ijtes

International Journal of Turkish Education Sciences

2148-2314

Tokat Gaziosmanpasa University

10.46778/goputeb.1618778

Scale Development

Ölçek Geliştirme

Digital Intelligence Adult Scale Validity and Reliability Study

Dijital Zekâ Yetişkin Ölçeği Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

https://orcid.org/0000-0001-8003-8356

Ünal

Mahmut

NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, TEMEL EĞİTİM BÖLÜMÜ, OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI

https://orcid.org/0000-0002-9917-2587

Kandır

Adalet

GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ, TEMEL EĞİTİM BÖLÜMÜ, OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI

03 29 2025

13 1 479 508 01 13 2025 02 21 2025

2013

International Journal of Turkish Education Sciences

Digital intelligence (DQ) is expressed as a comprehensive set of technical, cognitive, meta-cognitive, and socio-emotional competencies based on universal moral values that enable individuals to face the challenges of digital life and adapt to its expectations. These competencies that make up digital intelligence are necessary for individuals to use digital technology responsibly, consciously, and successfully in this age where digital technologies are becoming more and more widespread. In order to determine the current status of individuals regarding these competencies and the areas that need to be supported, measurement and evaluation tools are needed. In this study, it was aimed to examine the validity and reliability of the ‘Digital Intelligence Adult Scale’ developed based on this need. For this purpose, the general survey model was used in the study. The study group of the research consists of 809 participants aged 18 and over. The data were collected face-to-face and online via Google Forms. As a result of the scope and validity analyses performed on the collected data, the ‘Digital Intelligence Adult Scale’ consisting of a total of 47 items with eight dimensions was obtained. The total variance explained by the eight-dimensional structure determined for the ‘Digital Intelligence Adult Scale’ was found to be 69.18%. As a result of confirmatory factor analysis, CFI value was 0.98, NFI value was 0.96 and NNFI value was 0.98. In determining the reliability, the reliability coefficient was calculated, and Cronbach's alpha value was found to be 0.96. As a result, it was accepted that the ‘Digital Intelligence Adult Scale’ is a valid and reliable assessment tool.

Dijital zeka (DQ), bireylerin dijital yaşamın zorluklarıyla yüzleşmelerini ve beklentilerine uyum göstermelerini sağlayan evrensel ahlaki değerlere dayanan kapsamlı bir teknik, bilişsel, meta-bilişsel ve sosyo-duygusal yeterlilikler seti olarak ifade edilir. Dijital zekâyı oluşturan bu yeterlilikler, dijital teknolojilerin giderek daha da yaygınlaştığı bu çağda bireylerin dijital teknolojiyi sorumlu, bilinçli ve başarılı bir şekilde kullanabilmeleri açısından gereklidir. Bireylerin bu yeterliliklere ilişkin mevcut durumlarının ve desteklenmesi gereken alanlarının tespiti için ise ölçme ve değerlendirme araçlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada bu ihtiyaçtan yola çıkarak geliştirilen ‘Dijital Zeka Yetişkin Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirliliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 18 yaş ve üzeri 809 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler yüz yüze ve Google Form aracılığı ile çevrimiçi toplanmıştır. Toplanan veriler üzerinde yapılan kapsam ve geçerlik analizleri sonucunda sekiz boyutlu toplam 48 maddeden oluşan ‘Dijital Zekâ Yetişkin Ölçeği’ elde edilmiştir. ‘Dijital Zekâ Yetişkin Ölçeği’ için belirlenen sekiz boyutlu yapının açıkladığı toplam varyans oranı ise % 69.18 olarak tespit edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda CFI değeri 0.98; NFI değeri 0.96 ve NNFI değeri 0,98 olarak tespit edilmiştir. Güvenirliğin belirlenmesinde güvenirlik katsayısı hesaplanmış ve Cronbach alfa değeri 0.96 olduğu görülmüştür. Sonuçta ‘Dijital Zeka Yetişkin Ölçeği’nin geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracı olduğu kabul edilmiştir.

Digital Intelligence Measurement Tool Validity and Reliability

Dijital Zeka Ölçme Aracı Yetişkin Birey Geçerlik Güvenirlik

Akyazı, A. (2018). Dijitalleşen ticaret: Yaşlı dostu e-ticaret siteleri üzerine bir araştırma [Digitalizing commerce: A study on age-friendly e-commerce sites]. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication – TOJDAC, 8 (4), 602-614.

Alkali, Y. E., & Amichai-Hamburger, Y. (2004). Experiments in digital literacy. CyberPsychology & Behavior, 7(4), 421-429.

Aviram, A., & Eshet-Alkalai, Y. (2006). Towards a theory of digital literacy: Three scenarios for the next steps. European Journal of Open, Distance and E-Learning, 9(1).

Budak, N. (2021). Geleceğin Meslekleri ve Dijital Beceriler [Future Jobs and Digital Skills]. In C. Selek Öz (Ed.), Çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri seçme yazılar – V (pp.283-312). Değişim Publishing.

Blummer, B. (2008). Digital literacy practices among youth populations: A review of the literature. Education Libraries, 31(1), 38-45.

Boughzala, I., Garmaki, M., & Tantan, O. C. (2020, January). Understanding how digital intelligence contributes to digital creativity and digital transformation: A systematic literature review. In HICSS (pp. 1-10).

Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods]. Pegem Akademi.

Byrne, B. M. (2010). Basic concepts, applications, and programming. Structural equation modeling with AMOS, 396, 227.

