Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1304-8899 Cukurova University 10.35379/cusosbil.1653085 Behaviour-Personality Assessment in Psychology Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE RUMİNASYON VE YALNIZLIK ARASINDAKİ İLİŞKİDE SOSYAL KAYGININ ARACILIK ROLÜ THE MEDIATING ROLE OF SOCIAL ANXIETY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN RUMINATION AND LONELINESS AMONG UNIVERSITY STUDENTS https://orcid.org/0009-0005-7967-3391 Erinç Ercan ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0003-2593-9076 Öztürk Nilgün İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 04 09 2026 35 03 07 2025 01 30 2026 Copyright © 2013, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2013 Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinde tekrarlayan düşünceler (ruminasyon) ile yalnızlık arasındaki ilişkide sosyal kaygının aracı etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, 409'u kadın (%79,9) ve 103'ü erkek (%20,1) olmak üzere toplam 512 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların yaşları 18 ile 24 arasında değişmekte olup, ortalama yaş 20,07 olarak hesaplanmıştır. Veri toplama aşamasında; Demografik Bilgi Formu, UCLA Yalnızlık Ölçeği, Sosyal Kaygı Ölçeği ve Olumlu ve Olumsuz Ruminasyon Ölçeği kullanılmıştır. Tekrarlayan düşünceler ile yalnızlık arasındaki ilişkide sosyal kaygının aracı rolünü test etmek için Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, sosyal kaygının hem tekrarlayan düşünceler hem de yalnızlık ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki içinde olduğunu göstermiştir. Ayrıca, tekrarlayan düşünceler ile yalnızlık arasında da pozitif yönlü bir bağlantı olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın en önemli bulgusu ise, tekrarlayan düşünceler ile yalnızlık arasındaki ilişkide sosyal kaygının aracı bir rol üstlendiği yönündedir. Bu sonuç, sosyal kaygının, sürekli düşünen üniversite öğrencilerinin yalnızlık deneyimlerini artırabilecek bir etken olabileceğine işaret etmektedir. Elde edilen bulgular, mevcut literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

This study aims to examine the mediating role of social anxiety in the relationship between repetitive thoughts (rumination) and loneliness among university students. The research was conducted with a total of 512 students, 409 of whom were female (79.9%) and 103 were male (20.1%). The participants' ages ranged between 18 and 24, with a mean age of 20.07. Data were collected using a Demographic Information Form, the UCLA Loneliness Scale, the Social Anxiety Scale, and the Positive and Negative Rumination Scale. To test the mediating role of social anxiety in the relationship between repetitive thoughts and loneliness, Structural Equation Modeling (SEM) was applied. The findings revealed that social anxiety has a significant positive relationship with both repetitive thoughts and loneliness. Additionally, a positive correlation was found between rumination and loneliness. The most significant finding of the study is that social anxiety plays a mediating role in the relationship between rumination and loneliness. This result suggests that social anxiety may be a contributing factor to the increased loneliness experienced by university students who engage in persistent repetitive thinking The findings are discussed within the context of the existing literature.

