baunsobed

Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

1301-5265 2651-4974

Balıkesir University

10.31795/baunsobed.1560062

Early Childhood Education Classroom Education Inclusive Education

Okul Öncesi Eğitim Sınıf Eğitimi Kapsayıcı Eğitim

Temel eğitimde kapsayıcılığa yönelik öğretmen öz-yeterlik ölçeği geliştirme çalışması

The scale development study: Teacher self-efficacy for inclusion in elementary education

https://orcid.org/0000-0002-1998-0446

Işıtan

Sonnur

Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Eğitimi AD

https://orcid.org/0000-0003-3673-1668

Saçkes

Mesut

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ, NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ

https://orcid.org/0000-0002-5702-2150

Güçhan Özgül

Sinem

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ, NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ

https://orcid.org/0000-0001-9861-5174

Sezginsoy Şeker

Burcu

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ, NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ

06 12 2025

28 53 113 127 10 02 2024 03 11 2025

1998

Balıkesir University The Journal of Social Sciences Institute

This study aims to develop a teacher self-efficacy scale for inclusion in elementary education. In the study, the descriptive survey model was used. The sample of the study consisted of teacher candidates studying in the field of pre-school and classroom education in Türkiye and teachers working in kindergartens, preschools, and primary schools affiliated with the Ministry of National Education. A total of 332 people, 229 from the field of pre-school and 103 from the field of classroom education, participated in the study. Within the scope of the study, the 46-item tool named “Teacher Self-Efficacy Scale for Inclusiveness in Basic Education (TEKÖZ)” was created by obtaining expert opinion. “Principal Components Analysis” and “Confirmatory Factor Analysis” were conducted for the developed scale. As a result of the analyzes, it was determined that the “Teacher Self-Efficacy Scale for Inclusiveness in Basic Education (TEKÖZ)” consisted of three factors named “Collaboration, Classroom Management, and Teaching” and 22 items. The reliability coefficient for the entire scale is α=0.87. It has been determined that the developed tool is suitable for measuring the self-efficacy of teachers and teacher candidates at the basic education level regarding inclusiveness.

The aim of this study is to develop a teacher self-efficacy scale for inclusion in elementary education. In the study descriptive survey model was used. The sample of the study consisted of teacher candidates studying in the field of pre-school and classroom education in Turkey and teachers working in kindergartens, preschools and primary schools affiliated to the Ministry of National Education. A total of 332 people, 229 from the field of pre-school and 103 from the field of classroom education, participated in the study. Within the scope of the study, the 46-item tool named “Teacher Self-Efficacy Scale for Inclusiveness in Basic Education (TEKÖZ)” was created by obtaining expert opinion. “Principal Components Analysis” and “Confirmatory Factor Analysis” were conducted for the developed scale. As a result of the analyzes, it was determined that the “Teacher Self-Efficacy Scale for Inclusiveness in Basic Education (TEKÖZ)” consisted of three factors named “Collaboration, Classroom Management, and Teaching” and 22 items. The reliability coefficient for the entire scale is α=0.87. It has been determined that the developed tool is suitable for measuring the self-efficacy of teachers and teacher candidates at the basic education level regarding inclusiveness.

Inclusive education Elementary education Scale development Preschool education Primary education

BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ

Temel Eğitimde Kapsayıcılığa Yönelik Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği Geliştirme Çalışması Proje No: 2018/060

Akalın, S., Demir, Ş., Sucuoğlu, B., Bakkaloğlu, H. ve İşcen, F. (2014). The needs of inclusive preschool teachers about inclusive practices. Eurasian Journal of Educational Research, 54, 39-60.

Aydoğdu, Ö. G. F., Akalin, A., Polat, B., Irice, N. ve Akpinar, M. (2016). Okulöncesi öğretmenlerin özel gereksinimli çocukların tanılanması konusundaki görüşlerinin incelenmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(4), 13-21.

Akkan, B. E., Deniz, M. B., Ertan, M. (2011). Sosyal dışlanmanın roman halleri. (1. Basım). Anadolu Kültür Yayınları: İstanbul.

Akyüz, E. (2001). Çocuk hakları sözleşmesinin temel ilkeleri ışığında çocuğun eğitim hakkı, 29.01.2018 tarihinde http://yayim.meb.gov.tr/dergiler/151/akyuz.htm, adresinden erişildi.

Ayan-Ceyhan, M. (2016). Kapsayıcı eğitim: Okul pratikleri, öğretmen ihtiyaçları, eğitim reformu girişimi. Eğitim Reformu Girişimi Raporu, ISBN: 978-605-9178-44-0. 15/06/2019 tarihinde http://www.egitimreformugirisimi.org/wp-content/uploads/2017/03/ERG_KapsayiciEgitim_OgretmenIhtiyaclari.pdf sayfasından erişildi.

