<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Erdem</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">1010-867X</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2667-8713</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.32704/erdem.2025.88.101</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Environment and Culture</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Çevre ve Kültür</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <trans-title-group xml:lang="tr">
                                    <trans-title>Kam Alkış ve Kargışlarında Su Kültünün Karakteristiği</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                                                                                                                <article-title>The Characteristic of Water Cult in Kam Alkış and Kargış</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0002-7315-2588</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Müçük Kotan</surname>
                                    <given-names>Mehtap</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>KAFKAS ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, HALK BİLİM BÖLÜMÜ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20250620">
                    <day>06</day>
                    <month>20</month>
                    <year>2025</year>
                </pub-date>
                                                    <issue>88</issue>
                                        <fpage>101</fpage>
                                        <lpage>125</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20241014">
                        <day>10</day>
                        <month>14</month>
                        <year>2024</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20250310">
                        <day>03</day>
                        <month>10</month>
                        <year>2025</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 1985, Erdem Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>1985</copyright-year>
                    <copyright-holder>Erdem Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <trans-abstract xml:lang="tr">
                            <p>Yaşamış olduğu çevreyi; hayatı devam ettirme noktasında temelunsurlardan biri olarak kabul eden Türkler, doğadaki her varlığın birruhu olduğuna inanmış ve bunlara kutsiyet atfetmişlerdir. İnsanındoğayı anlamlandırma çabası doğadaki toprak, hava, ateş ve su gibidört ana ögenin anlamlı kılınmasını sağlamıştır. Bu dört unsurdan biriolan su etrafında çeşitli uygulamalar ortaya çıkmıştır. Türk kültürününen eski temel kültlerinden biri olan su, yaratılış mitlerinden itibarentürlü görünümleriyle dikkat çekmekte ve pek çok ritüelde yeralmaktadır. Kutsama, cezalandırma, şifa, korunma, arındırma gibiolgularda suya değişik anlamlar yüklenmiştir. Böylelikle Türk toplumhayatında suya karşı saygı, korku, umut gibi farklı duygular oluşmuşve davranışlar gelişmiştir. Türk toplumlarında ortak bir simgeyibarındıran su yaşamın sürdürülmesinde aslî unsurlardan biri şeklindebelirmektedir. Su, insanlar için zaman zaman farklı amaçlara hizmetetmiştir. Bazen doğuşu bazen ölümü bazen ise var oluşu simgelemişolan suyla birey ve toplum böylece farklı şekiller ve bağlamlarda çeşitlibiçimlerde iletişim kurmuşlardır. Suyun kutsal olma özelliğindendolayı onu kirletmek yasaklanmıştır. Bu eylemi yapanların ise suiyeleri tarafından cezalandırılacağına inanılmıştır. Türk dünyasındaortak bir kült olarak ortaya çıkan su gündelik hayatta farklı etkileruyandırmıştır. Su kültü hem bolluk bereket gibi nitelikleriyle hemde hastalık verme gibi özellikleriyle ön plana çıkmıştır. Bu yüzdensu iyesini kızdırmamak ve onu memnun etmek gerekmiştir. Aksidurumda farklı sonuçlara neden olacağı düşünülmüştür. Bu suyun hemkutsal olma özelliğini göstermekte hem de her ne kadar başlangıçta birkaos içerisinde yer alsa da aslında kaostan kozmosa giden bir düzenisağladığı görülmektedir. Farklı anlatılar suyla ilgili çeşitli inançlarakaynaklık etmiştir. Tanrı’ya yakın olmak isteyen insan, su kültünetanrısallık atfetmiştir. Sonrasında bu kült Tanrı’yla insan arasında biraraç görevi üstlenmiştir. Su anlatılarda hem kutsiyet ve tanrısallık hem de yok edici ve cezalandırıcı gibi nitelikler taşımaktadır. Heriki yönüyle bir bütünlük içerisinde çeşitli uygulamalarla toplumhayatına ve insan davranışlarına yön vermiştir. Toplum hayatınınen önemli ögelerinden biri olan suya Türk sözlü anlatılarında dasıkça yer verilmiştir. Bu anlatılardan biri olan alkış ve kargışlardasu kültüne ait izler çok fazla görülmektedir. Kutsiyet atfedilen su,kamların veya şamanların ritüellerinde alkış ve kargışların icrasındakullanılmaktadır. Bu çalışmada Tuva, Altay-Teleüt, Altay-Sayan,Uygur, Kırgız-Kazak, Şor Türklerinden seçilen örnek metinlerdesuyun kam alkış ve kargışlarındaki işlevi üzerinde durulmuştur. Kamalkış ve kargışlarından seçilen bu örnek metinlerden hareketle suyunhangi özelliğiyle ortaya çıktığı belirlenmiştir. Geçmişten günümüze suetrafında geliştirilen ritüellerin alkış ve kargışlara ne şekilde yansıdığıve hangi nitelikleriyle ön plana çıktığı tespit edilmiştir.</p></trans-abstract>
