glob nurs insights Global Nursing Insights 3108-3935 Hacettepe University 10.31125/globnursinsights.1744490 ​Internal Diseases Nursing​ Dahili Hastalıklar Hemşireliği COVID-19 Pandemisinin Hemşirelerde Kaygı Düzeyi ve Uyku Kalitesine Etkisi The Effect of COVID-19 Pandemic on Anxiety Level and Sleep Quality in Nurses https://orcid.org/0000-0003-2048-5722 Yıldız Büşra Sadıka Sabancı Devlet Hastanesi Yoğun Bakım Ünitesi https://orcid.org/0000-0002-5697-8572 Mutluay Yayla Ezgi TARSUS ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ 07 17 2025 12 2 181 188 05 25 2024 04 05 2025 Copyright © 2025, Global Nursing Insights 2025 Global Nursing Insights

Amaç: Bu çalışma, COVID-19 pandemisinin hemşirelerde kaygı düzeyi ve uyku kalitesine etkisini belirlemek amacıyla incelenen tanımlayıcı, kesitsel ve korelasyonel tipte bir araştırmadır.Gereç ve Yöntem: Bu araştırma pandemi kliniklerinde çalışan araştırmaya gönüllü olarak katılan 240 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler literatür doğrultusunda oluşturulan sosyodemografik ve klinik özellikler formu ile Koronavirüs Kaygı Ölçeği, Durumluk- Sürekli Kaygı Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi ile elde edilmiştir. Bulgular: Hemşirelerin Durumluk Kaygı Ölçeği toplam puan ortalaması 47.74±12.27; Sürekli Kaygı Ölçeği toplam puan ortalaması 46.96±9.58 ve Koronavirüs Kaygı Ölçeği toplam puan ortalaması 2.91±3.77, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi toplam puan ortalaması 9.72±3.48’dir. Hemşirelerin Koronavirüs Kaygı Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi toplam puanları arasında zayıf düzeyde, pozitif yönde; Durumluk Kaygı Ölçeği ve Sürekli Kaygı Ölçeği puanları ile Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi toplam puanları arasında pozitif yönde, orta düzeyde ilişki saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Pandemi sürecinde hemşirelerin kaygı düzeyini ve uyku kalitelerini etkileyen risk faktörlerine yönelik müdahaleler planlanması, çalışma koşullarının düzenlenmesi ve psikolojik destek verilmesi önerilebilir.

Aim: This study is a descriptive, cross-sectional and correlational study to determine the effect of COVID-19 pandemic on anxiety level and sleep quality in nurses.Material and Methods: This study was conducted with 240 nurses working in pandemic clinics who voluntarily participated in the study. Data were obtained with the socio-demographic and clinical characteristics form, Coronavirus Anxiety Scale, State-Trait Anxiety Scale and Pittsburgh Sleep Quality Index. Results: The mean total score of the State-Trait Anxiety Scale was 47.74±12.27, the mean total score of the Trait Anxiety Scale was 46.96±9.58, the mean total score of the Coronavirus Anxiety Scale was 2.91±3.77, and the mean total score of the Pittsburgh Sleep Quality Index was 9.72±3.48. A weak, positive correlation was found between the total scores of the Coronavirus Anxiety Scale and the Pittsburgh Sleep Quality Index, and a positive, moderate correlation was found between the State Anxiety Scale and Trait Anxiety Scale scores and the Pittsburgh Sleep Quality Index total scores (p<0.05). Conclusion: It may be recommended to plan interventions for the risk factors affecting the anxiety level and sleep quality of nurses during the pandemic process, to organize working conditions and to provide psychological support.

