Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi 2636-8137 Onur OĞUZ 10.59445/ijephss.1837442 Psychopathology Psikopatoloji The Effects of Social Media Addiction on Sleep Disorders and Mental Well-Being: A Study Among Adults Sosyal Medya Bağımlılığının Uyku Bozukluğu ve Mental İyi Oluş Üzerindeki Etkileri: Yetişkin Bireyler Üzerine Bir İnceleme https://orcid.org/0009-0004-9805-9701 Bayrak Emine İstanbul Ticaret Üniversitesi https://orcid.org/0000-0003-3839-1193 Deniz Derya İstanbul Ticaret Üniversitesi 04 15 2026 9 2 181 204 12 08 2025 04 14 2026 Copyright © 2018, International Journal of Economics Politics Humanities and Social Sciences 2018 International Journal of Economics Politics Humanities and Social Sciences

The present study aimed to examine the relationships among social media addiction, sleep disturbances, and mental well-being in adults, as well as to assess the direct effects of social media addiction on sleep quality and mental well-being. The increasing use of social media can negatively impact individuals’ behavioral and emotional processes, leading to impaired sleep quality and reduced mental well-being. The study employed a quantitative relational survey design, with a sample consisting of 355 adults aged 18 and above. Data were collected using the Social Media Addiction Scale–Adult Form (SMAS-AF), the Troya Sleep Scale (TSS), the Warwick–Edinburgh Mental Well-Being Scale (WEMWBS), and a sociodemographic questionnaire. Pearson correlation and simple linear regression analyses indicated that social media addiction exerted a moderate positive effect on sleep disturbances and a low negative effect on mental well-being. Prolonged social media use was also observed to reinforce addictive tendencies. Overall, social media addiction is a multidimensional phenomenon that adversely affects sleep quality and mental well-being, providing an important empirical foundation for interventions aimed at managing digital addiction, promoting responsible media use, and supporting psychological health.

Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerde sosyal medya bağımlılığı, uyku bozukluğu ve mental iyi oluş arasındaki ilişkileri incelemek ve sosyal medya bağımlılığının uyku bozukluğu ile mental iyi oluş üzerindeki doğrudan etkilerini değerlendirmektir. Günümüzde sosyal medya kullanımının artışı, bireylerin davranışsal ve duygusal süreçlerini etkileyerek uyku kalitesinde bozulmalara ve mental iyi oluşta azalmaya yol açabilmektedir. Araştırma, nicel yaklaşım kapsamında ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüş olup, örneklem 18 yaş ve üzeri 355 yetişkin bireyden (n = 355) oluşmaktadır. Veriler, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu (SMBÖ-YF), Troya Uyku Ölçeği (TUÖ), Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği (WEMİOÖ) ve Sosyodemografik Bilgi Formu ile toplanmıştır. Pearson Korelasyon ve Basit Doğrusal Regresyon analizleri, sosyal medya bağımlılığının uyku bozukluğu üzerinde orta düzeyde pozitif, mental iyi oluş üzerinde ise düşük düzeyde negatif bir etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, uzun süreli sosyal medya kullanımının bağımlılık eğilimini güçlendirdiği görülmüştür. Sonuç olarak, sosyal medya bağımlılığı uyku kalitesini olumsuz etkileyen ve mental iyi oluşu zayıflatan çok boyutlu bir süreç olarak değerlendirilmektedir; elde edilen veriler, dijital bağımlılıkla mücadele, bilinçli medya kullanımı ve ruh sağlığını destekleyici müdahaleler için önemli bir bilimsel temel sunmaktadır.

