Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi

2146-4634 2148-2071

Bilgi Yolu Eğitim Kültür ve Sosyal Araştırmalar Merkezi: BİLSAM

10.20493/birtop.494622

15 Temmuz Kanun Hükmünde Kararnamelerinin Kamu Yönetimine Etkisi

Tuncel

Gökhan

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ Demirhan

Yılmaz

DİCLE ÜNİVERSİTESİ

12 30 2018

8 2 5 37 12 10 2018 12 17 2018

2011

Individual and Society Journal of Social Science

Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin temel özelliği, yönetimde güçlerayrılığı ilkesini esas almış olmasıdır. Bu esasa göre, yasama, yürütme ve yargıgüçleri ayrı ayrı örgütlenmiş olup bu güçlerin görev ve yetkileri ile yetkikaynakları anayasada belirtilmiştir. Buna göre yasama gücü kanunları yapar,genel kuralları koyar. Yürütme gücü kanunlara göre, bu kuralları uygular. Yargıgücü ise uygulamadan kaynaklanan sorunları çözer. Türkiye’de güçlerin ayrılığı benimsenmişolsa da yürütme erki yönetimin merkezinde yer alır. Temsili demokrasilerdeyürütme gücünü doğrudan veya dolaylı yollarla seçilen hükümet kullanmaktadır.Ancak, demokrasisi konsolide olamamış Türkiye gibi ülkelerde seçilmişleriniktidar olup, muktedir olamaması sorunu bulunmaktadır. Yürütmenin asli gücüseçilmiş kanadı hükümetlerin seçimlerde vatandaşlardan aldıkları yetki ileülkeyi yönetmesi beklenirken seçilmişlerin emri altında çalışması gerekirkenyürütmenin atanmışlar kanadı kendi görev ve yetki alanının dışına çıkarak ülkeyönetiminde etkili olmuştur. Türkiye’de, özellikle çok partili siyasal yaşamageçişin ardından darbeler veya MGK gibi kurullar aracılığıyla asker, siyaset veidare üzerinde doğrudan etkili olmuştur. 15 Temmuz 2016 gecesi yaşanan darbegirişimi ülkede yeni bir sürecin başlamasını da beraberinde getirmiştir. Darbegirişimi, vatandaşların desteği, hükümetin ve güvenlik güçlerinin mücadelesisonucunda başarısız olmuştur. Ancak, girişim sonrasında hükümet darbegirişimini bertaraf etmek için bazı tedbirleri yürürlüğe koymuştur. Ülkegenelinde Olağanüstü Hal Yönetimi ilan edilmesi, bu tedbirlerin başındagelmiştir. Bu çerçevede hükümet, çok sayıda Kanun Hükmünde Kararname çıkararakbaşta kamu yönetimi olmak üzere pek çok alanda yasal düzenleme yapılmıştır. Bu çalışmada, 15 Temmuz darbe teşebbüsünden sonra siyasaliktidarın aldığı önlemlerin kamu yönetiminde meydana getirdiği bazıdeğişiklikler inceleme konusu yapılmıştır. Bu inceleme, 21 Temmuz 2016-17Temmuz 2018 tarihleri arasında Türkiye’nin tamamında üçer aylık sürelerleuygulanan Olağanüstü Hal Yönetimi boyunca çıkarılan onlarca Kanun Hükmünde Kararname(KHK)’ler bağlamında yapılmıştır. Bu çerçevede, KHK’larla merkezi yönetim,yerel ve yerinden yönetimler alanında yapılan düzenlemelerin bir kısmına yerverilmiştir. Çalışma, büyük ölçüde yasal-hukuksal metinlere dayanmaktadır.

Türkiye 15 Temmuz OHAL KHK’lar İdare YapıTürkiye

Alptekin, H. ve Bekir İ. (2018). Kayyum Atanan Belediyelerin PKK Terörü İle Mücadeledeki Rolü, Ankara, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı Raporu.

Balta, T. B. ve Hüseyin N. K. (1960), “ Türkiye’de Hukuk Devleti Anlayışı”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Cilt 15, Sayı 3, ss. 1-10.

Demirkaya, N. (2017), “İşte Bir Yıldır, OHAL Kapsamında Yayınlanan Tüm KHK'lar ve İçerikleri”, www.gazetehaber.com.tr, (Erişim Tarihi: 18.09.2017).

Gözler, K. (2004), Kanun Hükmünde Kararnamelerin Hukuki Rejimi, Bursa Ekin Kitabevi.

Gözler, K. (2015), Anayasa Hukukuna Giriş, Bursa, Ekin Yayınevi.

Gözübüyük, Ş. (2013), Türkiye’nin Yönetim Yapısı, Ankara, Turhan Kitabevi.

Günal, H. Y. (1964), “Hukuk Devleti Kavramı”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Cilt 19, Sayı 3, ss. 103-124.

Huber, E. R. (1970), “Modern Endüstri Toplumunda Hukuk Devleti ve Sosyal Devlet”, (Çev. Tuğrul Ansay), Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 27, Sayı 3, ss.27-51.

Karabelias, G. (1998), ‘Civil-Military Relations: a Comparative Analysis of the Role of the Military in the Political Transformation of Post-war Turkey and Greece: 1980-1995’ http://www.nato.int/acad/fellow/96-98/karabeli.pdf (15.03.2018)

Karatepe, Ş. (2013), Anayasa Hukuku, Ankara, Savaş Yayınevi.

OHAL Komisyonu Kararları, https://ohalkomisyonu.tccb.gov.tr/, (Erişim Tarihi: 12.11.2018).

Özbudun, E. (1995), Türk Anayasa Hukuku, Ankara, Yetkin Yayınları.

Özer, M. A. (2012). Yeni Kamu Yönetimi. Ankara: Barış Kitap

Özyörük, M. (1959), Hukuka Giriş, Ankara, Ege Matbaası.

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu.

https://www.haberler.com/cumhurbaskani-erdogan-tib-i-kapatacagiz-8667593-haberi/, (Erişim Tarihi: 5.10.2018).

http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/tib-e-casusluk-baskini-26527018, (Erişim Tarihi: 5.10.2018)

5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu.

15 Temmuz 2018 tarih ve 8 numaralı Yüksek Askeri Şûra’nın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanı Kararnamesi.

10 Temmuz 2018 tarihli 1’nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi.

5393 sayılı Belediye Kanunu.

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu.

7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun.

Kanun Hükmünde Kararnameler668 sayılı KHK, 27 Temmuz 2016669 sayılı KHK, 31 Temmuz 2017.671 sayılı KHK, 17 Ağustos 2016673 sayılı KHK, 1 Eylül 2016.674 sayılı KHK, 1 Eylül 2016. 676 sayılı KHK, 29 Ekim 2016.677 sayılı KHK, 22 Kasım 2016678 sayılı KHK, 22 Kasım 2016.680 sayılı KHK, 2 Ocak 2017.681 sayılı KHK, 6 Ocak 2017.685 sayılı KHK, 23 Ocak 2017.687 sayılı KHK, 9 Şubat 2017.690 sayılı KHK, 29 Nisan 2017694 sayılı KHK, 25 Ağustos 2017. 696 sayılı KHK, 24 Aralık 2017.698 sayılı KHK, 4 Temmuz 2018 699 sayılı KHK, 7 Temmuz 2018.700 sayılı KHK, 7 Temmuz 2018.702 sayılı KHK, 9 Temmuz 2018.703 sayılı KHK, 9 Temmuz 2018.