Bakkaloğlu, H., Yılmaz, B., Altun Könez, N. ve Yalçın, G. (2018). What do the research about preschool inclusion in Turkey tell us? Inonu University Journal of the Faculty of Education, 19(1), 119-150. http://dx.doi.org/10.17679/inuefd.302031

Batu, E. S. (2010). Factors for the success of early childhood inclusion & related studies. International Journal of Early Childhood Special Education, 2(1), 57-71.

Batu, E. S., Odluyurt, S., Alagozoglu, E., Cattık, M. ve Sahin, S. (2017). Determining the opinions of preschool teachers. Ankara University Faculty of Educational Sciences Journal of Special Education, 18(3), 401-420.

Bricker, D. (1995). The challenge of inclusion. Journal of Early Intervention, 19(3), 179- 194.

Büyüktaşkapu Soydan, S., Durmuşoğlu Saltalı, N. ve Şengöz, E. (2022). Temel eğitim öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim özyeterliklerinin yordayıcısı olarak eleştirel çokkültürlü eğitim özyeterlikleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(127), 244-265. https://doi.org/10.29228/ASOS.55051

Çallı, Y. (2009). Türk Anayasa Hukukunda eğitim hakkı. [Yüksek lisans tezi], Ankara Üniversitesi.

De Beuckelaer, A. ve Lievens, F. (2009). Measurement equivalence of paper-and-pencil and internet organisational surveys: A large scale examination in 16 countries. Applied Psychology: An International Review, 58(2), 336–361. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.2008.00350.x Demir Zengin, F., Uğur Mutlu, S. ve Haşıl Korkmaz, N. (2024). Kapsayıcı eğitim alanında yapılmış doktora tez çalışmalarının incelenmesi: Bir içerik analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 7(2), 455-480. http://doi.org/10.33400/kuje.1416630

Demirkaya, P. N. ve Bakkaloğlu, H. (2015). Examining the student-teacher relationships of children both with and without special needs in preschool classrooms. Educational Sciences: Theory & Practice, 15(1), 159-175.

Demirkol, M. ve Kuşça, N. (2023). Teacher attitude scale towards inclusive education and teacher self-efficacy scale towards inclusive education: Scale adaptation study. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 24(3), 1865-1883. http://doi.org/ 10.17679/inuefd.1378932.

Erçiçek, B., Günal, Y. ve Ünay, E. (2023). Kapsayıcı eğitime yönelik tutum ölçeği geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(38), 332-350.

Eğitim Reformu Girişimi Raporu (2011). ERG Raporu. Türkiye'de kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimin durumu. İstanbul: ERG. 15.08.2017 tarihinde https://www.egitimreformugirisimi.org/wp-content/uploads/2017/03/Turkiyede_Kaynastirma_Butunlestirme_Yoluyla_Egitimin_Durumu.pdf adresinden erişildi.

Eğitim Reformu Girişimi Raporu (2016). ERG Raporu. Türkiye'de ortaöğretimde kapsayıcı eğitim durum analizi. İstanbul: Sabancı Üniversitesi Yayınları, 21/01/2019 tarihinde http://www.egitimreformugirisimi.org/egitim-izleme-raporu-2016-17/ adresinden erişildi.

Gök, G. ve Erbaş, D. (2014). Okul öncesi eğitimi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin görüşleri ve önerileri. International Journal of Early Childhood Special Education, 3(1), 66-87.

Feyman Gök, N. ve Mülayim, B. (2021). Resimli çocuk kitaplarında kapsayıcı eğitim ögelerinin incelenmesi. Uygulamada Eğitim ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 1(1), 63-78.

Göl, H. ve Sakız, H. (2020). Okul öncesi eğitimde rehberlik programının kapsayıcı eğitim ilkeleri doğrultusunda tasarlanması. Nitel Sosyal Bilimler, 2(2), 90-115. Günşen, M. O. (2024). MEB kapsayıcı erken çocukluk eğitim projesi öykü kitaplarının kapsayıcı eğitim öğeleri açısından incelenmesi, Trakya Eğitim Dergisi, 14(1), 87-103.

Karataş, A. ve Hamurcu, G. C. (2024). Sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumlarının incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 13(3), 1129-1145.

Kocbeker-Eid, B. N. (2016). What do Turkish prospective primary teachers promise for inclusion. Journal of Education and Training Studies, 4(7),235-248.

Kirschner, S. R. (2015). Inclusive education. In W. George Scarlett (Ed.), Sage Encyclopedia of Classroom Management. Edition 1st Publisher: Sage.

Koçyiğit, S. (2015). Ana sınıflarında kaynaştırma eğitimi uygulamalarına ilişkin öğretmen-rehber öğretmen ve ebeveyn görüşleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 4(1), 391-415.

