<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi (ÇEDAR)</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">2636-767X</issn>
                                                                                                        <publisher>
                    <publisher-name>Esma DUMANLI KADIZADE</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Creative Arts and Writing</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Sanat ve Edebiyat</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Aytül Akal&#039;ın Yapıtlarının Çocuk Yazınının Temel İlkeleri Açısından İncelenmesi</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0009-0007-2061-6426</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Aslan</surname>
                                    <given-names>Mehmet Selim</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Şehit Hidayet Atmış Ortaokulu</aff>
                                                            </contrib>
                                                    <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0002-8353-2779</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Hamzadayı</surname>
                                    <given-names>Ergün</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Gaziantep Üniversitesi</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20230913">
                    <day>09</day>
                    <month>13</month>
                    <year>2023</year>
                </pub-date>
                                        <volume>6</volume>
                                        <issue>2</issue>
                                        <fpage>1</fpage>
                                        <lpage>21</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20230523">
                        <day>05</day>
                        <month>23</month>
                        <year>2023</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20230805">
                        <day>08</day>
                        <month>05</month>
                        <year>2023</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2017, International Journal of Childrens Literature and Education Researches (CHEDAR)</copyright-statement>
                    <copyright-year>2017</copyright-year>
                    <copyright-holder>International Journal of Childrens Literature and Education Researches (CHEDAR)</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Çocuk yazını; çocukların bilişsel, duyuşsal gelişimleri başta olmak üzere çocuklar üzerinde birçok etkisi bulunan oldukça önemli ve üzerinde titizlikle durulması gereken bir alandır. Çocuk okurların doğrudan etkileşim kurduğu bu alanda çocuk okurları, bilimsel veriler doğrultusunda yetkin ürünlerle karşılaştırmak gerek bireysel gerek toplumsal açıdan büyük önem taşımaktadır.  Çocuk gerçekliği ve çocuğa görelik ilkelerini işe koşarak çocuk okurun edilgen bir nesne konumundan etken bir özne konumuna yükselmesinde önemli bir işlev üstlenen çocuk yazını, bu işlevi yerine getirirken çocuk yazınının temel ilkelerine uymalıdır. Bu duruma koşut olarak bu araştırmada, çocuk yazınında önemli bir yer edinmiş, yapıtları birçok dile çevrilmiş olan çocuk yazını yazarı Aytül Akal’ın çocuk okurlar için kaleme aldığı romanlarının çocuk yazınının temel ilkeleri olan; karakter, konu, ileti, dil ve anlatım ile resim açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda bu araştırma betimsel tarama modelinde olup Aytül Akal’ın ortaokul çağına seslenen söz konusu 20 romanı, nitel araştırma yöntemlerinden belge inceleme (doküman inceleme) yoluyla çözümlenmiştir. Aytül Akal’ın yapıtlarının, çocuk yazınının temel ilkeleri açısından genellikle yetkin olduğu saptanmıştır. Bu duruma koşut olarak Aytül Akal’ın yapıtlarının çocuklarda okuma sevgisinin ve alışkanlığının kazanılmasında etkin özellikler içerdiği belirlenmiştir. Yapıtlarda çocuğa görelik ve çocuk gerçekliği ilkelerinin öncelenmesi, bu durumu sağlayan başlıca etken olarak ön plana çıkmıştır. Ayrıca başkişilerin çocuk okurların sağlıklı özdeşim kurabileceği kişilerden seçildiği, seçilen konuların çoğunlukla çocuk okurların ilgisine ve gereksinimine seslendiği; iletilerin genellikle örtük iletilerden oluşup çocuk okurun dil ile düşün evrenine uygun olduğu, yapıtlarda kullanılan resimlerin estetik duyarlık ile çizildiği, çocuk okurların içinde bulunduğu yaşam evresine uygun mizahi özellikler içerdiği, anlatıları genellikle somutladığı ve doğru konumlandırıldığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte Aytül Akal’ın yapıtlarının, konunun yapılandırmasını zayıflatan ögelerden olan duygusallık ögesini içermediği belirlenirken abartılmış merak ve rastlantısallık ögelerini içerdiği belirlenmiştir. Ayrıca yapıtlarda dilin varsıllığını yansıtan atasözlerine yeterince yer verilmediği ve yapıtların dilimize henüz yerleşmemiş yabancı sözcüklerden arınık olmadığı saptanmıştır.  İncelenmiş olan yapıtlara yönelik araştırmacılara ve eğitimcilere önerilerde bulunulmuştur.</p></abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Aytül Akal</kwd>
