Bu çalışma, Osmanlı Dârülhadislerinden Dârülfünun İlahiyat Fakültesi’ne geçiş sürecini ele alarak dini eğitimin modernleşme bağlamındaki dönüşümünü konu edinir. Temel amacı dârülhadislerdeki geleneksel hadis eğitimini, Dârülfünun İlahiyat Fakültesi’ndeki modern eğitimle karşılaştırmaktır. Dârülhadisler, İslam toplumunun ve hukukunun temel unsurlarından biri olan hadis ilmini yaşatan ve öğreten önemli eğitim merkezleridir. Dârülfünun İlahiyat Fakültesi, Batı bilimleriyle entegrasyonu hedefleyen modernleşme hareketlerinin bir temsili olarak ortaya çıkar ve temel İslami ilimlerin toplumbilimsel bir yaklaşımla öğretilmesini hedefler. Nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi yöntemini kullanan bu çalışmada tarihi belgeler, müfredat verileri ve konuyla ilgili akademik eserler üzerinden dârülhadis ve Dârülfünun İlahiyat Fakültesi’nin hadis ilmine yönelik eğitim anlayışları analiz edilmiştir. Çalışmanın kapsamı, dârülhadisler için kurulduğu ilk asır olan on dördüncü yüzyıldan Dârü’l-Hilâfeti’l-Aliyye Medresesi’ne bağlandığı 1914 yılına kadar olan süreç; Dârülfünun İlahiyat Fakültesi için kurulduğu yıl olan 1924’ten, kapatıldığı yıl olan 1933’e kadarki süreçtir. Araştırmada ulaşılan sonuçlar dârülhadislerin esnek ve bireysel bir eğitim anlayışı benimsediğini, Dârülfünun İlahiyat Fakültesi’nin ise daha yapılandırılmış, standartlaştırılmış bir müfredatla eğitim verdiğini ortaya koymaktadır.
This paper examines the transition from Ottoman Dār al-Ḥadīth institutions to the Dār al-Funūn Faculty of Theology, focusing on the transformation of religious education in the context of modernisation. Its primary aim is to compare the traditional ḥadīth education in dār al-ḥadīth institutions with modern education at the Dār al-Funūn Faculty of Theology. Dār al-ḥadīth institutions served as significant educational centres that preserved and taught ḥadīth, a fundamental element of Islamic society and law. The Dār al-Funūn Faculty of Theology emerged as a representation of modernisation movements aimed at integrating Western sciences while also seeking to teach fundamental Islamic sciences through a sociological approach. This study uses content analysis, a qualitative research method, to analyse the educational perspectives on hadīth in both dār al-ḥadīth institutions and the Dār al-Funūn Faculty of Theology through historical documents, curriculum data, and relevant academic works. The scope of the study covers the period from the 14th century, when dār al-ḥadīth institutions were first established, until 1914, when they were incorporated into the Dār al-Ḫilāfah al-ʿĀliyyah Madrasah; and for the Dār al-Funūn Faculty of Theology, from its founding year in 1924 until its closure in 1933. The findings of the research reveal that dār al-ḥadīth institutions adopted a flexible and individualised approach to education, whereas the Dār al-Funūn Faculty of Theology provided instruction through a more structured and standardised curriculum.