Kozikoğlu, İ. ve Yıldırımoğlu, S. (2021). Öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutumları ile kapsayıcı eğitimde sınıf içi uygulamaları arasındaki ilişki. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 51, 226-241.

Liao, P. ve Hsieh, J. (2017) Does internet-based survey have more stable and unbiased results than paper-and-pencil survey? Open Journal of Social Sciences, 5, 69-86. http://dx.doi.org/10.4236/jss.2017.51006

Malinen, O-P., Savolainen, H. ve Xu, J. (2013). Dimensions of teacher self-efficacy for ınclusive practices among mainland chinese pre-service teachers. Journal of International Special Needs Education, 16(2), 82-93. http://dx.doi.org/10.9782/2159-4341-16.2.82

MEB (2013). Okul Öncesi Eğitim Programı. 02.08.2018 tarihinde https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/guncellenenokuloncesiegitimprogrami.pdf adresinden erişildi.

Meral, B.F. ve Bilgic, E. (2012). Kaynaştırmada öğretmen yeterliği ölçeğinin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Human Sciences [Online],92, 253-263.

Metin, N. (2018). Okul öncesi kaynaştırma sınıfında öğretmen. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 2(2), 428–439. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.196720182279

Odom, S. L. ve Diamond, K. A. (1998). Inclusion of young children with special needs in early childhood education: The research base. Early Childhood Research Quarterly, 13, 3-25. https://doi.org/10.1016/S0885-2006(99)80023-4.

Ovalı, E. (2023). İlkokulda yabancı uyruklu öğrencilere ikinci dil olarak Türkçe öğretiminin kapsayıcı eğitim açısından incelenmesi. [Yüksek lisans tezi], Necmettin Erbakan Üniversitesi

Öncel, G. ve Akgül, E. (2024). Gaziantep’te yaşayan suriyeli mülteci ve türk ebeveynlerin kapsayıcı eğitim bağlamında okul öncesi öğretmenlerinden beklentileri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 151-161. https://doi.org/10.17556/erziefd.1297298

Park, M., Dimitrov, D. M., Das, A. ve Gichuru, M. (2016). The teacher efficacy for inclusive practices (TEIP) scale: Dimensiolity and factor structure. Journal of Research in Special Educational Needs, 16(1), 2-12.

Sabancı Üniversitesi Yayınları (2013). Engelsiz Türkiye için: Yolun neresindeyiz? Mevcut durum ve öneriler. 21.01.2018 tarihinde https://gazetesu.sabanciuniv.edu/sites/gazetesu.sabanciuniv.edu/files/2013/13019_sabanci_rapor_tr.pdf adresinden erişildi.

Sharma, U., Loreman, T. ve Forlin, C. (2012). Measuring teacher efficacy to implement inclusive practices. Journal of Research in Special Educational Needs, 12(1), 12-21.

Sönmez, N. ve Bıçak, B. (2017). Özel gereksinimli çocukların kaynaştırılmasına yönelik öğretmen yeterliği ölçeğinin Türkçe uyarlaması. International Online Journal of Educational Sciences, 9 (1), 156- 173. http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2017.01.010

Sucuoğlu, B., Bakkaloğlu, H., İşcen Karasu, F., Demir, Ş. ve Akalın, S. (2013). Inclusive preschool teachers: Their attitudes and knowledge abaout inclusion. International Journal of Early Childhood Special Education, 5(2), 107-128.

Şimşek, Ü. (2019). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutum ve özyeterlikleri ile sınıf içi uygulamalara ilişkin görüşlerinin karşılaştırılması. [Doktora tezi], Gazi Üniversitesi.

Şimşek, H., Dağıstan, A., Şahin, C., Koçyiğit, E., Dağıstan Yalçınkaya G., Kart, M. ve Dağdelen, S. (2019). Kapsayıcı eğitim bağlamında Türkiye’de temel eğitim programlarında çokkültürlülüğün izleri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 177-197.

Tuzcuoğlu, N. ve Aydın, D. (2023). Okul Öncesi öğretmenlerinin kapsayıcı eğitim ile ilgili görüşleri, problemleri ve çözüm önerileri. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 27-40. https://doi.org/10.55008/te-ad.1284572

UNESCO (2015). Education 2030: Incheon declaration and framework for action. 27/03/2018 tarihinde http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002456/245656E.pdf adresinden erişildi.

UNESCO (2009). Policy guidelines on inclusion in education. Fransa: UNESCO. 27/03/2018 tarihinde https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000177849 e.t adresinden erişildi.

Yıldız, S. ve Gülbahar, B. (2023). Kapsayıcı eğitimin niteliğine ilişkin okul öncesi öğretmenlerinin görüşleri. Social Science Development Journal, 8(37), 37-65