‘Benlik’ fikrinden hareketle Tanrı hakkında bir takım fikirler ileri sürenHallac-ı Mansur’un düşüncesinin merkezini oluşturan ‘Enel Hak’ ifadesi, onunTanrıya ve benlik konusuna dair düşüncelerini ortaya koyar. Oldukça tartışmalıbir ifade olan ‘Enel Hak’ sözü nasıl bir durumda ve hangi yöntemle söylenmiştir?Hallac’ın bu söyleme dayanarak ortaya koyduğu bir anlayış vardır ki, o davarlık da dahil her şeyin Tanrı tarafından öncelenmesidir. Bunun anlaşılması içininsanın akıllı ve düşünen bir varlık olması tek başına yeterli değildir. Söz konusubilincin gerçekleşmesi için aklın yanında en az akıl kadar gerekli olan aşk duygusununda yaşanması gerekir. Bunları gerçekleştiren birey için artık varlık herşeyin sebebi olan ‹Bir’e ulaşmaktan başka bir şey olmayacaktır. Dolayısıyla bukonuma ulaşan birey kendi benliği de dahil her şeyi Tanrısal ‘Benlik’ noktasındaeriterek gerçekliğe ulaşmış olacaktır. Çünkü Hallac’a göre şeylerin gerçekliğineancak bu şekilde ulaşılabilir.
The central idea of al-Hallaj ‘Enel Hak’ statement, reveals his thoughts onthe subjects of God and ‘Sense of Self’ which he suggests set of ideas about Godfrom the idea of it. How and with which method did he tell ‘I am the GOD’ whichis also quite debatable? There is an understanding on the basis of this discourseHallac reveals that, including of all things prioritized by GOD. Humankind’sİntelligence and thoughtfulness is not alone enough to understand this. To realizationof this consciousness, beside the mind sense of love is required too. Forthe individual who performs them, Existence will become nothing but trying toreach the One who creates everthing. Therefore, person who reaches this position melting everything including its own identity into “divine Sense of self” andwill reach the reality. Because according to hallac it is the only way to reach thereality of things.