Kente göç hareketinin başlamasıyla birlikte kentlerde yaşanan nüfus artışı ve bunun sonucunda ortaya çıkan gecekondulaşma süreciyle paralel olarak gelişen kapalı siteler, kentlerde sosyal ve mekânsal ayrışmaya sebep olmaktadır. Kapalı siteler; sakinlere, yeni bir kimlik yükler, prestij göstergesi olan yüksek standartlı konutlar ve izole yaşam sunar. Ayrıca, çevrelerinde yarattıkları “sınır”ları, dışarıda kalanları ötekileştirmek amacıyla oluşturur ve bu beşerî sınırlar kent içinde sosyo-mekânsal ayrışmaya sebep olur. Çalışma kapsamında İstanbul’da kapalı sitelerin ilk görüldüğü bölge olan Beykoz’da, bu ayrışmanın çok net okunabildiği alan olan Acarkent-gecekondu bölgesi seçilmiştir. Beykoz, farklı sosyal grupları, yaşam biçimlerini ve konut tiplerini bir arada barındıran bir yapıya sahiptir. Acarkent ve gecekondu bölgesinde ise, iki alanı birbirinden ayıran Paşabahçe-Polonezköy yolu bir sınır niteliğindedir. Makalede, sosyo-mekânsal ayrışmaya sebep olan faktörler ve sınırın mı yoksa ayrışmanın mı önce oluşarak diğerini tetiklediği sorularına cevap aranmıştır. Alan, yürüme ve sürüklenme eylemleri ile gerçekleştirilen psikocoğrafya yöntemi kullanılarak, fiziksel, sosyo-ekonomik ve duyusal ayrışma kavramları bağlamında analiz edilerek değerlendirilmiştir.
Rapid population rise due to migration leads to the development of slums and gated communities resulting in socio-spatial segregation in the cities. Gated communities are created to marginalize the world outside and their borders lead to socio-spatial segregation. Gated communities, impose a new identity on their residents and offer an isolated life in prestigious residences with high standards. Furthermore, the “borders” they create with their surroundings serve to marginalize the outsiders and these manmade borders result in socio-spatial segregation within the city. A typical example for this segregation, Acarkent and the neighboring slums in Beykoz where the first gated communities came to existence in Istanbul was investigated within the scope of this study. Beykoz has a structure that houses various social groups, lifestyles, and types of housing. Paşabahçe-Polonezköy road is a borderline separating Acarkent and the slums. This paper investigates the factors leading to socio-spatial segregation and attempts to seek an answer to the question of whether the border or segregation occurs first and triggers the other. The study area was analyzed and evaluated in the context of physical, socio-economic, and sensory segregation concepts, using the psychogeographic method performed with walking and drifting actions.