Chen, W., & Zhang, J. (2022). Research on digital intelligence enabled omnimedia communication system and implementation path in 5G era. In Advances in Intelligent Systems and Computing (pp. 221-228). Springer, Singapore.

Costello, A. B. & Osborne, J. (2005) Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis, Practical Assessment, Research, and Evaluation 10(1), 7. https://doi.org/10.7275/jyj1-4868

Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları, [Multivariate statistics for social sciences: SPSS and LISREL applications] (2) Ankara: Pegem Akademi.

Coşkun, B., & Yıldırım, Ç. P. (2018). Kamu yönetimi açısından dijital zekanın iyi yönetime etkisi [The Impact of Digital Intelligence on Good Governance in Terms of Public Administration]. Ombudsman Akademik, (1), 141-162.

DQ Institute. (2019) DQ Framework |. Dqinstitute.org. Retrieved 10 December 2023, from https://www.dqinstitute.org/dq-framework/

Ebcin, A. (2019). Parents' awareness towards children's digital intelligence (DQ) (Doctoral dissertation), İstanbul Bilgi Üniversitesi.

Ercan, I. & Kan, I. (2004). Ölçeklerde güvenirlik ve geçerlilik [Reliability and validity of scales]. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30 (3), 211–216.

Eshet, Y. (2004). Digital literacy: A conceptual framework for survival skills in the digital era. Journal of educational multimedia and hypermedia, 13(1), 93-106.

Eshet-Alkalai, Y., & Chajut, E. (2009). Changes over time in digital literacy. CyberPsychology & Behavior, 12(6), 713-715.

Eshet, Y. (2012). Thinking in the digital era: A revised model for digital literacy. Issues in informing science and information technology, 9(2), 267-276.

Eurofound. (2017). Sixth European working conditions survey: Overview report. Retrieved from https://www.eurofound.europa.eu/en/publications/2016/sixth-european-working-conditions-survey-overview-report

IEEE Standards Association. (2020). IEEE standard for digital intelligence (DQ)–Framework for digital literacy, skills, and readiness. available at: https://standards.ieee.org/ieee/3527.1/7589/

Kenton, J., & Blummer, B. (2010). Promoting digital literacy skills: Examples from the literature and implications for academic librarians. Community & Junior College Libraries, 16(2), 84-99.

Kline, R. B. (2023). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford publications.

Kulworatit, C., Tuntiwongwanich, S., & Petsangsri, S. (2021). Development of an internet risks assessment using a digital intelligence quotient and a communication-based model. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 12(14), 1158-1164.

Marnewick, C., & Marnewick, A. (2021). Digital intelligence: A must-have for project managers. Project Leadership And Society, 2, 100026. https://doi.org/10.1016/j.plas.2021.100026

Öztürk, A. (2021). COVID-19 pandemi sürecinde bilişim teknolojileri bağımlılığı [Information technology dependency during the COVID-19 pandemic]. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 195-219.

Pool, C. R. (1997). A new digital literacy a conversation with Paul Gilster. Educational Leadership, 55, 6-11.

Rahman, T., Amalia, A., & Aziz, Z. (2021, January). From Digital Literacy to Digital Intelligence. In 4th International Conference on Sustainable Innovation 2020–Social, Humanity, and Education (ICoSIHESS 2020) (pp. 154-159). Atlantis.

Salvucci, S., Walter, E., Conley, V., Fink, S., & Saba, M. (1997). Measurement error studies at the National Center for Education Statistics (NCES). Washington D. C.: U. S. Department of Education.

Sarnok, K., the Vongchavalitkul University, T., Wannapiroon, P., & Nilsook, P. (2020). DTL-eco system by digital storytelling to develop knowledge and digital intelligence for teacher profession students. International Journal of Information and Education Technology, 10(12), 865-872. https://www.academia.edu/55285592/DTL_Eco_System_by_Digital_Storytelling_to_Develop_Knowledge_and_Digital_Intelligence_for_Teacher_Profession_Students

Statista. (2020) Coronavirus impact: global in-home media consumption by country 2020 [Internet]. Available from: https://www.statista.com/statistics/1106498/h ome-media-consumption-coronavirus-world wide-by-country/

Tavşancıl, E. (2002). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi [Measuring attitudes and data analysis with SPSS]. Nobel Publishing.

Tropmann-Frick, M. (2021). Digital intelligence banking of adaptive digital marketing with life needs control. Information Modelling and Knowledge Bases XXXII, 333, 161.

TÜİK, D. A. -TURKSTAT- (2023) Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması [Household Information Technologies (IT) Usage Survey].

TÜİK, D. A. -TURKSTAT- (2024) Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırması [Household Information Technologies (IT) Usage Survey].

Vladimirovna, S. O., Andreevna, P. N., Mikhaylovna, B. N., Yuryevna, K. G., & Vladimirovna, P. J. (2020). Development of digital intelligence among participants of inclusive educational process. Propósitos y Representaciones, 8(SPE2), 675.

WEF, (World Economic Forum), (2020), The Future of Jobs Report, October, https://www.weforum.org/reports/the-future-of-jobs-report-2020

Internet World Stats (2023). World internet users statistics and 2023 world population stats. Retrieved from http://www.internetworldstats.com/

Tufan Yeniçıktı, N. (2020) Halkla ilişkiler eğitiminde dijital zekânın rolü üzerine bir araştırma [A Study on the role of digital ıntelligence in public relations education]. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 10(1), 60-84.