This study explores the stem and leaf anatomy of three Asteraceae species Lactuca serriola L., Sonchus asper (L.) Hill, and Sonchus oleraceus L., collected from Anbar Governorate in Iraq, to identify diagnostic traits relevant to taxonomy. Fresh specimens were identified at the University of Anbar and handmade transverse sections were prepared, stained with safranin, and examined under a light microscope. Both qualitative and quantitative features of the dermal, ground, and vascular tissue systems were analyzed, including stomatal density, epidermal cell dimensions, and tissue thickness. A stripped epidermis technique was used for detailed leaf surface analysis. Anatomical differences were evident among the species. S. oleraceus exhibited a biseriate epidermis and showed greatest thickness in epidermal (67.5 µm), cortical (320 µm), and pith (1920 µm) tissues along with the highest stomatal density (131.5/mm² adaxial). Trichomes appeared only in S. asper, which also had the longest epidermal cells. L. serriola had the thickest mesophyll (154 µm) and main vascular bundles (738 µm). All species displayed anomocytic stomata but stomatal size and density varied across adaxial and abaxial surfaces. These anatomical traits provide valuable taxonomic markers for species differentiation within Asteraceae and offer insights into their structural adaptations and evolutionary significance.
Bu çalışma, Irak’ın Anbar İlinde toplanan üç Asteraceae türü—Lactuca serriola L., Sonchus asper (L.) Hill ve Sonchus oleraceus L.—üzerinde gövde ve yaprak anatomisini inceleyerek taksonomi açısından ayırt edici özellikleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Taze örnekler Anbar Üniversitesi’nde teşhis edilmiş, el yapımı enine kesitler hazırlanarak safranin ile boyanmış ve ışık mikroskobu altında incelenmiştir. Epidermal, temel ve iletim dokusu sistemlerine ait nitel ve nicel özellikler analiz edilmiştir; bunlar arasında stoma yoğunluğu, epidermal hücre boyutları ve doku kalınlıkları yer almaktadır. Yaprak yüzeyinin ayrıntılı analizi için soyulmuş epidermis tekniği kullanılmıştır. Türler arasında anatomik farklılıklar belirgin şekilde gözlemlenmiştir. S. oleraceus çift sıralı epidermis göstermiş ve epidermis (67.5 µm), korteks (320 µm) ve öz bölgesi (1920 µm) dokularında en yüksek kalınlık değerleri ile birlikte en yüksek stoma yoğunluğunu (131.5/mm² adaksiyal) sergilemiştir. Tüy yapıları yalnızca S. asper türünde gözlemlenmiş ve bu tür aynı zamanda en uzun epidermal hücrelere sahip olmuştur. L. serriola ise en kalın mezofil (154 µm) ve ana iletim demetlerine (738 µm) sahip tür olarak öne çıkmıştır. Tüm türlerde anomositik stoma yapısı gözlemlenmiş, ancak stoma boyutu ve yoğunluğu adaksiyal ve abaksiyal yüzeyler arasında farklılık göstermiştir. Bu anatomik özellikler, Asteraceae familyası içindeki tür ayrımında değerli taksonomik belirteçler sunmakta ve yapısal adaptasyonları ile evrimsel önemlerine dair bilgiler sağlamaktadır.