gujgef Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 1301-9058 3108-5342 Gazi University 10.17152/gefad.1436413 Early Childhood Education Okul Öncesi Eğitim Babaların Okul Öncesi Dönem Çocuklarıyla Birlikte Okuma Tutumları ile Çocuk Baba İlişkisi Arasındaki Durum The Relationship Between Fathers' Attitudes towards Reading with Preschool Children and Child-Father Relationship https://orcid.org/0009-0009-8850-9533 Kavgacı Ahmet Kenan YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0001-8811-6320 Yurtbakan Ergün YOZGAT BOZOK UNIVERSITY, FACULTY OF HEALTH SCIENCES 08 30 2024 44 2 1581 1609 02 13 2024 05 31 2024 Copyright © 1985, Journal of Gazi Faculty of Education 1985 Journal of Gazi Faculty of Education

Çalışmanın amacı, babaların demografik özelliklerinin okul öncesi eğitim kurumlarında öğrenim görmekte olan çocukları ile birlikte okuma tutumlarındaki ve çocuklarıyla ilişkilerindeki etkisini incelemenin yanında babaların çocuklarıyla okuma tutumları ile baba çocuk ilişkisinin durumunu incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada ilişkisel tarama deseninden yararlanılmıştır. Çalışmaya uygun durum örnekleme yolu ile Yozgat ilinde okul öncesi okulda öğrenim görmekte olan 254 çocuğun (4-6 yaş) babası dâhil edilmiştir. Araştırmanın amacına uygun olarak veriler “Ebeveyn Çocuk Okuma Tutum Ölçeği” ve “Çocuk Ebeveyn İlişki Ölçeği” ile toplanmıştır. Elde edilen veriler tek yönlü anova ve bağımsız t testi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonunda; babaların eğitim durumlarının ve mesleklerinin çocuklarıyla birlikte okuma tutumlarında ve çocuklarıyla ilişkilerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşturmadığı tespit edilmiştir. Üç ve daha fazla çocuğu olan babaların çocuklarıyla ilişkilerinin çocuk sayısı üçten daha az olan babalara göre daha gelişmiş olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında birlikte okuma tutumu puanları yüksek olan babaların ise çocuklarıyla aralarındaki ilişkilerin daha iyi olduğu ve çatışmaları azalttığı ortaya çıkmıştır.

The aim of the study is to examine the effect of fathers' demographic characteristics on their reading attitudes with their children studying in preschool education institutions and their relationships with their children, as well as to examine the status of fathers' reading attitudes with their children and father-child relationship. In line with this purpose, relational survey design was utilised in the study. The study included 254 fathers of 254 children studying in pre-school schools in Yozgat province through convenient case sampling. In accordance with the purpose of the study, data were collected with the "Parent Child Reading Attitude Scale" and "Child Parent Relationship Scale". The data obtained were analysed with one-way anova and independent t test. At the end of the study, it was determined that fathers' educational status and occupation did not create a statistically significant difference in their attitudes towards reading with their children and their relationships with their children. It was determined that fathers with three or more children had more developed relationships with their children than fathers with less than three children. In addition, it was found that fathers with high reading together attitude scores had better relationships with their children and reduced conflicts.

