Year 2016, Volume 5 , Issue 3, Pages 0 - 0 2016-09-01

Factors Affecting the Professional Orientation and the Selection of Higher Education Institutions
Meslek Yönelimini ve Yükseköğretim Kurumlarının Seçimini Etkileyen Faktörler

Adnan BOYACI [1] , Mehmet Fatih KARACABEY [2] , Kıvanç BOZKUŞ [3]


The purpose of this study is to determine the factors affecting high school students’ selection of higher education institutions and occupational programs. In this study, the mixed methods approach which combines qualitative and quantitative data collection techniques is employed. The qualitative phase included interviews with 22 high school students and the quantitative phase collected data from 254 students using a questionnaire developed after the first phase. Results indicated that instead of their personal interests and abilities, students were affected most by the likelihood of finding jobs, exam scores, their financial status and facilities of cities in where universities are located. Students did not recognize courses and the faculty of programs they desired. The effect of families, friends and teachers were ranked the lowest. Also prestige of occupations played an active role. Rather than a system of transition to higher education based on exam scores, a holistic system that focuses on personal interests and abilities should be adopted. Guidance activities should be effective. Introducing of courses and faculties of programs interested is recommended. Counselling families to support their children is also recommended.

Bu çalışmanın amacı ortaöğretim son sınıf öğrencilerinin yükseköğretim kurumu ve mesleki program tercihlerine etki eden etmenleri belirlemektir. Bu araştırmada nitel ve nicel veri toplama tekniklerinin beraber kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın nitel basamağı, 22 lise son sınıf öğrencisiyle yapılan görüşmeler yoluyla veri toplanmasını, nicel basamağı ise toplanan veriler ışığında geliştirilen anketin 254 öğrenciye uygulanmasını kapsamıştır. Sonuçlara göre öğrenciler, kişisel ilgi ve yeteneklerinden çok, iş bulma olanakları, sınav puanları, maddi olanaklar ve üniversitenin bulunduğu şehrin olanaklarından etkilenmektedir. Öğrenciler tercih ettikleri bölümlerde okutulan dersleri ve derslere giren öğretim elemanlarını tanımamaktadırlar. Aile, arkadaş ve öğretmenler öğrencilerin tercihlerini etkilemede en alt sıralarda yer almıştır. Bölümün kazandıracağı mesleğin saygınlığı öğrenci tercihlerinde etkin rol oynamıştır. Sınav temelli yükseköğretime geçiş sisteminin terk edilerek yerine bütüncül değerlendirmeye dayalı, kişisel ilgi ve yeteneklerin öne çıktığı bir sistemin getirilmesi, rehberlik faaliyetlerinin etkili bir şekilde yürütülmesi, ilgi duyulan bölümlerin derslerinin ve öğretim elemanlarının tanıtılması, ailelerin çocuklarına nasıl destek olabilecekleri konusunda etkin bir şekilde yönlendirilmesi önerilmiştir.
University, choice, professional orientation
  • Aküzüm, C., Yavaş, T., Tan, Ç., & Uçar, M. B. (2015). İlköğretim kurumu öğrencilerinin devamsızlık ve okul terki nedenleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 167-191.
  • Arslan, M. (2004). Eğitim sistemimizin kapanmayan yarası-yükseköğretime geçiş. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 37-51.
  • Ayas, T., Deniz, M., & Kağan, M. (2010). Ginzberg ve arkadaşlarının gelişim kuramına dayalı örnek bir mesleki grup rehberliği çalışması. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(2), 1096-1117.
  • Bergland, B. W. (1974). Career planning the use of sequential evaluated experience. Boston: Hougton Mifflin.
  • Blau, P. M., Gustad, J. W., Jessor, R., Parnes, H. S., & Wilcock, R. C. (1956). Occupational choice: A conceptual framework. Industrial & Labor Relations Review, 9(4), 531-543.
  • Buyruk, H. (2011). Yükseköğretime geçiş sorunsalı. Eğitim Bilim Toplum, 7(26), 69-88.
  • Bülbül, T. & Acar-Güvendir, M. (2014). Üniversite birinci sınıf öğrencilerinin yükseköğretim yaşamına uyum düzeylerinin incelenmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 397-418.
  • Creswell, J. W. & Plano Clark, V. L. (2011). Designing and conducting mixed methods research (2. b.). Thousand Oaks: Sage.
  • Dietrich, J. & Kracke, B. (2009). Cross informant ratings of self and other regulation at career transitions in adolescence. Journal of Vocational Behaviour, 75(2), 109-119.
