comu j. agri. fac. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 2147-8384 2564-6826 Çanakkale Onsekiz Mart University 10.33202/comuagri.503846 Agricultural Engineering Ziraat Mühendisliği Domates Üzerinde Zararlı İki Noktalı Kırmızıörümcek Tetranychus urticae Koch. (Acari: Tetranychidae)’nin Mücadelesinde Hümik Maddelerin Etkinliği Kaya Medet Ufuk Kasap İsmail 12 28 2018 6 - 93 96 09 06 2018 12 03 2018 Copyright © 2013, COMU Journal of Agriculture Faculty 2013 COMU Journal of Agriculture Faculty

İki noktalı kırmızıörümcek, Tetranychus urticae Koch. (Acari: Tetranychidae) domates üzerindeki önemli zararlıtürlerden biridir. Bu zararlının mücadelesinde genellikle pestisitlerkullanılmakta ve bu kullanılan pestisitler ise çevre ve insan sağlığındaolumsuz etkilere yol açabilmektedir. T.urticae’nin mücadelesinde doğa ile barışık bir mücadele yöntemi olanbiyolojik mücadele ise son zamanlarda en fazla tercih edilen yöntemlerden biridir.Bu zararlının biyolojik mücadelesinde yaygın olarak kullanılan predatör akarlarise, başta Phytoseiulus persimilisA.H. (Acarina: Phytoseiidae) olmak üzere, diğer bazı Phytoseiidae familyasınabağlı akarlarıdır. Bu avcı türler kitle halinde üretilerek, ya da doğrudanbiyopreparatları temin edilerek seralarda ve açık alanlarda biyolojik mücadeleçalışmalarında yaygın olarak kullanılmaktadırlar. Bu çalışmada domates üzerindeT. urticae’nin biyolojikmücadelesinde yaygın olarak kullanılan avcı akar P. persimilis’in etkinliğinin arttırılmasında hümik asitkullanımının katkısının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın sonuçlarınagöre hümik asit kullanılan bitkiler üzerinde T. urticae popülasyonunun artarak 6. haftada yaprak başına 18,7akar oranına kadar ulaşmış, P. persimilisise yaprak başına 0,50 akar oranına ulaşmıştır. Hümik asit kullanılmayanbitkilerde ise av ve avcı oranlarının daha düşük seviyelerde olduğusaptanmıştır.

 Domates Biyolojik Mücadele Phytoseiulus persimilis Akyazı, R., Ecevit, O., 2009. Samsun’da örtü altı hıyar yetiştiriciliğinde önemli zararlı akar türü T. cinnabarinu’ Boisduval (Acarina: Tetranychidae)’un mücadelesinde predatör akar Phytoseiulus persimilis Athias- Henriot (Acarina: Phytoseiidae)’ in etkinliği. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 24(3): 147 – 157 Anonim, 2014a. Ekonomi Bakanlığı. Yaş Meyve ve Sebze Sektörü, Sektör Raporları. İhracat Genel Müdürlüğü Tarım Ürünleri Daire Başkanlığı. Anonim, 2014b. TÜİK. URL:http://tuikapp.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zl (Erişim Tarihi: Eylül 2017) Anonim, 2014c. Çanakkale Tarım İl Müdürlüğü verileri Atalay, E., Kumral, N.A., 2013. Tetranychus urticae (Koch) (Acari: Tetranychidae)’nin farklı sofralık domates çeşitlerinde biyolojik özellikleri ve yaşam çizelgeleri. Türkiye Entomoloji Dergisi, 37 (3): 329 - 341. Boom, C.E.M., Van Den Beek, T.A., Van Dicke, M., 2003. Differences among plant species in acceptance by the spider mite Tetranychus urticae Koch. Journal of Applied Entomology, 127(3): 177 - 183. Boom, C.E.M., Van Den Beek, T.A., Van Posthumus, M.A., Groot, A., De Dicke, M., 2004. Qualitative and quantitative variation among volatile profiles induced by Tetranychus urticae feeding on plants from various families. Journal of Chemical Ecology, 30(1): 69-89. Dursun, A., Güvenç, İ., Alan, R., 1997. The effects of different foliar fertilizers on yield and quality of lettuce and crisp lettuce. ISHS Symposium on Greenhouse Management for Better Yield and Quality in Mild Winter Climates, November 3-5, 1997, Antalya. Kasap, İ., 2002. İki noktalı kırrnızıorumcek, Tetranvchus urticae Koch (Acari: Tetranychidae)'nin laboratuvar koşullarında üç; farklı konukcu üzerinde biyolojisi ve yasam çizelgesi. Türkiye Entomoloji Dergisi, 26 (4) : 257 - 266 Kumral, N.A., Çobanoğlu, S., Hephızlı, P., Öğreten, A., Armağan, B. 2011. Domates Bahçelerinde Solanaceae Bitkileri Üzerinde Akarların Popülasyon Dalgalanması ve İlişkileri. Türkiye IV. Bitki Koruma Kongresi Bildirileri, 27s. Opit, G.P., Nechols, J.R., Margolies, D.C., 2003. Biological control of twospotted spider mites, Tetranychus urticae Koch. (Acari: Tetranychidae) using Phytoseiulus persimilis Athias- Henriot (Acari: Phytoseiidae) on ivy geranium: assesment of predator release ratios. Biological Control, 29: 445 - 452. Polat, H., Kasap, İ., 2011. Van ilinde üç farklı fasulye (Phaseolus vulgaris L.) çeşidi üzerinde ikinoktalı kırmızıörümcek, Tetranychus urticae Koch, 1836 (Acari: Tetranychidae)’nin popülasyon gelişimi, Türkiye Entomoloji Dergisi, 35 (1): 145 - 154. Vural, H., Eşiyok D., Duman İ., 2000. Kültür sebzeleri (Sebze Yetiştirme). Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Bornova-İzmir.