 okul öncesi baba-çocuk birlikte okuma bab-çocuk ilişkisi preschool father-child reading together father-child relationship TÜBİTAK 1919B012311013 Akbaba, S.. Ceyhan, A. A., Ceyhan, E., Cihangir-Çankaya, T., Güven, M., Hamamcı, Z., Kalkan, M., Küçükahmet, L., Şahin, H., Şahin, M., Palancı, M., & Yazıcı, H. (2009). Eğitim psikolojisi. Y. Özbay, & S. Erkan (Ed.), Eğitim psikolojisi içinde (s. 1-19). Ankara: Pegem Akademi. Aksoy, A. B., & Tatlı, S. (2019). Okul öncesi dönem çocuğu olan babaların çocuklarıyla olan ilişkileri ile babalık rolü algıları arasındaki ilişkinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 1-22. Andy, F. (2013). Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics. Aram, D., Fine, Y., & Ziv, M. (2013). Enhancing parent–child shared book reading interactions: Promoting references to the book’s plot and socio-cognitive themes. Early Childhood Research Quarterly, 28, 111– 122. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2012.03.005 Arabacı, N., Özyürek, A., & Gözün Kahraman, Ö. (2022). Okul öncesi dönem çocuklarının mizaç özellikleri ve baba-çocuk iletişimi arasındaki iletişimin incelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(2), 656-675. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1023795 Atmaca-Koçak, A. (2004). Baba destek programı değerlendirme raporu. İstanbul: AÇEV. Babbie, E. R. (2016). The practice of social research (14th ed.). Boston Cengage Learning. Baker, C. E. (2014). African American fathers’ contributions to children’s early academic achievement: evidence from two-parent families from the early childhood longitudinal study–birth cohort. Early Education and Development, 25(1), 19–35. https://doi.org/10.1080/10409289.2013.764225 Beach, J. D. (2015). Do children read the children’s literature adults recommend? A comparison of adults’ and children’s Annual “Best” Lists in the United States 1975–2005. New Review of Children's Literature and Librarianship, 21(1), 17-41. Bowey, J. A. (1995). Socioeconomic status differences in preschool phonological sensitivity and first-grade reading achievement. Journal of Educational Psychology, 87(3), 476–487. https://doi.org/10.1037/0022-0663.87.3.476 Brickman, S. O. (2002). Effects of a joint book reading strategy on event start (Unpublished Doctorate Thesis), Oklahama University. Büyüköztürk. Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi. Cabrera, N. J., & Roggman, L. (2017). Father play: Is it special?. Infant Mental Health Journal, 38(6), 706–708. https://doi.org/10.1002/imhj.21680 Can, A. (2017). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Akademi Chang, L. R., Chiu, Y. N. Wu, Y. Y., & Gau, S. S. F. (2013). Father's parenting and father–child relationship among children and adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder. Comprehensive Psychiatry, 54(2), 128-140. https://doi.org/10.1016/j.comppsych.2012.07.008. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative and mixed methods approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage. Cutler, L., & Palkovitz, R. (2020). Fathers’ Shared Book Reading Experiences: Common Behaviors, Frequency, Predictive Factors, and Developmental Outcomes. Marriage & Family Review, 56(2), 144–173. https://doi.org/10.1080/01494929.2019.1683119 Çelebi-Öncü, E. (2016). Etkileşimli kitap okumanın beş-altı yaş çocuklarının sosyal durumlara yaklaşımlarına etkisinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(4), 489-503. https://doi.org/10.16916/aded.89701 Çılgın, A. S. (2007). Çocuk edebiyatı. İstanbul:Ada Yayınları Day, R. D., & Lamb, M. E. (2004). Conceptualizing and measuring father involvement: pathways, problems, and progress. R. D. Day. and M. E. Lamb, (Eds.), In Conceptualizing and measuring father involvement (pp. 1-15), New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates Deleş, B., & Kaytez, N. (2020). Okul öncesi dönemde çocuğu olan babaların babalık rolü algısı ile baba katılım durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi, 84, 101-116. Dinçer, G., Akar, L., Gölbaşı, Ö., & Tosun Güleroğlu, F. (2023). Anne, baba ve çocuk ilişkisi ile 3-6 yaş çocukların internet kullanımı arasındaki ilişki. