jijs Journal of Islamicjerusalem Studies 1367-1936 2514-6009 Beytülmakdis Çalışmaları Vakfı 10.31456/beytulmakdis.372722 تأثير الموتمر الإسلامي العام لسنة 1931 على العالم الإسلامي وانعكاساته في تركيا 1931 Genel İslam Kongresi’nin İslam Dünyasına Etkileri Ve Türkiye’deki Yansımaları The Impact of the 1931 General Islamic Congress on the Muslim World and its Repercussions in Turkey Beyaz Yasin 07 17 2018 18 1 35 56 12 29 2017 06 05 2018 Copyright © 1997, Journal of Islamicjerusalem Studies 1997 Journal of Islamicjerusalem Studies

Aralık 1931 tarihinde İslam dünyasından birçok temsilcininkatılımıyla Beytülmakdis’te gerçekleştirilen Genel İslam Kongresi’nde baştaFilistin ve Mescid-i Aksa, olmak üzere Müslümanların genel problemleri elealınmıştır. Bunların en önemlilerinden birisi de hiç şüphesiz hilafetmeselesidir. Hilafet tartışmaları nedeniyle başta Türkiye olmak üzere Mısır veSuudi Arabistan kongreye karşı sert tepki göstermiştir. Bu çalışma Genel İslam Kongresi’nin yapılış sebeplerini, Kongrenedeniyle ortaya çıkan hilafet tartışmalarını ve kongrenin İslam dünyasınayansımalarını ele alacaktır. Ayrıca kongrenin sonunda alınan kararlara da yerverilecektir. Bunu yaparken konuyla alakalı arşiv belgelerinden, dönemin Türkçeve Arapça gazetelerindeki haberlerden, makalelerden ve kitaplardanfaydalanılacaktır.

The General Islamic Congress held in Bayt al-Maqdis inDecember 1931 with the participation of countless representatives from theMuslim World, discussed general problems of the Muslims and mainly that ofPalestine and al-Aqsa Mosque. One of themost important issues discussed was the issue of the Caliphate and due to thediscussion of such an issue, harsh reactions against the Congress were taken bychiefly Turkey as well as Egypt and Saudi Arabia. This paper will address the reasons why theGeneral Islamic Congress was held in Jerusalem, the discussions arising overthe Caliphate issue and its reflections in the Muslim World. In addition, thepaper will deal with the resolutions taken at the end of the Congress. In theprocesses of this research, relevant archival documents pertaining to the issuewas consulted together with news coverage from Turkish and Arabic newspapers ofthe time, as well as relevant articles and books.

 Beytülmakdis Genel İslam Kongresi Emin el-Hüseynî hilafet Türkiye بيت المقدس المؤتمر الإسلامي العام أمين الحسيني الخلافة تركيا Bayt al-Maqdis The General Islamic Congress Amin al-Husseini Caliphate Turkey TC. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 030-10-00-00-229-543-28. TC. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 030-10-00-00-229-543-25. TC. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 030-10-00-00-229-544-7. TC. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 030-1000-00--229-543-28 TC. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 030-10-00-00-229-544-16. TC. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 030-10-00-00-229-544-7. TC. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 030-10-00-00-228-534-5. TC. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 030-10-00-00-266-793-4. TC. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 030-10-00-00-266-793-5. TC. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 030-10-00-00-229-543-23. TC. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, 030-10-00-00-229-543-27. TDV İSAM Kütüphanesi Arşivi, RTB-67-19. Abbas Hilmi Paşa. (1931, 21 Kanun-i Evvel). Cumhuriyet. Akşam Gazetesi, (1931, 10 Kanun-i Evvel). Akşam Gazetesi. (1931, 15 Kanun-i Evvel). Arslan, E.Ş. (2005). İttihatçı Bir Arap Aydınının Anıları. İstanbul: Klasik. Derveze, M. İ. (1993). Müzekkirât Muhammed İzzet Derveze. c. 1, Beyrut: Daru’l-Garbi’l-İslâmî. e-Arid, V. “Emin el-Hüseynî”, DİA, cilt 11, s. 116-117. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı. el-Kâsım, İ. M. (2016). Senevât el-Feylesof Rıza Tevfik fi’l-Ürdün. Amman: Daru’l-Memûn. el-Menar. (Ekim 1931), cilt 32, sayı 1, s. 117. el-Menar. (Mart 1932), cilt 32, sayı 1, s. 198 el-Menar. (Nisan 1932), cilt 32, sayı 4, s. 284 Elpeleg, Z. (1999): Filistin Ulusal Hareketinin Kurucusu Hacı Emin el-Hüseynî. İstanbul: İletişim. es-Seâlibî, A. (1988). Halfiyyât el-Mutemeru’l-İslâmî bi’l-Kuds. Beyrut: Daru’l-Ğarbi’l-İslâmî. Filistin. (1931, 12 Kanun-i Evvel). Filistin. (1931, 12 Kanun-i Evvel). Filistin. (1931, 9 Kanun-i Evvel). Filistin. (1931, 9 Kanun-i Evvel). Filistin’de İkiye Ayrıldılar”. (1931, 29 Kanun-i Evvel). Cumhuriyet. Hureysat, M. A. (1991). el-Ürdüniyyûn ve’l-Kadâyâ el-Vataniyye ve’l-Kavmiyye. Amman: Camiatü’l-Ürdüniyye. İlhan, S. (2007). Kudüs’teki İslam Kongresinin Perde Arkası. İlmi Araştırmalar Dergisi, 1, 124. Kongrenin Ruznamesi Nasıl Tesbit Edildi?. (1931, 6 Kanun-i Evvel). Cumhuriyet. Kramer, M. (1986). Islam Assembles The Advent of the Muslim Congresses. New York: Clombia University Press. Kudüs İslam Kongresinde Yeni Hadiseler. (1931, 15 Kanun-i Evvel). Cumhuriyet. Kudüs Kongresi: Kongrede Ne Gibi Meseleler Müzakere Edilecek. (1931, 5 Kanun-i Evvel), Akşam Gazetesi. Kudüs Kongresinde Dayak. (1931, 8 Kanun-i Evvel). Cumhuriyet. Kudüs Kongresinde Yeni Bir Hadise Daha. (1931, 18 Kanun-i Evvel). Cumhuriyet. Kudüs’teki Mısır Murahhası Filistin Haricine Çıkarıldı, (1931, 20 Kanun-i Evvel), Cumhuriyet. Lavrens Kudüste mi?. (1931, 19 Kanun-i Evvel). Cumhuriyet. Mattar, P. (1999). Kudüs Müftüsü Hacı Emin el-Hüseynî. İstanbul: Akademi. Meclis’te Dün Kudüs Kongresi İçin Verilen Takrir Görüşüldü. (1931, 4 Kanun-i Evvel) Cumhuriyet. Nadi, Y. (1931, 5 Kanun-i Evvel). Kudüs Kongresine Karşı Türk Hassasiyeti. Cumhuriyet. Nafi, B. M. (1996). The General İslamic Congress of Jaruselam Reconsidered. The Muslim Word, No. 3-4, 247. Türkiye ve Kongre. (1931, 11 Kanun-i Evvel). Filistin. Uçman, A. (2012). Rıza Tevfik’ten Eşi Nazlı Hanım’a Mektuplar. İstanbul: Kubbealtı. Uçman, A. (2015). Rıza Tevfik’ten Kızı Munise Hanım’a Mektuplar. İstanbul: Kubealtı. Yahudi Gazetelerinde İslam Kongresi. (1931, 11 Kanun-i Evvel). Filistin.