KÜLTÜREL BİR MİRAS; TÖREN KEŞKEĞİ GELENEĞİ

Geleneksel Türk mutfağının en önemli lezzetlerinden biri olan keşkeğin ülkemizde hemen hemen her yörede yapıldığı bilinmektedir. Keşkek; yapılış şekli ve kullanılan malzemeler bakımından yöreden yöreye değişiklikler gösterse de ülkemizde yapılan geleneksel keşkeğin en dikkat çekici ortak özelliği; keşkeğin belli başlı törenlerde bir ritüel olarak herkesin katılımıyla, birlik ve beraberlik içerisinde icra edilmesi ve tüketilmesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Anadolu topluluklarından geçmişten günümüze kadar ki döneme kadar ulaşmış olan bu miras; buğdayın et ile pişirilmesi ve macun haline gelene kadar dövülmesi, son olarak da üzerine sadeyağ gezdirilmesi suretiyle hazırlanmaktadır. Özellikle düğün, doğum, asker uğurlama gibi törensel anlam taşıyan ve toplu halde bulunulan ortamlarda imece usulü hazırlanıp ve yine hep birlikte tüketilmesi toplumumuzdaki birlik ve beraberliği yansıtmaktadır. Bahsi geçen bu sembolik özelliklerden dolayı geleneksel tören keşkeği yemeği kültürel bir olgu halini alarak 2011 yılında Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Teşkilatı (UNESCO)’nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde yerini almıştır. Ülkemiz bulunduğu coğrafi konum ve birçok etnik kültüre ev sahipliği yapması gibi özelliklerinden dolayı toplumsal anlamda sembolik özellik taşıyan birçok ritüel ve gastronomik ürüne sahiptir. Bu bağlamda Tören Keşkeği Geleneği özellikle ülkemize ait diğer yöresel ürünlerin ve kültürlerin Unesco’nun Somut Olmayan Kültürel Miras listesine alınıp, tanıtılması açısından önemli bir örnek teşkil etmektedir.

It is known that “keşkek”, one of the most important tastes of the traditional Turkish cuisine, is cooked in almost all around our country. Although keşkek varies region to region in terms of the ingredients and the way of cooking, the most striking common feature of keşkek is that it is cooked and also consumed by everyone in some ceremonies as a kind of ritual. This heritage from the Anatolian communities from the past to the present day; It is prepared by cooking the wheat with meat and pounding it until it becomes a paste, and finally putting the butter on it. Especially in ceremonial days such like weddings, birthdays and the farewell of the soldiers, the cooking and consuming it all together reflect the unity in our society. Due to these mentioned symbolic features, the traditional ceremonial keşkek dish became a cultural phenomenon and it took its place in the Intangible Cultural Heritage List of the United Nations Educational Science and Culture Organization (UNESCO) in 2011. Our country has many ritual and gastronomic products that are socially symbolic due to its characteristics such as its geographical location and hosting many ethnic cultures. Therefore, the Ceremonial Keşkek Tradition is an important example in terms of introducing other local products and cultures of our country to Unesco’s Intangible Cultural Heritage List.