 Yalnızlık Ruminasyon sosyal kaygı üniversite öğrencileri Loneliness Rumination Soscial Anxiety University Students Yok Abela, J. R. Z., & Hankin, B. L. (2011). Rumination as a vulnerability factor to depression during the transition from early to middle adolescence: A multiwave longitudinal study. Journal of Abnormal Psychology, 120(2), 259–271. https://doi.org/10.1037/a0022796 Aldao, A., Nolen-Hoeksema, S., & Schweizer, S. (2010). Emotion-regulation strategies across psychopathology: A meta-analytic review. Clinical Psychology Review, 30(2), 217–237. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2009.11.004 Azizoğlu, S. (1993). Psikolojik yardım aramaya yönelen ve yönelmeyen bireylerde stres, kontrol odağı inancı, yalnızlık algısı ve psikolojik belirti gösterme düzeyi arasındaki ilişki. [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. Barber, L., Maltby, J., & Macaskill, A. (2005). Angry memories and thoughts of revenge: The relationship between forgiveness and anger rumination. Personality and Individual Differences, 39(2), 253–262. https://doi.org/10.1016/j.paid.2005.01.006 Baytemir, K., & Yıldız, M. A. (2017). Multiple mediation of loneliness and negative emotions in the relationship between adolescents’ social anxiety and depressive symptoms. Anales de Psicología, 33(3), 612–620. https://doi.org/10.6018/analesps.33.3.269211 Beutel, M. E., Klein, E. M., Brähler, E., Reiner, I., Jünger, C., Michal, M., & Tibubos, A. N. (2017). Loneliness in the general population: Prevalence, determinants and relations to mental health. BMC Psychiatry, 17(1), 1–7. https://doi.org/10.1186/s12888-017-1262-x Book, S. W., & Randall, C. L. (2002). Social anxiety disorder and alcohol use. Alcohol Research and Health, 26(2), 130–135. Borawski, D. (2021). Authenticity and rumination mediate the relationship between loneliness and well-being. Current Psychology, 40(9), 4663–4672. Boylu, A. A., Günay, G., & Ersoy, A. F. (2019). Üniversite öğrencilerinde algılanan sosyal desteğin yalnızlık üzerindeki etkisinin incelenmesi. Sosyoekonomi, 27(41), 211–221. Breen, W. E., & Kashdan, T. B. (2011). Anger suppression after imagined rejection among individuals with social anxiety. Journal of Anxiety Disorders, 25(7), 879–887. Brown, T.A. (2015). Uygulamalı araştırmalar için doğrulayıcı faktör analizi (2. baskı). The Guilford Press. Brozovich, F. A., Goldin, P., Lee, I., Jazaieri, H., Heimberg, R. G., & Gross, J. J. (2015). The effect of rumination and reappraisal on social anxiety symptoms during cognitive‐behavioral therapy for social anxiety disorder. Journal of Clinical Psychology, 71(3), 208–218. https://doi.org/10.1002/jclp.22132 Brozovich, F., & Heimberg, R.G. (2008). An analysis of post event processing in social anxiety disorder. Clinical Psychology Review, 28, 891–903. Buluş, M. (1997). Üniversite öğrencilerinde yalnızlık. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(3), 82-90. Burhanoğlu, S. (2016). Ruminasyon (Rumination) kavramı nedir? Sabri Burhanoğlu. https://www.sabriburhanoglu.com (Erişim tarihi:15 Eylül 2024) Butler L. D., & Nolen-Hoeksema, S. (1994). Gender differences in response to depressed mood in a college sample. Sex Roles, 30, (5–6), 331–346. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi. Chen, J., Rapee, R. M., & Abbott, M. J. (2013). Mediators of the relationship between social anxiety and post-event rumination. Journal of Anxiety Disorders, 27(1), 1-8. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2012.10.008 Çokluk, U., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve Lisrel uygulamaları. Pegem Akademi. Demir, A. G. (1989). UCLA yalnızlık ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikoloji Dergisi, 7(23),14-18. Demirci, A., & Arslan, C. (2022). The study of adaptation of the Positive and Negative Rumination Scale into Turkish. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 12(66), 419-430. https://doi.org/10.17066/tpdrd.1174970 Doğan, N. T., & F. Sapmaz, (2008). “Sosyal anksiyete bozukluğunun (sosyal fobi) doğası: Bir gözden geçirme.17. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Sakarya. Duy, B. (2003). Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışmanın yalnızlık ve fonksiyonel olmayan tutumlar üzerine etkisi. [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. Duyan, V., Duyan, G. Ç., Çiftçi, E. G., Sevin, Ç., Erbay, E., & İkizoğlu, M. (2008). Lisede okuyan öğrencilerin yalnızlık durumlarına etki eden değişkenlerin incelenmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 33, 28-41 Edmondson, K. A. (2004). Forgiveness and rumination: Their relationship and effects on psychological and physical health. (Publication No. 3156519). [Doctoral dissertation, University of Tennessee]. ProQuest Dissertations and Theses Global. Edwards, S. L., Rapee, R. M., & Franklin, J. (2003). Postevent rumination and recall bias for a social performance event in high and low socially anxious individuals. Cognitive Therapy and Research, 27(6), 603-617. https://doi.org/10.1023/A:1026395526858 Eres, R., Lim, M. H., Lanham, S., Jillard, C., & Bates, G. (2021). Loneliness and emotion regulation: Implications of having social anxiety disorder. Australian Journal of Psychology, 73(1), 46-56. https://doi.org/10.1080/00049530.2021.1904498 Farmer, A.S., & Kashdan, T.B. (2012). Social anxiety and emotion regulation in daily life: Spillover effects on positive and negative social events. Cognitive Behaviour Therapy, 41(2), 152–162. https://doi.org/10.1080/16506073.2012.666561 Fisher, P., & Wells, A. (2009). Metacognitive therapy: Distinctive features. Routledge. García, F. E., Duque, A., & Cova, F. (2017). The four faces of rumination to stressful events: A psychometric analysis. Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 9(6), 758–765. https://doi.org/10.1037/tra0000289 Gross, J. J. (1998). The emerging field of emotion regulation: An integrative review. Review of General Psychology, 2(3), 271-299. https://doi.org/10.1037/1089-2680.2.3.271 Gültekin, B. K., & Dereboy, İ. F. (2011). Üniversite öğrencilerinde sosyal fobinin yaygınlığı ve sosyal fobinin yaşam kalitesi, akademik başarı ve kimlik oluşumu üzerine etkileri. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(3), 150-158. Gümüş, E. A. (2000). Üniversite öğrencilerinin yalnızlık ve beden imgelerinden doyum düzeylerinin sosyal kaygı düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 33, 99-108. Haslam, C., Cruwys, T., Chang, M. X. L., Bentley, S. V., Haslam, S. A., Dingle, G. A. & Jetten, J. (2019). Groups 4 Health reduces loneliness and social anxiety in adults with psychological distress: Findings from a randomized controlled trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 87(9), 787–801. https://doi.org/10.1037/ccp0000427 He, Y., Walker, J. M., Payne, S. C., & Miner, K. N. (2021). Explaining the negative impact of workplace incivility on work and non‐work outcomes: The roles of negative rumination and organizational support. Stress and Health, 37(2), 297–309. https://doi.org/10.1002/smi.2988 Hebebci, M. T., & Shelley, M. (2018). Analysis of the relationship between university students’ problematic internet use and loneliness. International Journal of Assessment Tools in Education, 5(2), 223-234. Heinrich, L. M., & Gullone, E. (2006). The clinical significance of loneliness: A literature review. Clinical Psychology Review, 26(6), 695–718. doi.org/10.1016/j.cpr.2006. 04.002 Hoglund, C. L., & Collison, B. B. (1989). Loneliness and irrational beliefs among college students. Journal of College Student Development. 30,53-57. Hong, R. Y. (2005). Worry and rumination: Differential associations with anxious and depressive symptoms and coping behaviour. Behavior Research and Therapy, 43(3), 277-290. İzgiç, F., Akyüz, G., Doğan, O., & Kuğu, N. (2000). Üniversite öğrencilerinde sosyal fobi yaygınlığı. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 1(4), 207–214. Jang, M., & Kim, Y. H. (2012). The effect of group sandplay therapy on the social anxiety, loneliness and self-expression of migrant women in international marriages in South Korea. The Arts in Psychotherapy, 39(1), 38-41. Karahan, T., Sardoğan, M., Şar, A., Ersanlı, E., Kaya, S. N., & Kumcağız. H. (2004). Üniversite öğrencilerinin yalnızlık düzeyleri ile benlik saygısı düzeyleri arasındaki ilişkiler. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 27-39. Karaoğlu, N., Avşaroğlu, S., & Deniz, M. (2009). Yalnız mısın? Selçuk Üniversitesi öğrencilerinde yalnızlık düzeyi ile ilgili bir çalışma. Marmara Medical Journal, 22(1), 19-26. Kashdan, T. B., & Roberts, J. E. (2007). Social anxiety, depressive symptoms, and post-event rumination: Affective consequences and social contextual influences. Journal of Anxiety Disorders, 21(3), 284–301. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2006.05.001 Kashdan, T. B., & Breen, W. E. (2008). Social anxiety and positive emotions: A prospective examination of a self-regulatory model with tendencies to suppress or express emotions as a moderating variable. Behavior Therapy, 39(1), 1–12. https://doi.org/10.1016/j.beth.2007.02.003 Kasper, S. (1998). Social phobia: The nature of the disorder. Journal of Affective Disorders, 50(1), 3–9. Kearney, C. A. (2005). Social anxiety and social phobia in youth: Characteristics, assessment, and psychological treatment. Springer Science+Business Media, Inc. Kingery, J. N., Bodenlos, J. S., Schneider, T. I., Peltz, J. S., & Sindoni, M. W. (2023). Dispositional mindfulness predicting psychological adjustment among college students: The role of rumination and gender. Journal of American College Health, 71(5), 1584-1595. https://doi.org/10.1080/07448481.2021.1943411 Kocovski, N. L., Endler, N. S., Rector, N. A., & Flett, G. L. (2005). Ruminative coping and post-event processing in social anxiety. Behaviour Research and Therapy, 43(8), 971-984. https://doi.org/10.1016/j.brat.2004.06.015 Lipsitz, J. D., & Schneier, F. R. (2000). Social phobia: Epidemiology and cost of illness. Pharmacoeconomics, 18(1), 23–32. Marsh, H. W., Wen, Z., & Hau, K. T. (2004). Structural equation models of latent interactions: Evaluation of alternative estimation strategies and indicator construction. Psychological Methods, 9(3), 275–300. Modini, M., & Abbott, M. J. (2016). A comprehensive review of the cognitive determinants of anxiety and rumination in social anxiety disorder. Behaviour Change, 33(3), 150-171. https://doi.org/10.1017/bec.2016.10 Moore, D. D., & Schultz, N. R., Jr. (1983). Loneliness at adolescence: Correlates, attributions, and coping. Journal of Youth and Adolescence, 12, 95–100. Neto, F., & Barros, J. (2000). Psychosocial concomitants of loneliness among students of Cape Verde and Portugal. The Journal of Psychology, 134(5), 503-514. https://doi.org/10.1080/00223980009598232 Neziroğlu, G. (2010). Ruminasyon, yaşantısal kaçınma ve problem çözme becerileri ile depresyon arasındaki ilişkilerin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Nolen-Hoeksema, S. (1987). Sex differences in unipolar depression: Evidence and theory. Psychological Bulletin, 101(2), 259-282. Nolen-Hoeksema, S., Wisco, B. E., & Lyubomirsky, S. (2008). Rethinking rumination. Perspectives on Psychological Science, 3(5), 400-424. https://doi.org/10.1111/j.1745-6924.2008.00088.x Özbay, Y., & Palancı, M. (2001, September 5–7). Sosyal kaygı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. VI. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara, Türkiye. Papageorgiou, C. & Wells, A. (2003). An empirical test of a clinical metacognitive model of rumination and depression. Cognitive Therapy and Research, 27, 261-273. Parthi, K., & Kaur, S. S. (2022). Rumination, depression, anxiety, stress, physical health, and neuroticism in young adults. Indian Journal of Health & Wellbeing, 13(1), 29–34. Peplau, L. A., & Perlman, D. (1982). Loneliness: A sourcebook of current theory, research, and therapy. Wiley-Interscience. Perlman, D., & Peplau, L. A. (1984). Theoretical approaches to loneliness. In L. A. Peplau & D. Perlman (Eds.), Loneliness: A sourcebook of