In this article, we have analized how mathematical notations wereused by Gelenbevî who was the last represent among scholars solvingproblems by using the classsical mathematical methods. Also we haveinvestigated development of mathematical notation system in bothIslamic world and Europe. According to the results we have found,mathematical notation system had been founded in the Islamic worldnearly hundred years earlier than Europe, and it had been continuedto develop until the 18th century. So Gelenbevî applied the best formsof mathematical symbols in his book titled Hisâb el-Küsûr peculiar toIslamic world.
Bu makalede, kendi döneminde Batılılarca da takdir edilmiş olan birOsmanlı âlimi İsmail Gelenbevî’nin (18. yüzyıl) Hisâbü’l-Küsûr adlı eseriincelenerek, Gelenbevî’nin cebirsel sembolizme yaptığı katkıyı ortayaçıkarmak amaçlanmıştır. Çalışmamızda, İslam klasik geleneğinin sontemsilcisi olan Gelenbevî’nin yaşadığı döneme kadar yetişmiş İslamcebircilerinin en önemlilerinin eserleri taranarak, İslam dünyasınınoluşturduğu kendine özgü matematiksel sembolizmin Gelenbevî’ye dekkesintisiz devam edip etmediği ve ne ölçüde geliştirildiği ele alınmıştır.Ayrıca, İslam dünyasında ve Avupa’da matematiksel sembolizmingelişmesi de karşılaştırılmıştır. Bulgularımıza göre, İslam dünyasıAvrupa’dan yaklaşık bir asır kadar önce kendine özgü bir matematikselnotasyon sistemi kurmayı başarmış ve bu notasyon sistemi Gelenbevî’yedek gelişerek devam etmiştir. Endülüslülerin (Batı İslam dünyası)katkısı olarak bilinen, (büyük ihtimalle) Magribli matematikçilerceOsmanlılara nakledilen ve 16. yüzyılda olgunlaştırıldığı düşünülenmatematiksel sembolizmin esasında 18. yüzyıl âlimlerince ikmaledildiği sonucuna varılmıştır. Bu çalışmada ağırlıklı olarak Arapçave Osmanlıca yazma eserlerden yararlanılmış, bunlardan elde edilenbilgiler İngilizce ve Türkçe kaynaklarla bütünleştirilerek incelenmiştir.