Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1300-1582 2148-8657 Erciyes University Business Administration İşletme Two different method applications in the relation of perceived organizational justice and motivation Örgütlerde algılanan adalet ve motivasyon ilişkisinde iki farklı metot uygulaması https://orcid.org/0000-0001-7786-3486 Özkan Canbolat Ela ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ 12 16 2020 49 172 187 10 26 2020 12 02 2020 Copyright © 1987, Erciyes University Journal of Social Sciences Institute 1987 Erciyes University Journal of Social Sciences Institute

This study investigates the effect of organizational justice which is perceived by the employees on their motivations. The research is carried out with 392 participants working in a public institution serving in Çankırı. This research also compares linear modelling and fuzzy logic models in the context of contributing to the literature. In order to test the effect of organizational justice on the internal and external motivation of employees, a multiple regression analysis was performed first. Then, the relationship between variables was evaluated by fuzzy logic qualitative comparative analysis (fsQCA). Finally, the results of the two methods were compared. Multiple regression analysis results showed that interactional justice has a significant and positive effect on internal motivation, whereas interactional and distributed justice has a significant and correct effect on external motivation. fsQCA results showed that only interactional and distributed justice had an effect on internal motivation. In this context, the effect of interactional justice on international motivation has been confirmed by the results of two methods. Since the effect of distributed justice on internal or external motivation is found different by two different methods, it has not been fully understood.

Bu araştırma iş görenlerin algıladığı örgütsel adaletin, iş gören motivasyonları üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Araştırma Çankırı’da hizmet veren bir kamu kurumunda çalışan 392 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma literatüre katlı sağlamak bağlamında doğrusal modelleme ve bulanık mantık modellerini de karşılaştırmaktadır. Örgütsel adaletin iş görenlerin içsel ve dışsal motivasyonu üzerindeki etkisini test etmek için ilk olarak çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Daha sonra, değişkenler arasındaki ilişki bulanık mantık niteliksel karşılaştırma niteliksel analizi (fsQCA) yolu ile de değerlendirilmiştir. Sonuçta iki metot sonuçları karşılaştırılmıştır. Çoklu regresyon analizi sonuçları, etkileşimsel adaletin iç motivasyon üzerinde, etkileşimsel ve dağıtımcı adaletin ise dış motivasyon üzerinde anlamlı ve doğru yönlü etkisinin olduğunu göstermiştir. fsQCA sonuçları ise sadece etkileşimsel ve dağıtımcı adaletin içsel motivasyon üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Bu bağlamda etkileşimsel adaletin iç motivasyon üzerindeki etkisi iki metot sonuçları tarafından doğrulanmıştır. Dağıtımcı adaletin iç ya da dış motivasyona etkisi iki farklı metot tarafından farklı bulunduğundan tam olarak anlamlandırılamamıştır.

