Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1300-1582 2148-8657 Erciyes University 19. Yüzyılda Osmanlı Donanmasına Uzman Denizciler Yetiştirilmesi: Mütehassıslık https://orcid.org/0000-0002-1579-9578 Geçili Derya 12 31 2019 33 47 93 106 08 03 2019 12 30 2019 Copyright © 1987, Erciyes University Journal of Social Sciences Institute 1987 Erciyes University Journal of Social Sciences Institute

Ondokuzuncu yüzyılda OsmanlıDevleti’nde donanma personelinin eksikliği ve yetersizliği fark edilerek bazıyenilikler ve reformlar yapılmıştır. Bu yeniliklere bağlı olarak da donanmapersonelinin, yeni satın alınan zırhlı savaş gemileri ile denizaltıların silah,makine ve diğer özellikleri hakkında eğitim almalarına karar verilmiştir. Birsüre sonra bu eğitimin geliştirilmesi amacıyla savaşlar sırasında elde edilentecrübeye bağlı olarak kurslar açılmıştır. Bu kurslarda verilen eğitiminin herhangi birinde başarı kazananlar, başka bir kursa devam ederek mütehassıslık(uzmanlık) alabiliyorlardı. Uzmanların kurslardaki başarılarına bağlı olarakrütbe ve kıdem zammı gibi mükafatlar verilmiştir. Böylece, donanmaya elverişlibilgi sahibi subaylar yetiştirilerek zırhlı, dretnot ve denizaltılar içinpersonel ihtiyacı karşılanmaya başlamıştır. Ayrıca, tersanelerde ve donanmadagemilerinin bakımlarında yabancı uzmanlara ihtiyaçta iyice azalmıştır. AşağıdaOsmanlı Donanması için uzmanların yetiştirilme süreçleri anlatılmıştır.

 donanma kurs uzmanlık eğitim Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Sadaret Mektubi Mühimme Kalemi (A.DVN.MKL), 53/16-1, 53/16-2, Şura-yı Devlet (ŞD), 20/12-1-1, 20/12-1-2, 20/12-2-1, 20/12-2-2, 20/12-3-1, 20/12-3-2, 20/12-4-1, 20/12-4-2, 20/12-5-2, 20/12-6-1, 20/12-6-2, 20/12-7-1, 20/12-7-2, 20/12-8-1, 20/12-8-2, 20/12-9-1, 20/12-9-2, 23/13-1-2, 18/5-1-1, İrade Meclis-i Mahsus (İ.MMS), 185/19-1-1, 185/19-2-1, 185/19-2-2, 185/19-3-1, 185/19-3-2, 185/19-4-1, 185/19-4-2, 170/25. Deniz Müzesi Arşivi (DMA), Bahriye Nezareti (BN), 380/13820, 380/13820-63, 380/13820-66, 380/13820-67, 380/13820-64, 85/171, Bahriye Dairesi Riyaseti (BD.R), 12/220, 118/12, 7/118-12, III. Daire, 30/8, Maliye Vekaleti (MV) 235/93-1, 235/93-2. Düstur, İkinci Tertip, C. 6, Numara 320, “Mütehassıs Zabitan-ı Bahriyeye Mahsus Nizamname”, 14 Zilhacce 1311, 24 Zilhacce 1332, Dersaadet Matbaa-i amire 1334 (1918). Güverte Mühendislerinin Mekteb-i Bahriyenin Dördüncü Sınıfında Kurslarda ve Donanmada Suret-i Tahsilleri Hakkında Talimatname, Matbaa-i Bahriye, (1933)1917. Güverte Deniz Talebesinin Talim Sefinesinde Suret-i Tahsil ve Tedrisleri Hakkında Talimatname, Matbaa-i Bahriye, 1334 (1918).