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(2), 136-149. Duursma, E., Alexander Pan, B., & Raikes, H. (2008). Predictors and outcomes of low-income fathers’ reading with their toddlers, Early Childhood Research Quarterly, 23(3), 351-365. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2008.06.001 Ergül, C., Sarıca, A. D., & Akoğlu, G. (2016). Etkileşimli kitap okuma: dil ve erken okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesinde etkili bir yöntem. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 17(2), 193-204. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.246307 Ersanlı, K. (1991). Benliğin gelişimi ve görevleri. Samsun: Eser Ofset. Feit, S. (2009). Exploring the power of the read-aloud relationship between White middle class fathers and their sons (Unpublished doctorate dissertation). Columbia University. Ganotice Jr, F. A., Downing, K., Mak, T., Chan, B., & Lee, W. Y. (2017). Enhancing parent-child relationship through dialogic reading. Educational Studies, 43(1), 51-66. https://psycnet.apa.org/doi/10.1080/03055698.2016.1238340 Gözübüyük, A., & Özbey, S. (2020). Okul öncesi dönem çocuklarının motivasyon düzeyleri ile baba-çocuk ilişkisi arasındaki ilişkinin incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 23-37. https://doi.org/10.21733/ibad.763103 Harknett, K., Mancini, P., & Knox, V. (2022). Improvements in father-child interactions: Video observations from the Just Beginning study. Children and Youth Services Review, 141, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2022.106615. Işıkoğlu-Erdoğan, N. (2016) Edebiyat uygulamaları, çocuk edebiyatı ve medya. In S. Erdogan ve M. Ören (Eds) Çocuk edebiyatı. Açık Öğretim Yayınları: Eskişehir. Işıkoğlu-Erdoğan, N., & Şimşek, Z. C. (2022). Ebeveyn-çocuk birlikte okuma alışkanlıkları, etkinlikleri ve sosyoekonomik faktörlerin dil gelişimine olan etkileri. Milli Eğitim Dergisi, 51(233), 177-189. https://doi.org/10.37669/milliegitim.774073 Justice, L. M., & Pullen, P. C. (2003). Promising interventions for promoting emergent literacy skills: Three evidence-based approaches. Topics in Early Childhood Special Education, 23, 99-113. https://psycnet.apa.org/doi/10.1177/02711214030230030101 Kırman, A., & Doğan, Ö. (2017). Anne-baba çocuk ilişkileri: Bir meta-sentez çalışması. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 4(1), 28-49. Kikuta, C. B. (2015). Changes in dialogic book reading patterns of parent’s reading with their children (Unpublished doctoral dissertation). Hawai’i at Manoa University. Kotaman, H. (2008). Impacts of dialogical storybook reading on young children's reading attitudes and vocabulary development. Reading Improvement, 45(2), 55-61. McMunn, A., Martin, P., Kelly, Y., & Sacker, A. (2017). Fathers’ Involvement: Correlates and Consequences for Child Socioemotional Behavior in the United Kingdom. Journal of Family Issues, 38(8), 1109-1131. https://doi.org/10.1177/0192513X15622415 McSwiggan, K. (2017). Factors that influence parental perceptions of the utility and value of dialogic reading strategies with young children (Unpublished doctoral dissertation). Psychology Fairleigh Dickinson University. Mol, S. E., Bus, A. G., & De-Jong, M. T. (2009). Interactive book reading in early education: A tool to stimulate print knowledge as well as oral language. Review of Educational Research, 79(2), 979-1007. Mwoma, B. T. (2009). Paternal involvement in children’s education: An implication of children’s performance at preschool in Gucha district Kenya (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kenyatta University. Ong’ayi, D. M. M., Dede Yildirim, E., & Roopnarine, J. L. (2020). Fathers’, mothers’, and other household members’ ınvolvement in reading, storytelling, and play and preschoolers’ literacy skills in Kenya. Early Education and Development, 31(3), 442–454. https://doi.org/10.1080/10409289.2019.1669125 Ortiz, R. (2004). Hispanic/Latino fathers and children’s literacy development: Examining involvement practices from a sociocultural context. Journal of Latinos and Education, 3(3), 165–180. https://doi.org/10.1207/s1532771xjle0303_3 Paquette, D., & StGeorge, J. M. (2023). Proximate and ultimate mechanisms of human father-child rough-and-tumble play. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 149, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2023.105151. Pillinger, C., & Wood, C. (2014). Pilot study evaluating the impact of dialogic reading and shared reading at transition to primary school: early literacy skills and parental attitudes. Literacy, 48(3), 155-163. https://psycnet.apa.org/doi/10.1111/lit.12018 Poyraz, M. (2007). Babaların babalık rolünü algılamalarıyla kendi ebeveynlerinin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi. Rowe, M. L., Leech, K. A., & Cabrera, N. (2017). Going beyond input quantity: Wh‐questions matter for toddlers’ language and cognitive development. Cognitive Science, 41, 162–179. http://dx.doi.org/10.1111/cogs.12349 Saleh, M. F., & Hilton, J.M. (2010). A comparison of the paternfal involvement of lowincome fathers in four developmental stages: Adolescence, young adult, adult, and midlife. The Family Journal: Counseling and Therapy for Couples and Families, 19, 47-55. Schoppe-Sullivan, S. J., & Yan, J. J. (2020). Father–child Relations. https://doi.org/10.1002/9781119171492.wecad213. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/9781119171492.wecad213 adresinden edinilmiştir. Sary, M. P., & Turnip, S.S. (2015).Attitude difference between fathers and motherstoward fathers ınvolvement in childrearing activities among couples with 0-12 months old babies. Community Based Study in A Primary Health Care Setting. Procedia Social And Behavioral Sciences, 190, 92-96. http://dx.doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.04.921 Swain, J., Cara, O., & Mallows, D. (2017). ‘We occasionally miss a bath but we never miss stories’: Fathers reading to their young children in the home setting. Journal of Early Childhood Literacy, 17(2), 176-202. https://doi.org/10.1177/1468798415626635 Tamis-LeMonda, C. S., Baumwell, L., & Cabrera, N.J. (2012). Fathers’ role in children’s language development. Handbook of father involvement: Multidisiplinary perspectives. New York: Routledge. Telli, A., & Özkan, H. (2016). 3-6 yaş grubu çocuğu olan babaların babalık rolü algısı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Dergisi, 6(2),127-134. http://dx.doi.org/10.5222/buchd.2016.127 Tétreault, E., Bernier, A., & Atte-Gagné, C. (2021). Qualityoffather–child relationships as a predictor of sleep developments during preschool years. Developmental Psychobiology, 63, 1-13. https://doi.org/10.1002/dev.22130 Tezel Şahin, F., Akıncı Coşgun, A., & Kılıç Aydın, Z. N. (2017). Babaların çocuklarıyla vakit geçirme durumlarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. GEFAD/GUJGEF, 37(1), 319–343. Ural, S. (2015). Okulöncesi kitaplarının tanımı. M. R. Şirin (Ed). 99 soruda çocuk edebiyatı. İstanbul: Çocuk vakfı, s. 33-55. Uzun H. (2016). Baba eğitim programının baba-çocuk ilişkisine ve anaokuluna devam eden çocukların sosyal becerilerine etkisinin incelenmesi (Yayınlamamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi. Uzun, H., & Baran, G. (2015). Çocuk ebeveyn ilişki ölçeği’ nin okul öncesi dönemde çocuğu olan babalar için geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi(3), 30-40. Uzun, H., Simsar, A., & Karaca, H. N. (2019). Türkiye’de erken çocukluk döneminde baba çocuk ilişkisi konusunda hazırlanan lisansüstü tezlerin incelenmesi. E-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1-8. http://dx.doi.org/10.30900/kafkasegt.578894 Ünüvar, P. (2008). Babaların 3-6 yaş grubu çocuklarıyla geçirdikleri zamanın niteliğini belirleme ve geliştirme (Yayımlanmamış doktora tezi). Selçuk Üniversitesi. Whitehurst, G. J., Arnold, D. S., Epstein, J. N., Angell, A. L., Smith, M., & Fischel, J. E. (1994). A picture book reading intervention in day care and home for children from low-income families. Developmental Psychology, 30, 679-689. Wood, C., Pillinger, C., & Jackson, E. (2010). Understanding the nature and impact of young readers’ literacy interactions with talking books and during adult reading support. Computers ve Education, 54, 190–198. https://psycnet.apa.org/doi/10.1016/j.compedu.2009.08.003 Yurtbakan, E. (2022). Öğretmen ve ebeveyn rehberliğinde yapılan etkileşimli okuma uygulamalarının ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin okuma becerilerine etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Trabzon Üniversitesi.