 Örgütsel adalet motivasyon iç motivasyon dış motivasyon bulanık mantık niteliksel karşılaştırmalı analizi (fsQCA) Organizational justice internal and external motivation fuzzy set qualitative comparative analysis (fsQCA) Adams, J. S. (1963). Toward an understanding of inequity. Journal of Abnormal and Social Psychology, 67, 422-436. Akgün T. (2009). İzlenim Yönetimi Taktikleri İle İş Performansı Değerleme Puanları Arasındaki İlişki: Bir Uygulama. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Marmara Üniversitesi, İstanbul. Berl, R. L. & Williamson, N. C. (1987). A Review of the Content Theories of Motivation as They Apply to Sales and Sales Management. American Business Review. EBSCO Publ. 53-64 Bies, R. J., & Shapiro, D. L. (1987). Interactional fairness judgments: The influence of causal accounts. Social Justice Research, 1(2), 199-218. Blakely, G. L., Andrews, M. C., & Moorman, R. H. (2005). The moderating effects of equity sensitivity on the relationship between organizational justice and organizational citizenship behaviors. Journal of Business and Psychology, 20(2), 259-273. Brooks, I. (2006). Organizational Behavior. Londra: Pearson Education Burton, J. P., Sablynski, C. J., & Sekiguchi, T. (2008). Linking justice, performance, and citizenship via leader–member exchange. Journal of business and psychology, 23(1-2), 51-61. Campbell, J. P., & Pritchard, R. D. (1976). Motivation Theory in Industrial and Organizational Psychology. M. D.Dunnette (Ed.), Handbook of Industrial and Organizational Psychology, 63-130. Chicago: Rand-McNally. Cihangiroğlu N., & Yılmaz, A., (2010). Çalışanların Örgütsel Adalet Algısının Örgütler İçin Önemi, SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 196-213. Colquitt, J. A. (2001). On The Dimensionality of Organizational Justice: A Construct Validation of A Measure, Journal of Applied Psychology, LXXXVI, 3, 386-400. Cropanzano R., Bowen, D. E., & Gilliland, S. W., (2007). The Management of Organizational Justice, Academy of Manageme nt Perspectives, 34-48. Doğan, H. (2008). A research study for procedural justice as a factor in employee retention. Yönetim ve Ekonomi, 15(2), 61-71. Finkelstein, R., Minibas-Poussard, J., & Bastounis, M. (2009). The moderating role of seeking social support on coping styles and perceptions of organizational justice: A study with French and Turkish students. Social Behavior and Personality: an international journal, 37(6), 845-862. Fiss, P. C. (2007). A set-theoretic approach to organizational configurations, The Academy of Management Review, 32(4), 1180-1198. Fiss, P. C. (2011). Building better causal theories: A fuzzy set approach to typologies in organization research, Academy of Management Journal, 54(2), 393-420. Foley, S., Kidder, D. L., & Powell, G. N. (2002). The perceived glass ceiling and justice perceptions: An investigation of Hispanic law associates. Journal of Management, 28(4), 471-496. Greenberg, J. (1987). A Taxonomy of Organizational Justice Theories. The Academy of Management Review. 12(1): 9-22. Hodgetts, R. M., & Luthans, F. (1990). International human resource management: Motivation and leadership dimensions. International Human Resource Management Review, 1, 61-74. Homans, G. C. (1961) Social behavior: Its elementary forms. New York: Harcourt, Brace, and World. İçerli, L. (2010). Örgütsel Adalet: Kuramsal Bir Yaklaşım, Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 5 (1), 67-92. Johnson, R. E., Selenta, C., & Lord, R. G. (2006). When organizational justice and the self-concept meet: Consequences for the organization and its members. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 99(2), 175-201. Kantar, H. (2008). İşletmede Motivasyon. İstanbul: Kumsaati Yayın Dağıtım. Korsgaard, M. A., Schweiger, D. M., & Sapienza, H. J. (1995). Building commitment, attachment, and trust in strategic decision-making teams: The role of procedural justice. Academy of Management journal, 38(1), 60-84. Kuşcuoğlu, S. (2008). Yönetici-çalışan ilişki kalitesinin çalışan iş tatmini ve örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinde adalet, güvenilirlik, güven eğilimi ve güvenin rolü (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara üniversitesi, İstanbul. Leventhal, G. S. (1980) “What Should Be Done With Equity Theory? New Approaches To The Study Of Fairness İn Social Relationships” Gergen vd. (ed.) Social Exchange: Advances in Theory And Research, New York, Plenum, pp. 27–55. Lambert, E. (2003). The impact of organizational justice on correctional staff. Journal of criminal justice, 31(2), 155-168. Luthans, F. (1995). Organizational Behavior, international edition. İstanbul, Literatür Yayıncılık. Marquaridt, D. W. (1970). Generalized inverses, ridge regression, biased linear estimation, and nonlinear estimation. Technometrics, 12(3), 591-612. Mullins, L. J. (2002). Management and Organisational Behaviour. İngiltere: Pearson Education 6. Baskı. Mushtaq A., Amjad, M. S., Bilal, & Saeed, M. M., (2014). ‘’The Moderating Effect of Perceived Alternative Job Opportunities between Organizational Justice and Job Satisfaction: Evidence from Developing Countries’’, East Asian Journal of Business Management, 4 (1), 5-13. Özdaşlı, K., & Akman, H. (2012). İçsel ve dışsal motivasyonda cinsiyet ve örgütsel statü farklılaşması: Türk Telekomünikasyon A.Ş. çalışanları üzerinde bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 4(7), 73-81. Özler, D. E. (2015), Örgütsel Davranışta Güncel Konular, 3.Baskı, Ekin Yayınevi, Bursa. Özmen, Ö. N. T., Arbak, Y. & Özer, P. S. (2007). Adalete verilen değerin adalet algıları üzerindeki etkisinin sorgulanmasına ilişkin bir araştırma. Ege Akademik Bakış, 7(1), 17-33. Pillai, R., Scandura, T. A., & Williams, E. A. (1999). Leadership and organizational justice: Similarities and differences across cultures. Journal of international business studies, 30(4), 763-779. Pinder, C. C. (1984). Work Motivation. ABD: Harper Collins. Pinho, J., Rodrigues, A. & Dibb, S. (2014). The Role of Corporate Culture, Market Orientation, and Organizational Commitment in Organizational Performance. Journal of Management Development. 33(4), 374-398. Poole, W. L., (2007). Organizational justice as a framework for understanding union management relations in education, Canadian Journal of Education, 30(3), 725-748. Porter, L. W. ve Lawler, E. E. (1968). Managerial attitudes and performance. Homewood, IL: Dorsey. Ragin, C. C. (2000). Fuzzy-set social science. University of Chicago Press. Ragin, C. C. (2008). Redesigning social inquiry: Fuzzy sets and beyond (Vol. 240). Chicago: University of Chicago Press. Ragin, C.C. (2006). Set relations in social research: Evaluating their consistency and coverage. doi:10.1093/pan/mpj019 Rausch, E., Eberlin, R., & Tatum, B. C. (2005). Organizational justice and decision making. Management Decision. Rihoux, B., & Ragin, C.C. (2009). Configurational comparative methods: Qualitative comparative analysis (QCA) and related techniques. Sage Publications. Samaddar, S., & Kadiyala, S. S. (2006). An analysis of interorganizational resource sharing decisions in collaborative knowledge creation. European Journal of operational research, 170(1), 192-210. Schneider, C.Q., & Wagemann, C. (2010). Standards of good practice in qualitative comparative analysis (QCA) and fuzzy-sets, Comparative Sociology, 9(3), 397-418. Schneider, C.Q., & Wagemann, C. (2012). Set-theoretic methods for the social sciences: A guide to qualitative comparative analysis. Cambridge University Press. Sposito, V. A., Hand, M. L., & Skarpness, B. (1983). On the efficiency of using the sample kurtosis in selecting optimal estimators. Communications in Statistics-Simulation and Computation, 12(3), 265-272 Steers, R. M., Mowday, R. T. & Shapiro, D. L. (2004). The Future of Work Motivation Theory. Academy of Management Review vol. 29, No.3, 379-387. Tetik, S. (2012). Kamu İşletmelerinde Çalışanların Örgütsel Adalet Algılarının Bazı Demografik Özellikler Açısından İncelenmesi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(1). Vroom, V. H. (1964). Work and motivation. New York: Wiley. Vroom, V. H. (1967). Work and Motivation. New York: John Wiley& Sons. 3. Baskı (1. Baskı 1964) Vroom, V. H. (1970). The Nature of the Relationship Between Motivation and Performance. Zadeh, L. A., Fu, K. S., & Tanaka, K. (Eds.). (1975). Fuzzy sets and their applications to cognitive and decision processes: Academic press.