current theory, research, and therapy (pp. 123–134). Wiley-Interscience. Ponzetti, J. J. (1990). Loneliness among college students. Family Relations: An Interdisciplinary Journal of Applied Family Studies, 39(3), 336–340. https://doi.org/10.2307/584881 Preece, D. A., Goldenberg, A., Becerra, R., Boyes, M., Hasking, P., & Gross, J. J. (2021). Loneliness and emotion regulation. Personality and Individual Differences, 180, 110974. https://doi.org/10.1016/j.paid.2021.110974 Rokach, A. (1999). Cultural background and coping with loneliness. The Journal of Psychology, 133(2), 217 229. https://doi.org/10.1080/00223989909599735 Russell, D., Peplau, L. A., & Ferguson, M. L. (1978). Developing a measure of loneliness. Journal of Personality Assessment, 42(3), 290–294. Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23 74. https://doi.org/10.1027/1618-3169.8.2.23 Sertbaş, G., Çuhadar, D., & Demirli, F. (2004). Gaziantep Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü öğrencilerinde aile ve arkadaşlardan algılanan sosyal destek ile anksiyete düzeyi arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Hemşirelik Forumu Dergisi, 42, 42 48. Sluis, R. A., & Boschen, M. J. (2014). Fear of evaluation in social anxiety: Mediation of attentional bias to human faces. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 45(4), 475 483. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2014.07.003 Smith, J. M. (2008). Depressive rumination as experiential avoidance. Temple University. Spokas, M., Luterek, J. A., & Heimberg, R. G. (2009). Sosyal kaygı ve duygusal bastırma: İnançların aracı rolü. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 40(2), 283 291. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2008.10.002 Sullivan, H. S. (1953). The interpersonal theory of psychiatry. Norton. Sübaşı, G. (2007). Üniversite öğrencilerinde sosyal kaygıyı yordayıcı bazı değişkenler. Eğitim ve Bilim, 32(144), 3 15. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (8th. ed.). Pearson. Turan, A. F. (2010). Üniversite öğrencilerinin ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalarını yordamada yalnızlık, benlik saygısı, yaş, cinsiyet ve romantik ilişki yaşama durumunun rolü (Master’s thesis, Anadolu University, Turkey). Ümmet, D. (2007). Üniversite öğrencilerinde sosyal kaygının cinsiyet rolleri ve aile ortamı bağlamında incelenmesi (Master’s thesis, Marmara University). Weeks, J. W., Heimberg, R. G., & Rodebaugh, T. L. (2008). The fear of positive evaluation scale: Assessing a proposed cognitive component of social anxiety. Journal of Anxiety Disorders, 22(1), 44 55. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2007.08.002 Weiss, R. S. (1973). Loneliness: The experience of emotional and social isolation. MIT Press. Wells, A. (2016). Metacognitive therapy for anxiety and depression. Guilford Press. Wu, P., Cao, K., Feng, W., & Lv, S. (2024). Cross-lagged analysis of rumination and social anxiety among Chinese college students. BMC Psychology, 12(28), 2 10. https://doi.org/10.1186/s40359-023-01515-6 World Health Organization. (2019). International statistical classification of diseases and related health problems: 10th revision. World Health Organization. Young, J. E. (1982). Loneliness, depression and cognitive therapy: Theory and application. In L. A. Peplau & D. Perlman (Eds.), Loneliness: A sourcebook of current theory, research and therapy (pp. 379 406). Wiley. Yahyaoğlu, R. (2019). Yalnızlık psikolojisi. Hayat Yayıncılık. Yılmaz, E., & Karaca, F. (2012). Üniversite öğrencilerinin sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi. Genel Tıp Dergisi, 18, 71 79. Yüksel, R., & Demirkıran, F. (2019). Hemşirelik öğrencilerinde yalnızlık ve etkileyen faktörler. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 2(2), 18 23. Zawadzki, M. J., Graham, J. E., & Gerin, W. (2013). Rumination and anxiety mediate the effect of loneliness on depressed mood and sleep quality in college students. Health Psychology, 32(2), 212 222. https://doi.org/10.1037/a0027428