  • Gavcar, E., Bulut, Z. A., & Karabulut, A. N. (2005). Öğrencilerin iktisadi ve idari bilimler fakültesini tercih nedenleri ve beklentileri (Muğla üniversitesi örneği). İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7, 21-39.
  • Gelatt, H. B. (1962). Decision-Making: A conceptual frame of reference for counseling. Journal of Counselling Psychology, 9(3). 240-245.
  • Ginzberg, E., Ginsburg, S. W., Axelrad, S., & Herma, J. L. (1951). Occupational choice, an approach to a general theory. New York: Columbia University Press.
  • Gülcan, Y., Kuştepeli, Y., & Aldemir, C. (2002). Yükseköğretim’de öğrenci doyumu: kuramsal bir çerçeve ve görgül bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 7(1), 99-114.
  • Günay, D. (2011). Türk yükseköğretiminin yeniden yapılandırılması bağlamında sorunlar, eğilimler, ilkeler ve öneriler. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 1(3), 113-121.
  • Hilton, T. L. (1962). Career decision-making. Journal of Counseling Psychology, 9(4), 291-298.
  • Holland, J. L. (1959). A theory of vocational choice. Journal of Counseling Psychology, 6(1), 35-45.
  • Holland, J. L. (1997). Making vocational choices: A theory of vocational personalities and work environments (3. b.). Odessa, FL: Psychological Assessment Resources.
  • İbiş, E. (2011). Öğrencilerin üniversite bölüm tercihleri ve kariyer yönelimleri arasındaki ilişkiye dair bir araştırma. Düzeltilmiş Yüksek Lisans Tezi, T.C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • İkikat Tümer, E., Miran, B., & Birinci, A. (2009). Bulanık eşli karşılaştırma yöntemiyle atatürk üniversitesi öğrencilerinin fakülte tercihlerini belirleyen hedeflerinin analizi. Atatürk Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 10, 119-136.
  • Johnson, B. & Christensen, L. B. (2010). Educational research: Quantitative, qualitative, and mixed approaches. Thousand Oaks: Sage.
  • Kepçeoğlu, M. (2004). Psikolojik danışma ve rehberlik. İstanbul: Alkım.
  • Kuzgun, Y. (2006). Meslek gelişimi ve danışmanlığı. Ankara: Nobel.
  • Littrel, J. J. (1987). From school to work. South Holland: The Goodheart-Willcox Company.
  • Miles, M. B. & Huberman, M. A. (1994). An expanded sourcebook qualitative data analysis. London: Sage.
  • Pekkaya, M. & Çolak, N. (2013). Üniversite öğrencilerinin meslek seçimini etkileyen faktörlerin önem derecelerinin ahp ile belirlenmesi. Bülent Ecevit Üniversitesi The Journal of Academic Social Science Studies, 6(2), 797-818.
  • Perna, L. W. (2006). Studying college access and choice: A proposed conceptual model. In J. C. Smart (Ed.), Higher Education: Handbook of Theory and Research (Vol. XXI, pp. 99-157). Netherlands: Springer.
  • Roe, A. (1954). A new classification of occupations. Journal of Counseling Psychology, 1(4), 215-220.
  • Roe, A. (1957). Early determinants of vocational choice. Journal of Counseling Psychology, 4(3), 212-217.
  • Sav, D. (2008). Bireysel kariyer planlamada etkili olan faktörler ve üniversitelerin etkisi üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
  • Schein, E. (1990). Career anchors discovering your real values. New York, Willey and Sons.
  • Seidman, I. (2013). Interviewing as qualitative research: A guide for researchers in education and the social sciences (4. b.). New York: Teachers College Press.
  • Super, D. E. (1957). The psychology of careers. New York: Harper & Brothers.
  • Şahin, İ., Zoraloğlu, Y. R., & Fırat, N. Ş. (2011). Üniversite öğrencilerinin yaşam amaçları, eğitsel hedefleri, üniversite öğreniminden beklentileri ve memnuniyet durumları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17(3), 429-452.
  • Şenses, F. (2007). Uluslararası gelişmeler ışığında Türkiye yükseköğretim sistemi: temel eğilimler, sorunlar, çelişkiler ve öneriler. Economic Research Center Working Papers in Economics, 7(5).
  • Tiedeman, D. V. & O'Hara, R. (1963). Career development: Choice and adjustment. New York: College Entrance Examination Board.
  • Ulaş, Ö. & Yıldırım, İ. (2015). Lise öğrencilerinde mesleki olgunluğun yordayıcıları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(2): 151-165.
  • Yin, R. K. (2003). Case study research: Design and methods (3 b.). Thousand Oaks: Sage.
Primary Language tr
Subjects Social
Other ID JA22HU82SN
Journal Section Articles
Authors