 Sosyal Medya Sosyal Medya Bağımlılığı Uyku Kalitesi Uyku Bozukluğu Mental İyi Oluş Social Media Social Media Addiction Sleep Disturbances Sleep Disorder Mental Well-Being Çalışma, kamusal, özel, ticari nitelikte ya da kar amacı gütmeyen herhangi bir kurumdan destek alınmadan hazırlanmıştır. Akıncı, E., Bolat, N., Korkmaz, Ş. A., & Toraman, Ç. (2025). Troya uyku ölçeğinin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Journal of Turkish Sleep Medicine, 12(1), 52–60. https://doi.org/10.4274/jtsm.galenos.2024.19327 Al-Khlaiwi, T., & Meo, S. A. (2004). Association of mobile phone radiation with fatigue, headache, dizziness, tension and sleep disturbance in Saudi population. Saudi Medical Journal, 25(6), 732–736. Andreassen, C. S. (2015). Online social network site addiction: A comprehensive review. Current Addiction Reports, 2(2), 175–184. https://doi.org/10.1007/s40429-015-0056-9 Andreassen, C. S., Torsheim, T., Brunborg, G. S., & Pallesen, S. (2012). Development of a Facebook Addiction Scale. Psychological Reports, 110(2), 501–517. https://doi.org/10.2466/02.09.18.PR0.110.2.501-517 Balta, S., Jonason, P. K., Denes, A., Emirtekin, E., Tosuntaş, Ş. B., Kircaburun, K., & Griffiths, M. D. (2019). Dark personality traits and problematic smartphone use: The mediating role of fearful attachment. Personality and Individual Differences, 149, 214–219. https://doi.org/10.1016/j.paid.2019.06.005 Bingöl, N. (2006). Hemşirelerin uyku kalitesi, iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi, Cumhuriyet Üniversitesi) Błachnio, A., Przepiórka, A., & Gorbaniuk, O. (2022). Facebook addiction and well-being: A systematic review. Frontiers in Psychology, 13, 871293. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.871293 Büyüköztürk, Ş. (2021). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (23. baskı). Pegem Akademi. Cleveland Clinic. (n.d.). Common sleep disorders: Types, causes, symptoms & treatment. Cleveland Clinic Health Library. https://my.clevelandclinic.org/health/articles/11429-common-sleep-disorders Crane, K., Moriarty, H., Weissinger, G., & Domoff, S. (2025). A comprehensive scoping review on problematic media use and psychopathology in children & adolescents. Sigma Repository. https://www.sigmarepository.org/inrc/2025/posters_2025/201/ Crane, M., Moriarty, E., Weissinger, C., & Domoff, S. (2025). Affective responses and social media addiction: A reciprocal model. Journal of Behavioral Addictions, 14(1), 23–41. D’ Arienzo, M.C., Boursier, V., & Griffiths, M. D. (2019). Addiction to social media and attachment styles: A systematic literature review. International Journal of Mental Health and Addiction, 17, 1094-1118. http://doi.org/10.1007/s11469-019-00082-5 D’Arienzo, M. C., Boursier, V., & Griffiths, M. D. (2019). Addiction to social media: The role of cognitive-behavioral mechanisms. Computers in Human Behavior, 98, 1095–1102. Etikan, I., Musa, S. A., & Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1–4. https://doi.org/10.11648/j.ajtas.20160501.11 Evans, J. R., & Mathur, A. (2018). The value of online surveys: A look back and a look ahead. Internet Research, 28(4), 854–887. https://doi.org/10.1108/IntR-03-2018-0089 Fadıloğlu, Ç., İlkbay, Y., & Yıldırım, Y. (2006). Huzurevinde kalan yaşlılarda uyku kalitesi. Turkish Journal of Geriatrics, 9(3), 165–169. Fardouly, J., & Vartanian, L. R. (2016). Social media and body image concerns: Current research and future directions. Current Opinion in Psychology, 9, 1-5. Fellin, L. C., De Jaegher, H., Finn, M., & Reijmers, E. (2025). Systemic explanations of psychological symptoms in clinical and research practice. Frontiers in Psychology, 16, 1603236. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1603236 Fellin, L., De Jaegher, H., Finn, A., & Reijmers, E. (2025). Circular dynamics of affect and social interaction in digital spaces. Psychological Inquiry, 36(3), 201–222. Freeman, D., Sheaves, B., & Waite, F. (2020). Sleep disturbance and psychiatric disorders: A bidirectional relationship. The Lancet Psychiatry, 7(10), 873–882. Friedenberg, J.(2020). Future of the self: An interdisciplinary approach to personhood and identity in the digital age. University of California Press. Gahramanlı, F., & Şahin, C. (2024). Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının psikolojik iyi oluş üzerindeki yordayıcı etkisi. The Journal of International Educational Sciences, 39, 198-229. Gravetter, F. J., & Wallnau, L. B. (2014). Essentials of Statistics for the Behavioral Sciences (8th ed.). Wadsworth. Horvat, D., & Čustović, L. (2025). Emotion regulation and escapism in digital media use among anxious individuals. Cyberpsychology, 19(2), 67–84. Horvat, V., & Čustović, A. (2025). The influence of social media on mental health of young people. Medicinski Zurnal. Retrieved from https://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&profile=ehost&scope=site&authtype=crawler&jrnl=15125866&AN=188969087 Jenaro C, Flores N, Gomez-vela M, Gonzalez-gi , F , Caballo C. Sorunlu İnternet ve Cep Telefonu Kullanımı: Psikolojik. Davranışsal ve Sağlık İlişkileri. Bağımlılık Araştırması ve Teorisi. 2007;15:309-320. [ Google Akademik ]. Jenaro, C., Flores, N., Gómez-Vela, M., González-Gil, F., & Caballo, C. (2007). Problematic internet and cell-phone use: Psychological, behavioral, and health correlates. Addictive Behaviors, 32(10), 1877–1888. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2007.01.012 Karadağ, M. (2007). Uyku bozuklukları sınıflaması (ICSD-2). Türk Toraks Derneği Arşivi, 8, 88-91. Karasar, N. (2022). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler ve teknikler. Nobel Yayınları. Kılıç, B., Kefinsiz, N. E., & Kaya, Y. (2024). Sosyal Medya Bağımlılığının Sosyal Ortamlardaki Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ile Öznel İyi Oluş Arasındaki Aracılık Rolü. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (53), 36- 45. Kırcaburun, K., Alhabash, S., Tosuntaş, Ş. B., & Griffiths, M. D. (2018). Uses and gratifications of problematic social media use among adolescents. International Journal of Mental Health and Addiction, 16, 1046–1062. https://doi.org/10.1007/s11469-018-9863-5 Kottke, T. E., Stiefel, M., & Pronk, N. P. (2016). “Well-being in all policies”: Promoting cross-sectoral collaboration to improve people’s lives. Preventing Chronic Disease, 13, E52. https://doi.org/10.5888/pcd13.160155 Kumar, V. M. (2008). Sleep and sleep disorders. Indian Journal of Chest Diseases and Allied Sciences, 50(2), 129–135. Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2015). Social networking sites and addiction: Ten lessons learned. International Journal of Environmental Research and Public Health, 12(3), 15583–15603. https://doi.org/10.3390/ijerph1203015583 Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2017). Social networking sites and addiction: Ten lessons learned. International Journal of Environmental Research and Public Health, 14(3), 311. https://doi.org/10.3390/ijerph14030311 Levenson, J. C., Shensa, A., Sidani, J. E., Colditz, J. B., & Primack, B. A. (2017). Social media use before bed and sleep disturbance among young adults. Sleep Health, 3(6), 437-444. Marino, C., Gini, G., Vieno, A., & Spada, M. M. (2018). A comprehensive meta-analysis on problematic Facebook use. Computers in Human Behavior, 83, 262–277. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.02.009 Martinac Dorčić, T., Smojver Ažić, S., & Bradić, S. (2024). Social media use: Association with digital stress and anxiety and depression symptoms in youth. Psihologijske Teme, 33(1), 133 154. https://doi.org/10.31820/pt.33.1.7 Mayo Clinic. (2024). Sleep disorders – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sleep-disorders/symptoms-causes/syc-20354018 Montag, C., Yang, H., & Elhai, J. D. (2021). On the psychology of TikTok use: A first glimpse from empirical findings. Frontiers in Public Health, 9, 641673. Morris, K., Flett, J. A. M., & Scott, H. (2023). Problematic social media use and its relationship with sleep disturbance: A review. Sleep Medicine Reviews, 69, 101713. Morris, R., Moretta, T., & Potenza, M. N. (2023). The psychobiology of problematic use of social media. Cuur Behav Neurosci Rep, 10, 65-74. http://doi.org/10.1007/s40473-023-00261-8 Öztürk, M. M. (2023). Yeni uyku bozuklukları sınıflandırmasına (ICSD-3) göre insomnia. İzmir Tıp Fakültesi Dergisi, 2(3), 162-164. Palmer, C. A., & Alfano, C. A. (2017). Sleep and emotion regulation: An organizing, integrative review. Sleep Medicine Reviews, 31, 6–16. Pamuk, Z. (2024). Üniversite öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile sosyal medya bağımlılıkları arasındaki ilişki. