Mikroplastikler, Çevre-İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri Ve Analiz Yöntemleri
Abstract
Plastikler, günlük yaşantımızda birçok alanda kullanılmaktadır. İnsanlar şimdiye kadar 9 milyar tonun üzerinde plastik üretmişlerdir. 2050 yılına kadar neredeyse 38 milyar ton plastik üretilecek ve bunun 13 milyar tonu atık olacaktır. Atık plastikler zamanla bozunarak mikroplastikleri (ikincil mikroplastikleri) oluşturacak, ayrıca kozmetik, ilaç gibi sektörlerde kullanılmak üzere kasıtlı üretilen mikroplastiklerde (birincil mikroplastikler) çevreye salınmış olacaktır. Mikroplastiklerin dağılımı 1 metreküpte 1 milyondan fazla parçada bulunabilmekte 100 metreküpte 1 parçadan daha az da bulunabilmektedir. Çevre mikroplastik birikimine ve taşınımına katkıda bulunmakta, ayrıca mikroplastikler absorpsiyon nedeniyle ortamda bulunan mikro kirleticileri ve bazı ağır metalleri bünyesinde tutarak yayılmasına neden olmaktadır. Bu da mikroplastiklerin katlanarak tehlike oluşturduğu anlamına gelmektedir.
Mikroplastikler, hem suda yaşayan canlılar için hem de insanlar için tehdit oluşturduklarından dolayı gittikçe artan endişelere neden olmaktadır. Mikroplastiklerin çeşitli yollarla insan bünyesine alınmasının, insan sağlığı üzerinde oluşturabileceği olumsuz etkiler hakkında bilgiler çok sınırlıdır. Dolayısıyla insanların nedenli bir tehlike ile karşı karşıya kaldığını kestirmek zor olaktadır. Mikroplastiklerin insan ve çevre sağlığı üzerindeki risklerinin acil olarak araştırılmaya ihtiyacı vardır. Bu makalenin amacı, mikroplastiklerin, çevre ve insan sağlığına olan potansiyel etkilerini, analiz yöntemlerini incelemektir.
Keywords
References
- [1] Yurtsever M, “Mikroplastikler’e Genel Bir Bakış”, Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi, c. 17, no. 50, ss. 68-83, 2015.
- [2] T. de Scisciolo, E. N. Mijts, T. Becker ve M. B. Eppinga, “Beach debris on Aruba, Southern Caribbean: Attribution to local land-based and distal marine-based sources”, Marine Pollution Bulletin, no. 106, pp. 49-57, 2016.
- [3] R. C. Thompson, Y. Olsen, R. P. Mitchell, A. Davis, S. J. Rowland, A. W. John , D. McGonigle ve A. E. Russell , “Lost at Sea: Where is all the Plastic?”, Science, vol. 304, pp. 838, 2004.
- [4] J. Wang, Z. Tan, J. Peng, Q. Qiu ve M. Li, “The behaviors of microplastics in the marine environment”, Marine Environment Resarch, vol. 113, pp. 7-17, 2016.
- [5] C. J. Moore, “Synthetic polymers in the marine environment: A rapidly increasing, long-term threat”, Environmental Research, vol.108, no. 2, pp. 131-139, 2008.
- [6] Q. Qiu, Z. Tan, J. Wang, J. Peng, M. Li ve Z. Zhan, “Extraction, enumeration and identification methods for monitoring microplastics in the environment”, Estuarine, Coastal and Shelf Science, vol. 176, pp. 102-109, 2016.
- [7] J. Talvitie, A. Mikola, A. Koistinen ve O. Set€al€a, “Solutions to microplastic pollution – Removal of microplastics from wastewater effluent with advanced wastewater treatment technologies”, Water Research, vol. 401, pp. 123, 2017. [8] P. Farrel ve K. Nelson , “Trophic Level Transfer of Microplastic: Mytilus edulis (L.) to Carcinus maenas (L.)”, Environmental Pollution, vol. 177, pp. 1-3, 2013.
- [9] M. A. Browne, A. Dissanayake , T. S. Galloway , D. M. Lowe ve R. C. Thompson, “Ingested Microscopic Plastic Translocates to the Circulatory System of the Mussel, Mytilus edulis”, Environmental Science&Technology, vol. 42, pp. 5026-5031, 2008.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Review
Publication Date
January 31, 2020
Submission Date
July 6, 2019
Acceptance Date
September 6, 2019
Published in Issue
Year 2020 Volume: 8 Number: 1
Cited By
Mikroplastikler ve Çevresel Etkileri
Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi
https://doi.org/10.29130/dubited.757698Mikroplastikler: Gıdalarda Bulunuşu ve Sağlık Üzerine Etkileri
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.725259GIDALARDA YENİ ORTAYA ÇIKAN KİRLETİCİ MİKROPLASTİKLER
Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni
https://doi.org/10.38137/vftd.1436289Effects of Microplastics on Animal Health and Nutrition
Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.32707/ercivet.1514425The First Study on the Detection of Microplastic in the Tissues of Cyprinus carpio, Capoeta tinca and Barbus anatolicus in the Kızılırmak River (Nevşehir Region), Türkiye
Ecohydrology
https://doi.org/10.1002/eco.2725Recent advances of microplastics toxicity and fate on zebrafish-a review
International Journal of Environmental Science and Technology
https://doi.org/10.1007/s13762-024-06141-2Gıda Endüstrisinde Küresel Plastik Kirliliği: Mikro-Nanoplastikler ve Çevresel Etkileri
Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.47027/duvetfd.1500998Assessing the Effects of Microplastics on Freshwater Fish
International Journal of Nature and Life Sciences
https://doi.org/10.47947/ijnls.1496421Abundance and Distribution of Microplastics in Sediments of the Eastern Aegean Sea (Izmir Bay, Türkiye)
Regional Studies in Marine Science
https://doi.org/10.1016/j.rsma.2025.104457Öğretmen Adaylarının Plastik Kirliliğine İlişkin Farkındalıklarının İncelenmesi
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37217/tebd.1761525