 Hemşire Kaygı Koronavirüs Uyku Anxiety Coronavirus Nurse Sleep Abdalla, M., Chiuzan, C., Shang, Y., Ko, G., Diaz, F., Shaw, K., McMurry, C.L., Cannone, D.E., Sullivan, A.M., Lee, S.A. J., Venner, H.K., & Shechter, A. (2021). Factors associated with insomnia symptoms in a longitudinal study among New York City healthcare workers during the COVID-19 pandemic. International journal of environmental research and public health, 18(17), 8970. https://doi.org/10.3390/ijerph18178970 Ağargün, M.Y., Kara, H., & Anlar, O. (1996). Pittsburgh uyku kalitesi indeksinin geçerliği ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 7, 107–115. Akkuzu, H., Yumuşak, F. N., Karaman, G., Ladikli, N., Türkkan, Z., & Bahadır, E. (2020). Koronavirüs Kaygı Ölçeği’nin Türkçe güvenirlik ve geçerlik çalışması. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 2(2), 63–67. https://doi.org/10.35365/ctjpp.20.2.09 Aldemir, S. (2021). Hemşirelerde uyku kalitesi ile öfke ifade tarzı arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü]. Arpacıoğlu, S., Baltalı, Z., & Ünübol, B. (2021). COVID-19 pandemisinde sağlık çalışanlarında tükenmişlik, covid korkusu, depresyon, mesleki doyum düzeyleri ve ilişkili faktörler. Çukurova Medical Journal, 46(1), 88–100. https://doi.org/10.17826/cumj.785609 Bal, B., Ateş, H., Öztürk, H., & Çolak, Z. (2022). COVID-19 salgın döneminde sağlık çalışanlarının algıladıkları sosyal destek ile durumluk kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(1), 34–43. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.887417 Bana, P. E. (2020). Evaluation of negative situations and social stigma perception experienced by healthcare professionals in the COVID-19 epidemic process. Research Journal of Business and Management, 7(4), 288–298. Buysse, D. J., Reynolds, C. F., 3rd, Monk, T. H., Berman, S. R., & Kupfer, D. J. (1989). The Pittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry research, 28(2), 193–213. https://doi.org/10.1016/0165-1781(89)90047-4 Bayülgen, A., Yeşil, F. H., & Türksever, H. A. (2021). Covid-19 pandemisi sürecinde çalışan hemşirelerin anksiyete ve umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 3(1),1–6. https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.839229 Bumin, G., Tatlı, İ. Y., Cemali, M., Kara, S., & Akyürek, G. (2019). Vardiyalı ve gündüz çalışan sağlık çalışanlarında uyku kalitesi, reaksiyon zamanı, stres ve iyilik halinin karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 6(3), 170–176. https://doi.org/10.31125/hunhemsire.630804 Choi, J. S., & Kim, J. S. (2018). Factors influencing emergency nurses' ethical problems during the outbreak of MERS-CoV. Nursing ethics, 25(3), 335–345. https://doi.org/10.1177/0969733016648205 Huang, Y., & Zhao, N. (2021). Corrigendum to generalized anxiety disorder, depressive symptoms and sleep quality during COVID-19 outbreak in China: a web-based cross-sectional survey [Psychiatry Research, 288 (2020) 112954]. Psychiatry research, 299, 113803. c10.1016/j.psychres.2021.113803 International Council of Nurses (ICN). (2024, March 17). The COVID-19 effect: World’s nurses facing mass trauma. Retrieved from https://www.icn.ch/news/COVID-19-effect-worlds-nurses-facing-mass Kabeloğlu, V., & Gül, G. (2021). Covid-19 salgını sırasında uyku kalitesi ve ilişkili sosyal ve psikolojik faktörlerin araştırılması. Journal of Turkish Sleep Medicine, 2, 97–104. https://doi.org/10.4274/jtsm.galenos.2021.53244 Karaman, İ. G. Y., & Yastıbaş, C. (2021). COVID-19 pandemisinde görev yapan sağlık çalışanlarında depresyon, anksiyete ve travma sonrası stres belirtilerinin sosyodemografik ve mesleki değişkenler ile ilişkisi. Van Tıp Dergisi, 28(2), 249–257. https://doi.org/10.5505/vtd.2021.55453 Kibar, F. A., Muharremoğlu, Z. D., Oturak, G., Çokluk, S. T., Ahmet, E., Güven, İ. O., & Öğütlü, A. (2022). Evaluation of anxiety levels and sleep quality of health care workers working in filiation during the COVID-19 pandemic. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 16(1), 66–75. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.989004 Koksal, E., Dost, B., Terzi, Ö., Ustun, Y. B., Özdin, S., & Bilgin, S. (2020). Evaluation of depression and anxiety levels and related factors among operating theater workers during the novel coronavirus (COVID-19) pandemic. Journal of perianesthesia nursing : official journal of the American Society of PeriAnesthesia Nurses, 35(5), 472–477. https://doi.org/10.1016/j.jopan.2020.06.017 Lai, J., Ma, S., Wang, Y., Cai, Z., Hu, J., Wei, N., Wu, J., Du, H., Chen, T., Li, R., Tan, H., Kang, L., Yao, L., Huang, M., Wang, H., Wang, G., Liu, Z., & Hu, S. (2020). Factors associated with mental health outcomes among health care workers exposed to coronavirus disease 2019. JAMA network open, 3(3), e203976. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2020.3976 Lee S. A. (2020). Coronavirus Anxiety Scale: A brief mental health screener for COVID-19 related anxiety. Death studies, 44(7), 393–401. https://doi.org/10.1080/07481187.2020.1748481 Luceño-Moreno, L., Talavera-Velasco, B., García-Albuerne, Y., & Martín-García, J. (2020). symptoms of posttraumatic stress, anxiety, depression, levels of resilience and burnout in spanish health personnel during the COVID-19 pandemic. International journal of environmental research and public health, 17(15), 5514. https://doi.org/10.3390/ijerph17155514 Qi, J., Xu, J., Li, B. Z., Huang, J. S., Yang, Y., Zhang, Z. T., Yao, D. A., Liu, Q. H., Jia, M., Gong, D. K., Ni, X. H., Zhang, Q. M., Shang, F. R., Xiong, N., Zhu, C. L., Wang, T., & Zhang, X. (2020). The evaluation of sleep disturbances for Chinese frontline medical workers under the outbreak of COVID-19. Sleep medicine, 72, 1–4. https://doi.org/10.1016/j.sleep.2020.05.023 Öner, N., & Le Compte, A. (1985). Durumluluk ve sürekli kaygı envanteri El Kitabı (2. baskı). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları. Ören, B., Çuvadar, A., & Dişsiz, M. (2023). Covid-19 pandemisinin hemşirelerin covid stresine etkisi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 10(4), 549–555. https://doi.org/10.52880/sagakaderg.1258017 Pieh, C., Budimir, S., & Probst, T. (2020). Corrigendum to "The effect of age, gender, income, work, and physical activity on mental health during coronavirus disease (COVID-19) lockdown in Austria" [Journal of Psychosomatic Research 136 (2020) 110186]. Journal of psychosomatic research, 139, 110278. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2020.110278 Sakaoğlu, H. H., Orbatu, D., Emiroğlu, M., & Çakır, Ö. (2020). Covid-19 salgını sırasında sağlık çalışanlarında Spielberger durumluk ve sürekli kaygı düzeyi: Tepecik hastanesi örneği. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi, 30, 1–9. https://doi.org/10.5222/terh.2020.56873 Sarıçam, M. (2020). COVID-19 ile ilişkili kaygı: Türkiye'de ön safta çalışan hemşirelerde bir değerlendirme. Nursing and Midwifery Studies, 2020, 178–181. Selçuk, E.D., & Demirba, B.C. (2021). COVID-19 salgınının sağlık çalışanlarında ikincil travmatik strese ve uyku kalitesi üzerine etkisi. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi, 13(3), 533–543. https://doi.org/10.5336/nurses.2020-79415 Shen, J., Zhang, H., Wang, Y., Abdulai, T., Niu, M., Luo, Z., Wang, Y., Li, R., Wang, F., Wang, C., & Mao, Z. (2020). Dose-response association of sleep quality with anxiety symptoms in Chinese rural population: the Henan rural cohort. BMC public health, 20(1), 1297. https://doi.org/10.1186/s12889-020-09400-2 Sheng, X., Liu, F., Zhou, J., & Liao, R. (2020). Psychological status and sleep quality of nursing interns during the outbreak of COVID-19. Nan Fang Yi Ke Da Xue Xue Bao, 40, 346–350. https://doi.org/10.12122/j.issn.1673-4254.2020.03.09 Spielberger, C.D., Gorsuch, R.L., & Lushene, RE. (1970). Manual for State-Trait Anxiety Inventor. California: Consulting Psychologists Press. Tu, Z. H., He, J. W., & Zhou, N. (2020). Sleep quality and mood symptoms in conscripted frontline nurse in Wuhan, China during COVID-19 outbreak: A cross-sectional study. Medicine, 99(26), e20769. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000020769 Türkili, S., Aslan, E., & Acar, Ş.T. (2022). Türkiye'de sağlık çalışanları arasında koronavirüs salgını nedeniyle yaşanılan zorluklar, kaygı, depresyon ve tükenmişlik sendromunun incelenmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 15(1), 74–87. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.949616 TÜSAD. (2024, March 17). COVID-19 anket sonuçları. Retrieved from https://www.solunum.org.tr/haberler.html Xiao, H., Zhang, Y., Kong, D., Li, S., & Yang, N. (2020). The effects of social support on sleep quality of medical staff treating patients with coronavirus Disease 2019 (COVID-19) in January and February 2020 in China. Medical science monitor: international medical journal of experimental and clinical research, 26, e923549. https://doi.org/10.12659/MSM.923549 Wańkowicz, P., Szylińska, A., & Rotter, I. (2020). Assessment of mental health factors among health professionals depending on their contact with COVID-19 patients. International journal of environmental research and public health, 17(16), 5849. https://doi.org/10.3390/ijerph17165849 Worldometers. (2024, February 8). Coronavirus cases. Retrieved from https://www.worldometers.info/coronavirus/ Yakar, H., & Gülbahar, B. (2023). Sağlık çalışanlarında COVID-19 pandemisinin anksiyete, depresyon ve uyku kalitesi açısından etkisinin değerlendirilmesi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 15(1), 45–53. Zhou, F., Yu, T., Du, R., Fan, G., Liu, Y., Liu, Z., Xiang, J., Wang, Y., Song, B., Gu, X., Guan, L., Wei, Y., Li, H., Wu, X., Xu, J., Tu, S., Zhang, Y., Chen, H., & Cao, B. (2020). Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study. Lancet (London, England), 395(10229), 1054–1062. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30566-3