN linkages for heart failure. Int J Nurs Knowl, 25(1), 30-38. Royal College Of Nursing- RCN. (2011). Essantial guide. promoting older people’s oral health. Erişim adresi: From. Http:// Rcnpublishing. Com/Userimages/ Content Editor/ Promoting-Older-Peoples-Oral-Health.Pdf. Erişim tarihi : January 2011: 1­20. Slade, G.D. (2002). Assesment of oral health-related quality of life (Chapter 4) In: Inglehart M.R, Bangramian, R.A. Oral health realted quality of life,quintessence Publishing Co Inc. Chicago. Sağlık-Sen “Kamuda Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri Çalıştayı” Sonuç Raporu. Erişim adresi: http://www.sagliksen.org.tr/cdn/uploads/gallery/pdf/e8df88810d5d671c5a15cd557881a17f.pdf. Erişim tarihi:22 Kasım 2014. Sabuncu, N. (2008). Hemşirelik süreci. İçinde Sabuncu, N (Ed). Hemşirelik bakımında ilke ve uygulamalar. Ankara: Alter Yayıncılık. Şendir, M., Acaroğlu R., & Aktaş, A. (2009). Hemşirelik yüksekokulu son sınıf öğrencilerinin hemşireliğe ilişkin görüşleri. İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 17,166-173. Tatar, M., Mollahaliloğlu, S., Şahin, B., & Aydın, S. (2011).Maresso, A. and Hernandez-Quevedo C. Turkey: health system review. Health Syst Transit, ,13(6), 1–186. Taylor, C., Lillis, C., Lemone, P., & Lynn, P. (2008). Fundamentals of nursing the art and science of nursing care. New York: Philadelphia: Wolter Kluwer. Lippincot Williams&Wilkins. Tastan, S., Linch, G.C., Keenan, G.M., Stifter, J., McKinney, D., Fahey, L.,….Lopez, K.D., Yao, Y., Wilkie, D.J. (2014). Evidence for the existing American Nurses Association recognized standardized nursing terminologies: A systematic review. Int J Nurs Stud, 51(8),1160-1170. Törnvall, E., & Jansson, I. (2017). Preliminary evidence for the usefulness of standardized nursing terminologies in different fields of application: a literature review. Int J Nurs Knowl, 28(2), 109-119.