Year 2019, Volume 8 , Issue 3, Pages 635 - 650 2019-09-23

Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi’nin Geliştirilmesi
Developing Scientific Reasoning Skills Test

İbrahim Yüksel [1] , Salih ATEŞ [2]


Bu çalışmanın amacı Fen Bilgisi Eğitimi öğrencilerinin bilimsel muhakeme becerilerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir test geliştirmektir. Bilimsel muhakeme becerileri için, Lawson’un Piaget’in zihinsel gelişim evrelerinden soyut operasyon dönemini yeniden yorumlayarak ortaya attığı kuramsal çerçeve temel alınmıştır. İlk olarak kuramsal çerçevede belirlenmiş alt boyutlar için ulusal ve uluslararası literatürden alınmış ve bazıları araştırmacılar tarafından yazılmış sorulardan oluşan bir soru havuzu oluşturulmuştur. Seçilen ya da hazırlanan soruların alt boyutlardaki beceriyi ölçüp ölçmediği ile ilgili uzman görüşleri sonucunda 28 sorudan oluşan bir taslak test oluşturulmuştur. Uygulama sonunda test sorularından anlaşılması ve yorumlanmasında sıkıntı görülen  iki soru çıkarılmış ve  soru sayısı 26’ya düşmüştür. Testin kapsam geçerliği belirtke tablosu hazırlanılarak, güvenirlik hesaplamaları ise pilot çalışma amacıyla 303 öğrenciye uygulanmasıyla elde edilen veriler üzerinden gerçekleştirilmiştir.  Analizler sonucunda Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi(BMBT) için güvenirlik katsayı (Cronbach alpha) 0.76 olarak bulunmuştur. Yapılan madde analizi ile testin ortalama madde güçlük ve ayırt edicilik indeksleri hesaplanmıştır. Bulgular geliştirilen BMBT’nin geçerli ve güvenilir bir test olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak BMBT hem güncel araştırmaların önerilerine hem de yenilenen Fen Bilgisi eğitimi lisans programında bulunan bilimsel muhakeme dersi kapsamına uygun olarak hazırlanmıştır. Dolayısıyla test hem bu alandaki bilimsel çalışmalarda hem de Fen Bilgisi Eğitimi öğretmen adaylarının lisans düzeyindeki bilimsel muhakeme becerileri dersinde sınıf içi değerlendirme süreçlerinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır.

The aim of this study is to develop a valid and reliable test to measure the scientific reasoning skills of Science Education students. For scientific reasoning skills, the theoretical framework which Lawson developed by reinterpreting the abstract operation period of Piaget' s mental developmental stages was based on. For the sub-dimensions set out in the theoretical framework, some questions were taken from the national and international literature and some questions were written by the researchers, a pool of questions was prepared. As a result of expert opinions about whether selected or prepared questions measure the skill in sub-dimension, a draft test consisting of 28 questions was formed. At the end of the application, two questions which was difficult to understand and interpret have been removed and the number of questions has been reduced to 26. The scope validity table of the test was prepared and the reliability calculations were made by applying the data to 303 students for pilot study. As a result of the analyzes, the reliability coefficient (Cronbach alpha) was found to be 0,76 for the Scientific Reasoning Skills Test (SRST). The mean item difficulty and discrimination index of the test were calculated by item analysis. The findings show that the developed SRST is a valid and reliable test. As a result, SRST has been prepared both in accordance with the recommendations of current research and in the scope of scientific reasoning course in the renewed Science Education program. Therefore, the test is a valid and reliable measurement tool which can be used both in the scientific studies in this field and in the class evaluation processes of scientific reasoning skills course of the science teacher candidates at undergraduate level.