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Papacharissi, Z. (2010). A private sphere: Democracy in a digital age. Polity Press. Papacharissi, Z., & Rubin, A. M. (2000). Predictors of Internet use. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 44(2), 175–196. https://doi.org/10.1207/s15506878jobem4402_2 Przybylski, A. K., & Weinstein, N. (2017). A largescale test of the Goldilocks hypothesis: Quantifying the relations between digital-screen use and the mental well-being of adolescents. Psychological Science, 28(2), 204-215. Rutter, L. A., Ten Thij, M., Lorenzo Luaces, L., Valdez, D., & Bollen, J. (2024). Negative affect variability differs between anxiety and depression on social media. PLOS ONE, 19(2), e0272107. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0272107 Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2001). On happiness and human potentials: A review of research on hedonic and eudaimonic well-being. Annual Review of Psychology, 52(1), 141–166. Sağbaş, E. A., Ballı, S., & Şen, F. (2016). Sosyal medya ve gençler üzerindeki etkileri. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Uluslararası Gençlik Araştırmaları Kongresi Bildiri Kitabı, 153-163. Sarısaltık, A., & Topuzoğlu, A. (2019). Birinci basamak sağlık hizmetlerinde uyku bozuklukları taraması ve değerlendirilmesi. Dergipark. Solmaz, B., Tekin, G., Herzem, Z., & Demir, M. (2013). İnternet ve sosyal medya kullanımı üzerine bir uygulama. Selçuk İletişim, 7(4), 23-32. Şahin, C. ve Yağcı, M. (2017). Sosyal medya bağımlılığı ölçeği-yetişkin formu: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(1),523-53. Şahin, S., Özdemir, K., Ünsal, A., & Temiz, N. (2013). Üniversite öğrencilerinde cep telefonnu bağımlılığı düzeyi ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi. Pakistan Journal of Medical Sciences, 29(4), 913-918. https://doi.org/10.12669/pjms.294.3686 Tay, L., & Kuykendall, L. (2013). Promoting happiness: The malleability of individual and societal subjective well-being. International Journal of Psychology, 48(3), 159–176. https://doi.org/10.1080/00207594.2013.779379 Tennant, R., Hiller, L., Fishwick, R., Platt, S., Joseph, S., Weich, S., Parkinson, J., Secker, J., & Stewart-Brown, S. (2007). The Warwick-Edinburgh Mental Well-being Scale (WEMWBS): Development and UK validation. Health and Quality of Life Outcomes, 5(1), 50–63. https://doi.org/10.1186/1477-7525-5-63 Tiryaki, S. (2015). Sosyal medya ve Facebook bağımlılığı. Konya: Literatürk Academia. Twenge, J. M., & Campbell, W. K. (2019). Media use is linked to lower psychological well-being: Evidence from three datasets. Psychiatric Quarterly, 90(2), 311-331. Uzbay, İ. T. (2009). Madde bağımlılığının tarihçesi, tanımı, genel bilgiler ve bağımlılık yapan maddeler. Türk Eczacıları Birliği Meslek İçi Sürekli Eğitim Dergisi, 23(1), 86–94. Üstün, Y., & Çınar Yücel, Ş. (2011). Hemşirelerin uyku kalitesinin incelenmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 4(1). Valkenburg, P. M., & Peter, J. (2011). Online communication among adolescents: An integrated model of its attraction, opportunities, and risks. Journal of Adolescent Health, 48(2), 121–127. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2010.08.020 Van Dijck, J. (2013). The culture of connectivity: A critical history of social media. Oxford Press. Verduyn, P., Ybarra, O., Résibois, M., Jonides, J., & Kross, E. (2017). Do social network sites enhance or undermine subjective well-being? A critical review. Social Issues and Policy Review, 11(1), 274-302. Vural, Z. B. A., & Bat, M. (2010). Yeni bir iletişim ortamı olarak sosyal medya: Ege Üniversitesi İletişim Fakültesine yönelik bir araştırma. Journal of Yaşar University, 5(20), 3348-3382. Wang, R., Mao, Z., & Gu, X. (2025). Relationships between social support seeking, social media use, and psychological resilience among college students. Psychology Research and Behavior Management, 18, 563–573. https://doi.org/10.2147/PRBM.S441030 World Health Organisation (2004). Promoting mental health: Concepts emerging evidence and practice. Summary report, World Health Organisation, Geneva.