Structures and Functions of Turkish Folk Dances on Its Path from Shaman to Player

Abstract

Keywords

• -

ŞAMANDAN OYUNCUYA GİDEN YOLDA TÜRK HALK OYUNLARININ YAPISI VE İŞLEVLERİ

Abstract

Türk halk bilgisi ürünlerinin görsel ve işitsel bir türü olan ‘halk oyunları’ çeşitli zamanlarda farklı bilim adamları tarafından tanımlanmaya çalışılmış ve bu tanımlamalar genellikle halk oyunlarının kökeni üzerine olmuştur. Kökeni dine ve büyüye dayalı olan halk oyunları icralarının yapısına ve işlevlerine bakıldığında, geçmişte Türk toplulukları içinde yaşamış şaman icralarının yapıları ve işlevleri ile bazı ortak özellikler gösterdiği görülmüştür. Bu makalede, şaman ve oyuncunun icraları içinde yer alan yapısal ve işlevsel özelliklerin ortak yanları üzerinde durularak; şamanın iyileştirici, tedavi edici vb. icralarının günümüze taşınarak yeni icra ortamlarında yüklendiği işlevler ortaya konmaya çalışılacaktır. Ayrıca dansın terapi özelliği üzerinde durularak, dans terapi çalışmaları içinde Şaman icraları ve Türk halk oyunlarının sağlık alanında terapi ve fizik tedavi çalışmaları içinde kullanımı ile ortaya çıkan sonuçlara ve bu konuyla ilgili tekliflere yer verilecektir

Keywords

• folklor, oyun, dans, şaman, halkoyunları

References

1. AND, Metin (2003), Oyun ve Bügü, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul. (Genişletilmiş Baskı)
2. BAYAT, Fuzuli (2006), Ana Hatlarıyla Türk Şamanlığı, Ötüken Neşriyat, İstanbul.
3. BEN–AMOS, Dan (1997), “Şartlar ve Çevre İçinde Folklorun Bir Tanımına Doğru” (Çev.: Metin EKİCİ), Milli Folklor, S. 33: 74–87.
4. CAPELLO, Patricia P. (2007), “Dance as Our Source in Dance/Movement Therapy Education and Practice”, American Journal of Dance Therapy, Vol. 29/1: 37–50.
5. ÇORUHLU, Yaşar (1999), Türk Mitolojisinin ABC’si, Kabalcı Yayınları, İstanbul.
6. DURANLI, Muvaffak (2006), Uygur Halk Edebiyatı Doktora Ders Notları, Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı.
7. EKİCİ, Metin (2004), Halk Bilgisi (Folklor) Derleme ve İnceleme Yöntemleri, Geleneksel Yayınları, Ankara.
8. EKİCİ, Savaş (2006), “Gaziantep Yöresi Halk Çalgılarından Zambır Üzerine Bir Araştırma”, Motif Dergisi, S. 42: 1–14.

9. ERDENER, Yıldıray (1978), “Baksı”, Türk Folklor Araştırmaları Dergisi, C. 18/349, 8399–8402, İstanbul.
10. EROĞLU, Türker (1999), Halk Oyunları El Kitabı, Mars Basım Hizmetleri, İstanbul.
11. ERTURAL, M. Serkan (2006), Gaziantep Halk Oyunları Üzerine Bir İnceleme, Gaziantep Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Gaziantep. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi)
12. ERTURAL, Neslihan; ERTURAL, M. Serkan (2008), “Halk Oyunları İcralarının Otistik Bireylerin