Erciyes Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi 2651-5334 Erciyes University Agricultural Engineering (Other) Ziraat Mühendisliği (Diğer) Bursa Siyahı İncir Çeliklerinde Köklenme Başarısına IBA ve Rizobakteri Uygulamalarının Etkileri The Effects of IBA and Rhizobacteria Applications on Rooting Success in Bursa Siyahı Fig Cuttings https://orcid.org/0000-0002-7483-6957 Abay Sabahittin bahri dağdaş uluslararası tarımsal araştırma enstitüsü müdürlüğü https://orcid.org/0000-0002-6140-7782 Eşitken Ahmet selçuk üniversitesi https://orcid.org/0009-0005-4102-0766 Abay Emel konya toprak su ve çölleşme ile mücadele araştırma enstitüsü müdürlüğü https://orcid.org/0000-0002-0539-1467 Yener Osman bahri dağdaş uluslararası tarımsal araştırma enstitüsü müdürlüğü https://orcid.org/0000-0002-2583-9588 Çalışkan Oğuzhan hatay mustafa kemal üniversitesi https://orcid.org/0000-0003-3085-2995 Tutmuş Eşref incir araştırma enstitüsü müdürlüğü https://orcid.org/0009-0002-1212-2921 Ortaçay Mustafa Şamil SELÇUK ÜNİVERSİTESİ 12 30 2025 8 2 201 207 11 24 2025 12 30 2025 Copyright © 2018, Erciyes Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi 2018 Erciyes Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi

Bu çalışma rizobakteri ve IBA uygulamalarının Bursa Siyahı incir çeliklerinin köklenmesi ve vejetatif gelişmesi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, 20-25 cm uzunluğundaki emzikli çeliklere Aeromonas AE 425 rizobakteri ve 1000 ppm IBA uygulanmıştır. Bu kapsamda çeliklerde köklenme yüzdesi (%), kök sayısı (adet) ve uzunluğu (cm), sürgün uzunluğu (cm), sürgün ve yaprak sayıları (adet) incelenmiştir. Çalışma sonucunda, Bursa Siyahı çeliklerinde Rizobakteri+IBA uygulamasından en yüksek köklenme oranı (%90.00) elde edilmiştir. En yüksek kök sayısı IBA ve Rizobakteri+IBA uygulamalarında (sırasıyla, 31.43 adet/çelik ve 28.00 adet/çelik) belirlenmiştir. En düşük köklenme yüzdesi ve kök sayısı kontrol (sırasıyla, %56.66 ve 13.44 adet/çelik)) ve Rizobakteri (sırasıyla, %55.00 ve 8.33 adet/çelik) uygulamalarından elde edilmiştir. Rizobakteri+IBA uygulanan çelikler en uzun sürgünlere (14.52 cm) sahip olurken, kontrol bitkilerinde sürgün uzunluğu en düşük (9.58 cm) olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Bursa Siyahı incir çeliklerinde köklenme başarısını artırmada Rizobakteri+IBA kombinasyonunun etkili bir uygulama olduğu ve özellikle köklenme oranı, kök sayısı ve sürgün gelişimi bakımından olumlu sonuçlar verdiği söylenebilir.

This study was conducted to determine the effects of rhizobacteria and IBA applications on the rooting and vegetative growth of Bursa Siyahı fig cuttings. Aeromonas 425 rhizobacteria and 1000 ppm IBA were applied to 20-25 cm long cuttings. Rooting percentage (%), root number (number), root length (cm), shoot length (cm), and shoot and leaf numbers (number) were evaluated. The highest rooting percentage (90.00%) was obtained in Bursa Siyahı cuttings treated with Rhizobacteria+IBA. The highest root numbers were found in the IBA and Rhizobacteria+IBA treatments (31.43 roots/cutting and 28.00 roots/cutting, respectively). The lowest rooting percentage and root number were recorded in the control (56.66% and 13.44 roots/cutting, respectively) and Rhizobacteria (55.00% and 8.33 roots/cutting, respectively) treatments. Cutting treated with Rhizobacteria+IBA had the longest shoots (14.52 cm), while the control group had the shortest shoot length (9.58 cm). In conclusion, the combination of IBA and Rhizobacteria is an effective treatment for enhancing rooting success in Bursa Siyahı fig cuttings, particularly improving rooting rate, root number, and shoot development.

