ejte

Eurasian Journal of Teacher Education

2717-7750

Mesut ÖZTÜRK

10.69918/ejte.1720239

Science Education

Fen Bilgisi Eğitimi

Determining the Relationship between Personality Traits and Burnout Levels of Pre-service Science Teachers

Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Kişilik Özellikleri ile Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

https://orcid.org/0000-0003-4632-3131

Sonay

Gamze

https://orcid.org/0000-0001-7677-8861

Önder

Ayşe Nesibe

GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ

https://orcid.org/0000-0002-8378-700X

Güven Yıldırım

Ezgi

GAZI UNIVERSITY, GAZİ FACULTY OF EDUCATION

04 09 2026

7 1 73 82 06 15 2025 12 25 2025

2020

Eurasian Journal of Teacher Education

The aim of this study was to determine the relationship between the personality traits and burnout levels of pre-service science teachers. For this purpose, the research was conducted using the survey model. The participants, determined through purposive sampling, consisted of 186 pre-service science teachers. The data were analyzed using the SPSS 25 statistical software package. The results indicated that a significant relationship was found between certain personality traits and the sub-dimensions of burnout. Specifically, there was a statistically significant relationship between the exhaustion sub-dimension and agreeableness, conscientiousness, and neuroticism, between the Cynicism sub-dimension and conscientiousness and neuroticism, and between the Efficacy sub-dimension and extraversion, conscientiousness, neuroticism, and openness to experience. Based on the results of this study, it is recommended that further research be conducted with pre-service teachers from different subject areas.

Bu araştırmanın amacı fen bilimleri öğretmen adaylarının kişilik özellikleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen çalışma grubunda 186 fen bilgisi öğretmen adayı yer almaktadır. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 25 paket programı kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre fen bilgisi öğretmen adaylarının tükenmişlik alt boyutlarından tükenme ile yumuşak başlılık, öz denetimlilik ve nörotiklik özellikleri arasında; duyarsızlaşma alt boyutu ile öz denetimlilik ve nörotiklik arasında; yetkinlik alt boyutu ile dışa dönüklük, öz denetimlilik, nörotiklik ve deneyime açıklık arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları doğrultusunda yeni araştırmalarla farklı alanlarda öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarıyla farklı alanlarda çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Burnout Five-factor personality model Pre-service science teacher

Beş faktörlü kişilik Fen bilgisi öğretmen adayı Tükenmişlik

Arı, G. S., & Bal, E. Ç. (2008). Tükenmişlik kavramı: Birey ve örgütler açısından önemi. Yönetim ve Ekonomi [The concept of burnout: Its importance for ındividuals and organizations]. Celal Bayar University Journal of Economics and Administrative Sciences, 15(1), 131-148.

Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı [Handbook of data analysis for social sciences]. Pegem.

Büyüköztürk, Ş., Çokluk Bökeoğlu, Ö. & Köklü, N. (2006). Sosyal bilimler için istatistik [Statistics for social sciences]. Pegem.

Camcı, Y. & Ercan, L. (2017). Psikolojik danışmanların kişilik özellikleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [An examination of the relationship between personality traits and burnout levels of psychological counselors]. International Journal of Turkish Education Sciences, (9), 402-429.

Çapri, B. (2006). Tükenmişlik ölçeğinin Türkçe uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması [Turkish adaptation of the burnout measure]. Mersin University Journal of the Faculty of Education,2(1), 62-77.

Dinç, M., Bitlisli, F., Çetinceli, E. & Aydın, S. Z. (2013). Öğretim elemanlarının tükenmişliğinde beş faktör kişilik özelliklerini etkisi: Süleyman Demirel Üniversitesi Meslek Yüksekokulları Örneği [The effect of five factor personality traits on the burnout of instructors: Süleyman demirel unıversıty vocational schools’ sample]. Suleyman Demirel University The Journal of Visionary, 4 (9), 44-69.

Doğan, T. (2013). Beş faktör kişilik özellikleri ve öznel iyi oluş [The five factor personality traits and subjective well-being]. Doğuş University Journal, 14(1), 56-64.

Düz, A. G. (2015). Sağlık çalışanlarında tükenmişlik sendromunun kişilik özellikleri ile olan ilişkisi [The relationship between burnout syndrome in medical workers and their personality traits]. (Publication No. 410243) [Master’s thesis. Beykent University- İstanbul]. Institute of Social Sciences.