                                                                                                                                    <abstract><p>The Turks, who regarded their natural environment as one of thefundamental elements for sustaining life, believed that every entityin nature possessed a soul and attributed sanctity to them. Humanefforts to make sense of nature led to the meaningful interpretationof the four primary elements: earth, air, fire, and water. Among these,water gave rise to various practices and rituals. As one of the oldestfundamental cults in Turkish culture, water has been noteworthysince creation myths, appearing in numerous rituals with diverseforms. Water was ascribed different meanings in phenomena suchas blessing, punishment, healing, protection, and purification.Consequently, feelings of reverence, fear, and hope toward wateremerged within Turkish society, shaping behaviors. Water, as ashared symbol in Turkish communities, has been a vital element forsustaining life. At times, water served different purposes for people,symbolizing birth, death, or existence itself, leading to diverse formsof interaction between individuals, communities, and water. Dueto its sacred nature, polluting water was forbidden, and those whocommitted such acts were believed to be punished by water spirits.Emerging as a common cultural motif in the Turkish world, waterevoked various impacts in daily life. The water cult stood out withits qualities of abundance and prosperity, as well as its potential tocause illness. Therefore, it was deemed essential to avoid angeringor displeasing the water spirit, as doing so was thought to have direconsequences. This duality highlights water’s sacred characteristicsand its role in transitioning from chaos to cosmos, contributing to anorderly structure. Different narratives have provided the foundationfor various beliefs related to water. Humans, seeking proximity toGod, attributed divinity to the water cult, which subsequently servedas a mediator between God and humankind. In these narratives, waterembodies both sacred and divine attributes as well as destructive andpunitive qualities. With both aspects, it has influenced societal lifeand human behavior through various practices. As one of the mostsignificant elements in societal life, water frequently appears inTurkish oral narratives. Traces of the water cult are notably present inalkış and kargış, two such narratives. Sanctified water is used in theperformance of alkış and kargış rituals conducted by kams or shamans.This study examines the role of water in kam alkış and kargış throughselected examples from the Tuva, Altai-Teleut, Altai-Sayan, Uyghur, Kyrgyz-Kazakh, and Shor Turks. The study identifies the traits ofwater as depicted in these selected ritual texts and investigates howrituals associated with water have been reflected in alkış and kargışfrom past to present, highlighting the qualities through which wateris emphasized.</p></abstract>
                                                            
            
                                                                                        <kwd-group>
                                                    <kwd>Water cult</kwd>
                                                    <kwd>  alkış</kwd>
                                                    <kwd>  kargış</kwd>
                                                    <kwd>  folk beliefs</kwd>
                                                    <kwd>  kam</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                <kwd-group xml:lang="tr">
                                                    <kwd>Su kültü</kwd>
                                                    <kwd>  alkış</kwd>
                                                    <kwd>  kargış</kwd>
                                                    <kwd>  halk inanışları</kwd>