 Adventif köklenme Rizobakteri. IBA İncir çoğaltma Çelik Adventive rooting Rhizobacteria IBA Fig propagation Cutting Aksoy, U., Balci, B., Can, H.Z., ve Hepaksoy, S., 2003. Some significant results of the research-work in Turkey on fig. Acta Horticulturae 605: 173–181. https://doi.org/ 10.17660/ActaHortic.2003.605.26 Alkaç, O.S., Karadağ. H., Çekiç. Ç., ve İşbilir., M.E., 2023. Kök bakterisi ve oksin uygulamalarının karadut (Morus nigra L.) odun çeliklerinin kök gelişimi üzerine etkileri, Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 10(1): 8–14. Antunes, L.E.C., Chalfun, N.N.J., Pasqual, M., Dutra, L.F., ve Cavalcante-Alves, J.M., 2003. Factors affectıng on rootıng of fıgs (Ficus carica L.) cuttings. Acta Horticulturae 605: 141-146. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2003.605.22 Bashan, Y., ve de-Bashan, L. E., 2010. How the plant growth-promoting bacterium Azospirillum promotes plant growth–A critical assessment. Advances in Agronomy 108: 77–136. Basu, A., Prasad, P., Das, S.N., Kalam, S., Sayyed, R.Z., Reddy, M.S., ve El Enshasy, H., 2021. Plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) as green bioinoculants: Recent developments, constraints, and prospects. Sustainability 13: 1140. https://doi.org/10.3390/su13031140 Caliskan, O., Bayazit, S., Ilgin, M., Karatas, N., ve Ergul, A., 2018. Genetic diversity and population structure in caprifigs (Ficus carica var. caprificus) using SSR markers. Spanish Journal of Agricultural Research 16(3): e0703. https://doi.org/10.5424/sjar/2018163-11662 Chander, S., ve Kumar, K., 2023. Optimization of IBA dose for rooting in fig (Ficus carica L.) cuttings. International Journal of Minor Fruits, Medicinal and Aromatic Plants 9(1): 105–108. Çalışkan, O., ve Polat, A.A., 2012. Bazı incir çeşitlerinin fitokimyasal ve antioksidan özelliklerinin belirlenmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 49: 201–207. Çalışkan, O., ve Dalkılıç, Z., 2022. Ancient history and cultural heritage of Ficus carica in Turkey. (Ed: Z Dalkılıç), Ficus carica: Production, Cultivation and Uses, Nova Publishing, pp. 1-20. Çınar, M., Pırlak, L., Kafa, G., ve Turan, M., 2019. Effects of bacteria and IBA on the rooting of bitter orange (Citrus aurantium L.) and trifoliate orange (Poncirus trifoliata Raf.) cuttings. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences 33(2): 106–113. https://doi.org/10.15316/SJAFS.2019.164 Çobanoğlu, F., Şahin, B., Kocataş, H., ve Özen, H., 2004. Tüplü incir fidanı üretiminde verimlilik ve kalite parametreleri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 21: 1–8. De Klerk, G.J., Van der Krieken, W., ve De Jong, J.C., 1999. The formation of adventitious roots: New concepts, new possibilities. In Vitro Cellular & Developmental Biology - Plant 35(3): 189–199. https://doi.org/10.1007/s11627-999-0076-z Dias, M.C., Silva, S., Galhano, C., ve Lorenzo, P., 2024. Olive tree below ground microbiota: plant growth-promoting bacteria and fungi. Plants 13: 1848. https://doi.org/10.3390/plants13131848 Dolgun, O., ve Tekintas, F.E., 2009. Effective use of vegetative material in fig (Ficus carica L.) nursery plant production. African Journal of Agricultural Research 4: 701–706. Ercisli, S., Esitken, A., Cangi, R., ve Sahin, F., 2003. Adventitious root formation of kiwifruit in relation to sampling date, IBA and Agrobacterium rubi inoculation. Plant Growth Regulation 41: 133–137. Eroğlu, A.