George, D., & Mallery, P. (2003). SPSS for Windows step by step: A simple guide & reference. Allyn & Bacon. Goldberg, L. R. (1990). An alternative ‘‘description of personality’’: The Big-Five factor structure. Journal of Personality and Social Psychology, 59, 1216–1229.

Gündüz, B., Çapri, B., & Gökçakan, Z. (2012). Üniversite öğrencilerinin tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi [Examining of the burnout level of university students]. Dicle University Journal of Ziya Gökalp Education Faculty, (19), 38-55.

Horzum, M. B., Ayas, T. & Padır, M. A. (2017). Beş faktör kişilik ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması [Adaptation of big five personality traits scale to Turkish culture]. Sakarya University Journal of Education, 7(2), 398-408.

Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods]. Nobel.

Liu, Z., Li, Y., Zhu, W., He, Y., & Li, D. (2022). A Meta-Analysis of Teachers’ Job Burnout and Big Five Personality Traits. Frontiers in Education, 7, 822659. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.822659

McCrae, R. R., & Costa, P. T. (2008). The five-factor theory of personality. In O. P. John, R. W. Robins, & L. A. Pervin (Eds.), Handbook of personality: Theory and research (3rd ed., pp. 159–181). Guilford.

Özsoy, E., & Yıldız, G. (2013). Kişilik kavramının örgütler açısından önemi: Bir literatür taraması [Importance of the concept of personality in terms of organizations: A literature review]. The Journal of Business Science, 1(2), 1-12.

Patton MQ. (2002). Qualitative evaluation and research methods (2nd ed.). Sage Publications.

Pines, A. M. & Aronson, E. (1988). Career burnout: Causes and cures. Free Press.

Rammstedt, B., & John, O. P. (2007). Measuring personality in one minute or less: A 10-item short version of the Big Five Inventory in English and German. Journal of research in Personality, 41(1), 203-212.

Sarı, H. (2013). Özel eğitim bölümünde okuyan aday öğretmenlerin kişilik özellikleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [The anaysis of concept of burnout level and relations between personality traits on candidate teachers who educate special education]. (Publication No. 357732) [Master’s thesis. Abant İzzet Baysal University- Bolu]. Institute of Educational Sciences.

Schaufeli,W. B., Leiter, M. P., Maslach, C., & Jackson, S. E. (1996). Maslach burnout inventory–general survey. In C. Maslach, S. E. Jackson, & M. P. Leiter (Eds.), The Maslach burnout inventory—Test manual (3rd ed.). Consulting Psychologists Press.

Shakeel, S., Khan, M. M., Khan, R. A. A., & Mujtaba, B. G. (2022). Linking personality traits, self-efficacy and burnout of teachers in public schools: Does school climate play a moderating role? Public Organization Review, 22(1), 19-39. https://doi.org/10.1007/s11115-021-00514-8

Sığrı, Ü., & Gürbüz, S. (2011). Akademik başarı ve kişilik ilişkisi: üniversite öğrencileri üzerinde bir araştırma [The relatıonship between personality and academic success: A study on undergraduates]. Journal of Defense Sciences, 10(1), 30-48.

Sudak, M. K., & Zehir, C. (2013). Kişilik tipleri, duygusal zeka, iş tatmini ilişkisi üzerine yapılan bir araştırma [Types of personality, emotional ıntelligence, with a study on the relationship between job satisfaction]. Journal of Management Sciences, 11(22), 141-165.

Süren, S., Örücü, E. & İzci, Ç. (2016). Banka çalışanlarında tükenmişlik ve beş büyük kişilik özellikleri arasındaki ilişki: bir alan araştırması [A relationship between burnout and big-five personality traits of banking employees: A case study]. Journal of Management and Economics, 23 (1), 247-262.

Temel, İ. (2022). Üniversite öğrencilerinde beş faktör kişilik özelliklerinin yaşam doyumu ve depresyon belirtileriyle arasındaki ilişkinin incelenmesi [Investigation of the relationship between life satisfaction and depression symptoms of five factors in university students]. (Publication No. 720943) [Master’s thesis. İstanbul Gedik University- İstanbul]. Graduate Education Institute.

Turanlı, M. & Güriş, S. (2010). Temel istatistik [Basic statistics]. Der Publications.

Yavuz, S., & Akdeniz, A. (2019). Fen bilgisi öğretmen adaylarının tükenmişlik ve KPSS ‘ye kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [The investigation of burnout and kpss anxiety levels from various variables among science teacher candidates]. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 7(2), 212-227.