                                                    <kwd>  kam</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                                                        </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Atdayev, SD. (2019). Rusalki i Vodyanıye Devı Suv-perisi v Traditsionnom
Predstavlenii Turkmen. Narodı i Religii Yevrazii, 1(18), 61-72.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bapaeva, Janyl Myrza (2013). Tuva Şamanizmi, Konya: Kömen Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Baysal, Nagihan (2020). Türk Halk Kültüründe Su, Ankara: Gece Kitaplığı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Beydili, Celal (2004). Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Çev. Eren Ercan,
Ankara: Yurt-Kitap Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Boratav, Pertev Naili (1984). Köroğlu Destanı, İstanbul: Adam Yayıncılık</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Burnakov, Venari Aleksey (2019). Voda v Traditsionnom Mirovozzrenii
Hakasov: Obraz i Simvol (konets XIX - seredina XX V. ). Narodı i Religii
Yevrazii, 3(20), s.86-100.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Cooper, J. C. (1987). Encyclopedia of Traditional Symbols. Londra: Thames
and Hudson Publishing.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çobanoğlu, Sacide (2019). İdil-Ural Bölgesi Ve Bursa Folklorunda ‘Su
Dünyası’ Bağlamında Değişen ve Dönüşen Olağanüstü Bir Varlık Olarak 
Peri Kızları, Motif Uluslararası Genç Halkbilimciler ve Türk Dünyası
Kongresi, 15-16 Mayıs, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, s. 1040- 1066.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Dırenkova, Nadejda Petrovna (2014). Altay ve Teleüt Türklerinde Şamanizm,
Çev. Atilla Bağcı, Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Direnkova, Nadejda Petrovna (1940). Şorskii Folklor, Moskva: İzd-vo AN
SSSR.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Esin, Emel (2001). Türk Kozmolojisine Giriş, İstanbul: Kabalcı Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Eliade, Mircea (2001). Mitlerin Özellikleri, Çev. Sema Rifat, İstanbul: Om
Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Eliade, Mircea (1991). Kutsal ve Dindışı, Çev.Mehmet Ali Kılıçbay, Ankara:
Gece Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ergun, Pervin (2012). Ağaç Kültü, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Duran Gültekin, Zehra Görkem (2022). “Sibirya Türk Destanlarında Su
Kültü”, Kahramanın Gölgesinde Türk Destan Geleneği Üzerine Çalışmalar,
Editörler: Serdar Şimşek ve Zehra Görkem Duran Gültekin, Çanakkale:
Paradigma Akademi, s. 145-182.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hallaç, Ahmet Tacetdin (2022). Türk Dünyasında Alkarısı, Sosyal Bilimler
Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Ankara: Ankara Yıldırım
Beyazıt Üniversitesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/%C4%B0sr%C3%A2-suresi/2119/90-93-
ayet-tefsiri, (Erişim tarihi: 5 Mayıs 2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İnan, Abdülkadir (1976). Eski Türk Dini Tarihi, İstanbul: Milli Eğitim
Basımevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İnan, Abdülkadir (2015). Tarihte ve Bugün Şamanizm Materyaller ve
Araştırmalar, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İnan, Abdülkadir (2020). “Türklerde Su Kültü ile İlgili Gelenekler”,
Makaleler ve İncelemeler, C. 1. Ankara: Türk Tarih Kurumu.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Keskin, Ahmet (2020). Türk Kültüründe Alkışlar ve Kargışlar, Ankara:
Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Lvova, E. L. Oktyabrskaya, İ. V. Sagalayev, A.M. ve Usmanova, M.S.
(2013). Güney Sibirya Türklerinin Geleneksel Dünya Görüşü, Çev. Metin
Ergun, Konya: Kömen Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sakaoğlu, Saim ve Duymaz, Ali (2002). İslamiyet’ten Önceki Türk
Destanları, İstanbul: Ötüken Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ögel, Bahaeddin (2014). Türk Mitolojisi, C.2, Ankara: Türk Tarih Kurumu
Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Radloff, Friedrich Wilhelm (1956a). Sibirya’dan I, (1.2), Çev. Ahmet Temir,
İstanbul: Maarif Basımevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Radloff, Friedrich Wilhelm (1956b). Sibirya’dan II, (2.1), Çev. Ahmet
Temir, İstanbul: Maarif Basımevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Roux, Jean Paul (2002). Türklerin ve Moğolların Eski Dini, İstanbul:
Kabalcı Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yardımcı, Mehmet (2007). Destanlar, Ankara: İzmir Yayınları</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
