Soylulaştırma, kent planlama süreçlerinde ekonomik, sosyal ve politik dinamiklerinetkisiyle şekillenen, mekânsal ve toplumsal dönüşümlerin bütüncül bir parçası olarakdeğerlendirilmektedir. Ruth Glass’ın 1964 yılında ortaya koyduğu bu kavram, genellikledüşük gelir gruplarının yaşadığı kent alanlarının yeniden yapılandırılarak, orta ve üstgelir gruplarının kullanımına uygun hale getirilmesini ifade eder. Bu süreç, sadecefiziksel dönüşümle sınırlı kalmayıp, sosyal dokunun dönüşümünü ve alt gelir gruplarınınyerinden edilmesini de beraberinde getirmektedir. Bu çalışma, soylulaştırma sürecininözellikle “gerileme” ve “inceltme” olarak tanımlanan erken aşamalarında ortaya çıkan“yoksunlaştırma” olgusu üzerine odaklanmaktadır. Yoksunlaştırma, merkezi ve yerelyönetimlerin müdahaleleri, rant temelli politikalar ve toplumsal ötekileştirme pratikleriaracılığıyla dezavantajlı grupların ekonomik, sosyal ve kültürel alanlardandışlanmasıdır. Çalışmada, kentsel dönüşüm geçirmiş veya bu süreci yaşamasıöngörülen, kentsel kimlik ve sosyo-ekonomik açıcan çeşitlilik gösterebilecek beşmahallede uzmanlara yönelik anketler yapılmış ve yoksunlaştırma ile soylulaştırmaarasındaki ilişki analiz edilmiştir. Bulgular, planlama politikalarının bu sürecihızlandırıcı rol oynadığını göstermekte, kamusal yeşil alanların korunması, sosyalalanlara eşit erişimin sağlanması ve yerinden edilmelerin sosyal adalet çerçevesindedüzenlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Bu doğrultuda, daha kapsayıcı ve adilbir kentsel planlama anlayışının gerekliliği vurgulanmaktadır
Gentrification is considered an integral component of spatial and socialtransformations shaped by economic, social, and political dynamics within urbanplanning processes. First introduced by Ruth Glass in 1964, the term refers to therestructuring of urban areas traditionally inhabited by low-income groups to make themsuitable for middle- and upper-income populations. This process extends beyondphysical transformation, leading to the reconfiguration of social fabric and thedisplacement of disadvantaged communities. This study focuses on the concept of“dispossession,” which emerges particularly during the early stages of gentrification,known as “decline” and “thinning.” Dispossession refers to the exclusion ofmarginalized groups from economic, social, and cultural spaces through planned orunplanned interventions by central and local governments, profit-driven policies, andpractices of social othering. The study analyses the relationship between gentrificationand dispossession through surveys conducted with experts in five neighbourhoods thathave undergone or are expected to undergo urban transformation. Findings indicatethat spatial planning policies play an accelerating role in this process. The studyconcludes that public green spaces should be preserved, social spaces should be madeequally accessible, and displacement processes should be regulated within theframework of social justice. Accordingly, the necessity of adopting a more inclusive andequitable urban planning approach is emphasized.