TR
EN
Yarış Atlarında Yasaklı Madde Olarak Kobalt
Öz
Kobalt mikro besin olmasının yanında, eritropoetik bir ajan olarak kabul edilmektedir. Uluslararası At Yarışları Federasyonu (IFHA), Uluslararası Binicilik Federasyonu (FEI), Dünya Anti-Doping Ajansı (WADA) gibi yarış otoriteleri, kobaltın eritropoetik etkisinin bilimsel çalışmalarda gösterilmiş olması sebebiyle kullanımını yasaklamış ancak vücutta doğal olarak bir miktar bulunması sebebiyle plazma ve idrar örnekleri için eşik limit belirlemiştir. IFHA paydaşları tarafından da eşik limit belirlemek amacıyla çeşitli çalışmalar yürütülmüş ve idrar için 100 ng/ml, plazma için 25 ng/ml eşik limit belirlenmiştir. Eşik limitin belirlendiği 2015 yılından bu yana yarışlarda kobalt ihlallerin çoğalması, konu ile ilgili yaptırımların artmasına neden olmuştur. Bu ihlaller Dünyada olduğu gibi, Türkiye'de de önemli sorun teşkil etmektedir. Kobalt ihlaline yol açabilecek uygulamaları araştırmak amacıyla kobaltın oral ve parenteral uygulamalarına dair bilimsel araştırmalar yürütülmüş, muhtemel riskler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra, kobaltın eritropoezis üzerine etkileri gösterilmiş ve geçmişte anemi tedavisinde kullanılmış olsa da belirli doz ve sıklıkta uygulandığında istenmeyen etkilerin meydana gelmesi nedeniyle kullanımından vazgeçilmiştir. Ayrıca, insan ve deney hayvanlarında yapılan çalışmalarda görülen eritropoetik etkiler, atlarda yapılan çalışmalarda net olarak ortaya konulmamış, performans üzerine etkileri bildirilmemiştir. Kobaltın farmakolojik özellikleri, toksik etkileri, atlarda kobalt gereksinimleri, kobalt eşik limitlerinin belirlenmesi ve kobalt ihlallerine yol açabilecek uygulamalar bu çalışmada sunulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Afohiuddin SM, Roy P, Chenard J. (1970). Experimental cobalt cardiomyopat.;(4):532
- Alexander CS. (1972). Cobalt-beer cardiomyopathy. A clinical and pathologic study of twenty-eight cases. Am J Med.;53(4):395–417.
- Anonim. (2022). Article 6 A (Racing) - Prohibited Substances. https://www.ifhaonline.org/resources/ifAgreement.pdf.Erişim tarihi: 24.02.2022.
- Anonim. (2022a) .Cobalt Threshold Values – Advisory Document. https://www.ifhaonline.org/Default.asp?section=IABRW&area=12 Erişim tarihi: 24.02.2022.
- Belaidi E, Beguin PC, Levy P, Ribuot C, Godin-Ribuot D. (2012 ). Delayed myocardial preconditioning induced by cobalt chloride in the rat: HIF-1α and iNOS involvement. Fundam Clin Pharmacol;26(4):454–62.
- Burns TA, Dembek KA, Kamr A, Dooley SB, Dunbar LK, Aarnes TK, vd. (2017). Effect of Intravenous Administration of Cobalt Chloride to Horses on Clinical and Hemodynamic Variables. J Vet Intern Med.;32(1):441–9.
- Davis JE, Fields JP. (1958). Experimental production of polycythemia in humans by administration of cobalt chloride. Proc Soc Exp Biol Med.;99(2):493–5.
- EFSA. (2009). Scientific Opinion on the use of cobalt compounds as additives in animal nutrition. EFSA J.;7(12):1–45.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Cerrahi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
23 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
16 Mayıs 2022
Kabul Tarihi
27 Eylül 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 33 Sayı: 2
APA
Güneş, E., & Yıldırım, M. (2022). Yarış Atlarında Yasaklı Madde Olarak Kobalt. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, 33(2), 85-91. https://doi.org/10.35864/evmd.1117325
AMA
1.Güneş E, Yıldırım M. Yarış Atlarında Yasaklı Madde Olarak Kobalt. Etlik Vet. Mik. Derg. 2022;33(2):85-91. doi:10.35864/evmd.1117325
Chicago
Güneş, Ertuğrul, ve Murat Yıldırım. 2022. “Yarış Atlarında Yasaklı Madde Olarak Kobalt”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 33 (2): 85-91. https://doi.org/10.35864/evmd.1117325.
EndNote
Güneş E, Yıldırım M (01 Aralık 2022) Yarış Atlarında Yasaklı Madde Olarak Kobalt. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 33 2 85–91.
IEEE
[1]E. Güneş ve M. Yıldırım, “Yarış Atlarında Yasaklı Madde Olarak Kobalt”, Etlik Vet. Mik. Derg., c. 33, sy 2, ss. 85–91, Ara. 2022, doi: 10.35864/evmd.1117325.
ISNAD
Güneş, Ertuğrul - Yıldırım, Murat. “Yarış Atlarında Yasaklı Madde Olarak Kobalt”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 33/2 (01 Aralık 2022): 85-91. https://doi.org/10.35864/evmd.1117325.
JAMA
1.Güneş E, Yıldırım M. Yarış Atlarında Yasaklı Madde Olarak Kobalt. Etlik Vet. Mik. Derg. 2022;33:85–91.
MLA
Güneş, Ertuğrul, ve Murat Yıldırım. “Yarış Atlarında Yasaklı Madde Olarak Kobalt”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, c. 33, sy 2, Aralık 2022, ss. 85-91, doi:10.35864/evmd.1117325.
Vancouver
1.Ertuğrul Güneş, Murat Yıldırım. Yarış Atlarında Yasaklı Madde Olarak Kobalt. Etlik Vet. Mik. Derg. 01 Aralık 2022;33(2):85-91. doi:10.35864/evmd.1117325