Ş., 1977. Sarılop ve Göklop incir çeşitlerinin çelikle üretilmesinde çelik alma zamanı, çelik tipleri ve hormonların etkisi üzerinde araştırmalar. Uzmanlık Tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Basılmamış) İzmir. Erturk, Y., Ercisli, S,, Haznedar, A., ve Cakmakcı, R., 2010. Effects of plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) on rooting and root growth of kiwifruit (Actinidia deliciosa) stem cuttings. Biological Research 43(1): 91–98. https://dx.doi.org/10.4067/S0716-97602010000100011 Eşitken, A., Ercişli, S., Şevik, I., ve Sahin, F., 2003. Effect of indole-3-butyric acid and different strains of Agrobacterium rubi on adventive root formation from softwood and semi-hardwood wild sour cherry cuttings. Turkish Journal of Agriculture and Forestry 27: 37–42. Hasan, A., Tabassum, B., Hashim, M., ve Khan, N., 2024. Role of plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) as a plant growth enhancer for sustainable agriculture: A review. Bacteria 3: 59–75. https://doi.org/10.3390/bacteria3020005 Karakurt, H., Aslantas, R., Ozkan, G., Guleryuz, M., 2009. Effects of indol–3-butyric acid (IBA), plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) and carbohydrates on rooting of hardwood cutting of MM106 apple rootstock. African Journal of Agricultural Research 4(2): 060–064. Kılıç, D., Bayazit, S. ve Çalışkan, O., 2021. Bursa Siyahı incir çeşidinde odun çeliklerinin köklenmesi üzerine farklı uygulamaların etkileri. IV. International Agriculture Congress (UTAK 2021): 16–17 Aralık, Online, s.133-139. Köse, C., Güleryüz, M., Şahin, F., ve Demirtaş, İ., 2003. Effects of some plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) on rooting of grapevine rootstocks. Acta Agrobotanica 56: 47–52. Mafrica, R., Bruno, M., Fiozzo, V., Caridi, R., ve Sorgonà, A., 2025. Rooting, growth, and root morphology of the cuttings of Ficus carica L. (cv. “Dottato”): Cutting types and length and growth medium effects. Plants 14: 160. https://doi.org/10.3390/plants14020160 Nadal, M.C., Ferreira, G.M.d.R., Andrade, G.V.S., Buttrós, V.H., Rodrigues, F.A., da Silva, C.M., Martins, A.D., Rufato, L., Luz, J.M.Q., ve Dória, J., 2022. Endophytic bacteria can replace the need for synthetic auxin during in vitro rooting of Pyrus communis. Agronomy 12: 1226. https://doi.org/10.3390/agronomy12051226 Özeker, E., ve İsfandiyaroğlu, M., 2001. Çeşme yarımadasında yellopu oluşturan bazı incir tiplerinin çelikle çoğaltılması. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 38:17–24. Patten, C. L., ve Glick, B. R., 2002. Role of Pseudomonas putida indoleacetic acid in development of the host plant root system, Applied and Environmental Microbiology 68(8): 3795–3801. Ritter, G., Villa, F., da Silva, D.F., Alberton, O., Menegusso, F.J., ve Eberling, T., 2021. Microbiological biostimulant promotes rooting of olive cuttings. International Journal of Agricultural and Bological Engineering 14(6): 207–212. SAS, 2005. SAS online doc, version 9.1.3. SAS Inst., Cary, NC, USA. Simsek, E., Kilic, D., ve Caliskan, O., 2020. Phenotypic variation of fig genotypes (Ficus carica L.) in the eastern Mediterranean of Turkey. Genetika 52: 957–972. https://doi.org/10.2298/GENSR2003957S Şirin, U., Ertan. E., ve Ertan, B., 2010. Growth substrates and fig nursery tree production, Scientia Agricola 67(6): 633–638. Solomon, A., Golubowicz, S., Yablowicz, Z., Grossman, S., Bergman, M., Gottlieb, H.E., ve Kerem, Z., 2006. Antioxidant activities and anthocyanin content of fresh fruits of common fig (Ficus carica L.). Journal of Agricultural and Food Chemistry 54(20): 7717–7723. Tekintaş, F.E., ve Seferoğlu, G., 1998. Propagation of fig by hardwood cuttings in the field conditions (Ficus carica L.). Acta Horticulturae 480: 119–120. Vacheron, J., Desbrosses, G., Bouffaud, M. L., Touraine, B., Moënne-Loccoz, Y., Muller, D., Legendre, L., Wisniewski-Dyé, F., ve Prigent-Combaret, C., 2013. Plant growth-promoting rhizobacteria and root system functioning. Frontiers in Plant Science 4: 356. https://doi.org/10.3389/fpls.2013.00356 Vessey, J.K., 2003. Plant growth promoting rhizobacteria as biofertilizers. Plant and Soil 255(2): 571–586. Yener, O., 2023. Konya ve Karaman illerinden izole edilen rizobakterilerin elmada kuraklığa etkilerinin belirlenmesi. Doktora tezi, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Basılmamış), Konya.