Gazi Zahîreddin Muhammed Babur dünya kültür tarihinin değerli bir parçası sayılan ve Baburnâme diye tanınan eserini ana dilinde yazmıştır. Bu mensur metin Türkolojide daha çok Çağatayca diye anılan Doğu Türkçesinin şaheserleri arasında yer almaktadır. Dünya kültür tarihinde, dillerin temel sözcüklerini belirleme gereği, çok daha eski çağlarda misyonerlerin hedef aldığı toplumların dilleri için yazılan ilkel ama pratik sözlükler ve konuşma kılavuzlarından beri vardır. Şüphesiz ki çağdaş dil biliminde söz varlığının lexicon tespiti çok daha ayrıntılı ve bilimsel bir düzeye ulaşmış hâldedir. Bir dilde kuşaktan kuşağa aktarılan ve insan yaşantısının en önemli kavramlarını karşılamak üzere kullanılagelen temel sözler tarihsel süreçte meydana gelen anlam değişmeleri bakımından önemli inceleme sahası yaratmıştır. Temel sözlerin eylem alanını karşılayan temel fiillerin incelendiği makalenin sınırı “hareket fiilleri” ile çizilmiştir. Burada Baburnâme’nin Harvard Üniversitesi yayınları arasında çıkan metin transkripsiyonunu New York-Oxford 1996 ve Çağatayca metni çok zengin notlarla Türkçeye kazandıran Ord. Prof. Dr. R. R. Arat’ın yayını Ankara 1987 esas alınarak temel fiiller söz varlığı örnekleme yoluyla tespit edilmiş ve bunların çok anlamlılık polysemy yapısı ele alınmıştır. Bu çok anlamlılık zenginliği, Orta Asya’da ve Hindistan’da XVI. asrın kültür dili olan Doğu Türkçesi Çağatayca için ve bu şaheserin hükümdar müellifi için dil bilim esaslı bir delildir
Ghazi Zahîreddin Muhammed Babur wrote his work in his mother tongue, known as Baburnâme, considered a valuable part of world cultural history. This prose text is among the masterpieces of the East Turkish which is generally called Chagatai language in Turcology. In the history of world culture, there has been a need to determine the basic words of languages since primitive but practical dictionaries and speech guides written for the languages of societies whose missionaries have been targeted by much earlier times. Undoubtedly in contemporary linguistics, the detection of the vocabulary lexicon has reached a more detailed and scientific level. The basic word that have been transmitted from one generation to the other and used to meet the most important concepts of human life have created an important field of investigation in terms of meaning changes in the historical process. The limit of the article, in which the basic verbs that meet the action field of the basic words are examined, is drawn with the “action verbs”