EN
TR
DÖVİZ KURUNUN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİ
Abstract
Günümüzde turizm sektörü, ülkelere gelir sağlama, yatırımları teşvik etme ve bu bağlamda istihdam olanakları yaratma gibi etkileriyle önemli bir sektör konumundadır. Turizm sektörü bu etkileriyle özellikle gelişmekte olan ülkeler için ekonomik büyüme sağlamaya yönelik olarak geliştirilmesi hedeflenen sektörler arasında yer almaktadır. Turizm gelirlerini etkileyen birçok değişken olmakla birlikte döviz kuru bu değişkenlerin en önemlilerinden biridir. Bu bağlamda bu çalışmada gelişmekte olan 58 ülke ekonomisi için döviz kuru ile turizm gelirleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda 58 gelişmekte olan ülke ekonomisi için 2000-2023 dönemi yıllık verileriyle panel veri analizi gerçekleştirilmiştir. Panel veri analizi için ilk olarak çoklu doğrusal bağıntı ve yatay kesit bağımlılığı sınaması ile birim kök testleri gerçekleştirilmiştir. Akabinde Hata Düzeltme Modeline Dayalı Westerlund Eşbütünleşme Analizine (Westerlund, 2007) başvurulmuş ve Genişletilmiş Ortalama Grup Tahmincisi ile uzun dönem esneklikler hesaplanmıştır. Son olarak ise değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü belirlemek için Panel Vektör Hata Düzeltme Modeline dayalı Nedensellik Analizi gerçekleştirilmiştir. Panel veri analizi sonucunda döviz kuru ile turizm gelirleri arasında bir eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiş ve bu ilişki itibarıyla döviz kurunda gerçekleşecek %1’lik bir artış, turizm gelirlerini %0,47 oranında arttırmaktadır. Ayrıca çalışmada elde edilen diğer bir bulgu, döviz kuru ile turizm gelirleri arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğudur. Literatürde genel olarak kabul gören döviz kurundaki yükselişin, turizm hizmetini daha ucuzlatması yoluyla hizmet ihracatını arttırdığı yönündeki görüş ile aynı doğrultuda olan çalışma sonucu, gelişmekte olan ülkelerin turizm sektörünü döviz kuru kanalıyla yönlendirmeyi hedefleyen politika uygulamaları için rehber olabilir. Bu bağlamda bu çalışma, örnekleminin genişliği itibarıyla literatürden ayrışmakta ancak sonuç olarak literatüre uyumlu tespitler içermektedir.
Keywords
References
- Albayrak, Ş. G. (2017). Türkiye’de reel döviz kurunun turizm gelirleri üzerine etkisi: 2010- 2017 dönemleri için ampirik bir uygulama. Journal of Recreation and Tourism Research, 4(4), 134-147.
- Arslan, E., & Çetiner, T. (2020). Turizm geliri döviz kuru ilişkisi: Türkiye örneği (2008- 2019). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 23(1), 1-17.
- Bai, J., & Ng, S. (2004). A panic attack on unit roots and cointegration. Econometrica, 72(4), 1127-1177.
- Breusch, T., & Pagan, A. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
- Cheng Ka Ming, K., Hyeongwoo H., & Thompson (2013). The real exchange rate and the balance of trade in US tourism. International Review of Economicsand Finance, 25, 122-128.
- Demir Y. (2001). Yapısal kırılmalar altında reel ekonomik büyüme, reel döviz kuru ile turizm gelirleri ilişkisinin ampirik analizi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 26-40.
- Eberhardt, M., & Teal F. (2010). Productivity analysis in the global manufacturing production. Economics Series Working Papers 515, University of Oxford, Department of Economics.
- Erkan B., Kara, O., & Harbalıoğlu, M. (2013). Türkiye’de turizm gelirlerinin belirleyicileri. Akademik Bakış Dergisi, (39), 1-20.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Finance, Finance and Investment (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 31, 2024
Submission Date
September 30, 2024
Acceptance Date
December 16, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 6 Number: 2
APA
İşcan, İ. H., & Derebağ, T. (2024). DÖVİZ KURUNUN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİ. Economics Business and Organization Research, 6(2), 97-116. https://izlik.org/JA25GS28ZG
AMA
1.İşcan İH, Derebağ T. DÖVİZ KURUNUN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİ. Economics Business and Organization Research. 2024;6(2):97-116. https://izlik.org/JA25GS28ZG
Chicago
İşcan, İsmail Hakkı, and Tuğba Derebağ. 2024. “DÖVİZ KURUNUN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİ”. Economics Business and Organization Research 6 (2): 97-116. https://izlik.org/JA25GS28ZG.
EndNote
İşcan İH, Derebağ T (December 1, 2024) DÖVİZ KURUNUN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİ. Economics Business and Organization Research 6 2 97–116.
IEEE
[1]İ. H. İşcan and T. Derebağ, “DÖVİZ KURUNUN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİ”, Economics Business and Organization Research, vol. 6, no. 2, pp. 97–116, Dec. 2024, [Online]. Available: https://izlik.org/JA25GS28ZG
ISNAD
İşcan, İsmail Hakkı - Derebağ, Tuğba. “DÖVİZ KURUNUN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİ”. Economics Business and Organization Research 6/2 (December 1, 2024): 97-116. https://izlik.org/JA25GS28ZG.
JAMA
1.İşcan İH, Derebağ T. DÖVİZ KURUNUN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİ. Economics Business and Organization Research. 2024;6:97–116.
MLA
İşcan, İsmail Hakkı, and Tuğba Derebağ. “DÖVİZ KURUNUN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİ”. Economics Business and Organization Research, vol. 6, no. 2, Dec. 2024, pp. 97-116, https://izlik.org/JA25GS28ZG.
Vancouver
1.İsmail Hakkı İşcan, Tuğba Derebağ. DÖVİZ KURUNUN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE EKONOMİLERİ. Economics Business and Organization Research [Internet]. 2024 Dec. 1;6(2):97-116. Available from: https://izlik.org/JA25GS28ZG