Orcid: orcid.org/0000-0000-0000-0000
Author: Adnan BOYACI

Orcid: orcid.org/0000-0000-0000-0000
Author: Mehmet Fatih KARACABEY

Orcid: orcid.org/0000-0000-0000-0000
Author: Kıvanç BOZKUŞ

Dates

Publication Date : September 1, 2016

Bibtex @research article { cije321407, journal = {Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi}, issn = {}, eissn = {2147-1606}, address = {}, publisher = {Cumhuriyet University}, year = {2016}, volume = {5}, pages = {0 - 0}, doi = {10.30703/cije.321407}, title = {Meslek Yönelimini ve Yükseköğretim Kurumlarının Seçimini Etkileyen Faktörler}, key = {cite}, author = {BOYACI, Adnan and KARACABEY, Mehmet Fatih and BOZKUŞ, Kıvanç} }
APA BOYACI, A , KARACABEY, M , BOZKUŞ, K . (2016). Meslek Yönelimini ve Yükseköğretim Kurumlarının Seçimini Etkileyen Faktörler. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi , 5 (3) , 0-0 . DOI: 10.30703/cije.321407
MLA BOYACI, A , KARACABEY, M , BOZKUŞ, K . "Meslek Yönelimini ve Yükseköğretim Kurumlarının Seçimini Etkileyen Faktörler". Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 5 (2016 ): 0-0 <https://dergipark.org.tr/en/pub/cije/issue/29852/321407>
Chicago BOYACI, A , KARACABEY, M , BOZKUŞ, K . "Meslek Yönelimini ve Yükseköğretim Kurumlarının Seçimini Etkileyen Faktörler". Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 5 (2016 ): 0-0
RIS TY - JOUR T1 - Meslek Yönelimini ve Yükseköğretim Kurumlarının Seçimini Etkileyen Faktörler AU - Adnan BOYACI , Mehmet Fatih KARACABEY , Kıvanç BOZKUŞ Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - doi: 10.30703/cije.321407 DO - 10.30703/cije.321407 T2 - Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 0 EP - 0 VL - 5 IS - 3 SN - -2147-1606 M3 - doi: 10.30703/cije.321407 UR - https://doi.org/10.30703/cije.321407 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi Meslek Yönelimini ve Yükseköğretim Kurumlarının Seçimini Etkileyen Faktörler %A Adnan BOYACI , Mehmet Fatih KARACABEY , Kıvanç BOZKUŞ %T Meslek Yönelimini ve Yükseköğretim Kurumlarının Seçimini Etkileyen Faktörler %D 2016 %J Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi %P -2147-1606 %V 5 %N 3 %R doi: 10.30703/cije.321407 %U 10.30703/cije.321407
ISNAD BOYACI, Adnan , KARACABEY, Mehmet Fatih , BOZKUŞ, Kıvanç . "Meslek Yönelimini ve Yükseköğretim Kurumlarının Seçimini Etkileyen Faktörler". Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 5 / 3 (September 2016): 0-0 . https://doi.org/10.30703/cije.321407
AMA BOYACI A , KARACABEY M , BOZKUŞ K . Meslek Yönelimini ve Yükseköğretim Kurumlarının Seçimini Etkileyen Faktörler. CIJE. 2016; 5(3): 0-0.
Vancouver BOYACI A , KARACABEY M , BOZKUŞ K . Meslek Yönelimini ve Yükseköğretim Kurumlarının Seçimini Etkileyen Faktörler. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi. 2016; 5(3): 0-0.