                                                    <kwd>  Çocuk Yazını</kwd>
                                                    <kwd>  Temel İlkeler</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                                                                                        </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Adıgüzel, H.Ö. (1999). Aytül Akal’ın çocuk kitaplarına iç ve dış yapı açısından bakış. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(2), 139-144.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Akıncı, B. (2019). Değerler eğitimi açısından Aytül Akal’ın çocuk romanlarının incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ay, M. (2021). Aytül Akal’ın çocuk romanlarının söz varlığı açısından incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bayram, B. (2021). Çocuk yazınında karakter geliştirme bağlamında Aytül Akal’ın masal kitapları. RumeliDE	Dil	ve	Edebiyat	Araştırmaları	Dergisi,	(23),	1-14. https://doi.org/10.29000/rumelide.948283</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz Ş. ve Demirel F. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (17. baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çelebi, V. (2018). Aytül Akal’ın çocuk romanlarının değerler aktarımı açısından incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Doğantemur, E. (2019). Aytül Akal romanlarında karakter eğitimi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Dumanlı Kadızade, E. ve Esmer, R. (2019). Mavisel Yener’in Çılgınlar Sınıfı seri romanlarında fantastik kurgu. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(66), 85-107. https://dxdoi.org/10.17719/jisr.2019.3562</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Dumanlı Kadızade, E. ve Önder, B. (2016). Aytül Akal’ın Süper Gazeteciler çocuk serisinde abartılmış merak. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3),31-49.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erkmen, Z. ve Kaya A. İ. (2017). Aytül Akal’ın eserlerinde aile içi çatışma üzerine bir inceleme. Kesit Akademi Dergisi, (10), 621-633.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Fırat, H. (2020). Çocuk edebiyatında antiotoriter anlatım: Aytül Akal’ın Güzel Kitaplarım öyküsü. RumeliDE	Dil	ve	Edebiyat	Araştırmaları	Dergisi,	(19),	177-191. https://doi.org/10.29000/rumelide.752243</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gümüş, S. (2017). Değerler eğitimi bağlamında Aytül Akal’ın çocuk romanlarının analizi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hamzadayı,  E. ve  Çetinkaya  G. (2012).  Aytül  Akal’da  ilişkisel  kimlikler ve aile içi iletişim: Oğlum Neredesin, Kızım Neredesin. Haz. Sedat Sever. (III. Ulusal Çocuk Edebiyatı ve Gençlik Sempozyumu) içinde. (s. 379-386). Ankara Üniversitesi Basımevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hamzadayı, E. Çetinkaya, G., ve Bayat, N. (2013). Halikarnas Balıkçısı’nın çocuklara uyarlanan yapıtlarındaki iletilere yönelik bir içerik çözümlemesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(29),451-457.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hamzadayı, E. ve Çetinkaya, G. (2013). Çocuk okurların bilişsel, duyuşsal ve toplumsal gelişimlerindeki işlevleri açısından Aytül Akal’da mizah ögesinin kullanımı. Turkish Studies, 8(4), 489-498.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kemaneci, E. (2019). Aytül Akal’ın öykülerinin çocuklara eleştirel düşünme becerisi kazandırması bağlamında incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özkan, U. (2021). Eğitim bilimleri araştırmaları için doküman inceleme yöntemi (4. baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Rahımzadehasl, F. (2019). Aytül Akal ve Susan Taghdis’in çocuk hikâyeleri üzerine karşılaştırmalı tematik bir inceleme. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Senek, S. (2018). Aytül Akal’ın masallarının değerler eğitimi açısından incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi, Antalya.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sever, S. (2010). Çocuk ve edebiyat (5. baskı). İzmir: Tudem Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sever, S. (2013). Çocuk yazını öğretimi nasıl olmalıdır. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 41-56.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sever, S. (2021). Çocuk ve edebiyat (11. baskı). İzmir: Tudem Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tanrıöğen, A. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (3. baskı). Ankara: Anı Yayıncılık. Taşdelen, V. (2005, Ağustos-Eylül). Çocuğu anlayan edebiyat. Hece, 104-105, 319-332.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tekin, A. (2018). Aytül Akal’ın çocuk kitaplarının eğitsel iletiler açısından incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Uzuner Yurt, S., (2016). Aytül Akal’ın Gökyüzünde Balonlar adlı öykü kitabının söz varlığı, Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 425-444. https://doi.org/10.17556/ief.61125</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yılmaz, A. (2018). Değerler eğitimi bağlamında Aytül Akal’ın çocuk romanları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