  • Aksu, M., Berberoğlu, G. &Paykoç, F. (1991). Can the GALT test be used in a different culture setting? Ankara: Araştırma Raporu.
  • Aydın, M. (2010). Fen ve Teknoloji öğretiminde tahmin-gözlem-açıklama tekniğinin kullanımının kavram yanılgılarının giderilmesine ve öğrenci başarısına etkisinin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak Kraelmas Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.
  • Ateş, S. (2002). Sınıf öğretmenliği ve fen bilgisi 3. sınıf öğrencilerinin bilimsel düşünme yeteneklerinin karşılaştırılması. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi’nde sunulmuş bildiri. 16-18 Eylül 2002. ODTÜ, Ankara.
  • Ates, S., & Cataloglu, E. (2007). The effects of students' reasoning abilities on conceptual understandings and problem-solving skills in introductory mechanics. European Journal of Physics, 28(6), 1161
  • Büyüköztürk, S., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, S. & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri, Ankara: Pegem A.
  • Çoban, H. (2010). Öğretmen adaylarının matematiksel muhakeme becerileri ile bilişötesi öğrenme stratejilerini kullanma düzeyleri arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat.
  • Demirbaş, M. & Ertuğrul, N. (2012). Fen ve teknoloji dersine ilişkin piaget’in soyut işlemler döneminde kazanılması beklenen becerilerin gerçekleşme durumunun incelenmesi. 2012 Kalem Eğitim ve Sağlık Hizmetleri Vakfı.
  • Geban, Ö., Aşkar, P., & Özkan, G. (1992). Effects of computer simulated experimentsand problem solving approaches on high school students. Journal of Educational Research, 86, 5-10.
  • Kayış, A. (2010). Güvenirlik analizi. SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Şeref Kalaycı (Ed.), Güvenirlik analizi (s. 403-419) Ankara: Asil.
  • Lawson, A. E. (1978). The development and validation of a classroom test of formal reasoning. Journal of Research in Science Teaching,15(1), 11-24.
  • Lawson, A. E. (1985). A review of research on formal reasoning and science teaching. Journal of Research in Science Teaching22(7), 569-617.
  • Lawson, Anton E. (1995). ScienceTeachingand Development of Thinking. Belmont, CL: Wadswortd Publishing Company.
  • Lawson, A. E., Clark, B., Cramer-Meldrum, E., Falconer, K. A., Sequist, J. M. &Kwon, Y. (2000). Development of scientific reasoning in collegebiology: Do twolevels of 100general hypothesis-testingskillsexist? Journal of Research in ScienceTeaching 37(1), 81-101.
  • Lawson, A. E. (2004). The natüre and development of scientific reasoning: asynthetic view. International Journal of Scienceand Mathematics Education, 2, 307–338.
  • MEB TTK (2012). İlköğretim Kurumları (İlk ve ortaokullar) Fen ve Teknoloji Dersi Öğretimi Programı.MEB (2000). İlköğretim Okulu Fen Bilgisi Dersi Öğretim ProgramıAnkara: Milli Eğitim Basımevi.
  • Özcan, S. & Oluk, S. (2007). İlköğretim fen bilgisi derslerinde öğrenme halkası yaklaşımının öğrencilerin tutumları üzerine etkisi. İlköğretim Online, 8(1), 103-118. http://ilkoğretim-online.org.tr
  • Özer, G. (2009). Bilimsel tartışmaya dayalı öğretim yaklaşımının öğrencilerin mol kavramı konusundaki kavramsal değişimlerine ve başarılarına etkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Özmen, H. (2004). Fen öğretiminde öğrenme teorileri ve teknoloji destekli yapılandırmacı (constructivist) öğrenme, The Turkish Online Journal of Educational Technology (TOJET), 3 (1).
  • Tobin, K. G.,&Capie, W. (1981). The development and validation of a group test of logical thinking. Educational and Psychological Measurement, 41, 413-423.
  • Yalçın, Seher (2018). 21. Yüzyıl Becerileri ve Bu Becerilerin Ölçülmesinde Kullanılan Araçlar ve Yaklaşımlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, Cilt: 51, Sayı: 1, s.183-201
  • Yazgan İnanç, B., Bilgin, M. ve Kılıç Atıcı., M. (2015). Gelişim psikolojisi: çocuk ve ergen gelişimi. Ankara: Pegem.
  • Yüksel, İ. (2015). Tahmin gözlem açıklama ve bilişsel gelişimi hızlandırma temelli etkinliklerin fen bilimleri öğretmen adaylarının muhakeme becerilerinin gelişimine etkisinin incelenmesi. Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Research Article
Authors

Orcid: 0000-0001-5686-9344
Author: İbrahim Yüksel (Primary Author)
Institution: GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Author: Salih ATEŞ
Institution: GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ

Dates

Publication Date : September 23, 2019

Bibtex @other { cije520612, journal = {Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi}, issn = {}, eissn = {2147-1606}, address = {}, publisher = {Cumhuriyet University}, year = {2019}, volume = {8}, pages = {635 - 650}, doi = {}, title = {Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi’nin Geliştirilmesi}, key = {cite}, author = {Yüksel, İbrahim and ATEŞ, Salih} }
APA Yüksel, İ , ATEŞ, S . (2019). Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi’nin Geliştirilmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi , 8 (3) , 635-650 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/cije/issue/48894/520612
MLA Yüksel, İ , ATEŞ, S . "Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi’nin Geliştirilmesi". Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 8 (2019 ): 635-650 <https://dergipark.org.tr/en/pub/cije/issue/48894/520612>
Chicago Yüksel, İ , ATEŞ, S . "Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi’nin Geliştirilmesi". Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 8 (2019 ): 635-650
RIS TY - JOUR T1 - Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi’nin Geliştirilmesi AU - İbrahim Yüksel , Salih ATEŞ Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 635 EP - 650 VL - 8 IS - 3 SN - -2147-1606 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi’nin Geliştirilmesi %A İbrahim Yüksel , Salih ATEŞ %T Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi’nin Geliştirilmesi %D 2019 %J Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi %P -2147-1606 %V 8 %N 3 %R %U
ISNAD Yüksel, İbrahim , ATEŞ, Salih . "Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi’nin Geliştirilmesi". Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 8 / 3 (September 2019): 635-650 .
AMA Yüksel İ , ATEŞ S . Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi’nin Geliştirilmesi. CIJE. 2019; 8(3): 635-650.
Vancouver Yüksel İ , ATEŞ S . Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi’nin Geliştirilmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi. 2019; 8(3): 650-635.