Inspection is the control of to what extent organizational objectives has been achieved. There are different types of inspection varying from aim to process and risk-based inspection is one of those which takes inspection to a higher point with all its parameters. Risk-based inspection sees the guidance, a modern type of control, which requires an inspection high-risk situation with existing applications, as a priority, works to ensure early detection and elimination of high risk situation.The main motivation for this study is to search whether this type of control, which is applied more widely in the management system and hasn’t been applied in educational system yet, is applicable in educational system or not. For this purpose, inspectors serving in Kahramanmaraş were asked three open-ended questions and a descriptive study was conducted with the aim of collecting data. Descriptive analysis method was used to analyze the data. At the end of the study it is concluded that some think a risk-based inspection can be applied in educational systems but risk-based inspection cannot be applied because of either itself or limiting reasons. There are some suggestions about implementation of risk-based inspection in educational organizations.
Denetim, örgütsel amaçlara ne derece ulaşıldığının kontrolüdür. Uygulamada farklı denetim türleri ile karşılaşılmaktadır. Bu farklı denetim türlerinden biri aynı zamanda çağdaş denetim türü olan Risk Tabanlı Denetimdir. Risk tabanlı denetim, mevcut uygulamalar arasında risk oranı yüksek olan duruma ilişkin denetim yapılmasını öngören çağdaş bir denetim türü olarak rehberliği öncelik olarak görmekte, risk oluşturan durumun önceden tespiti ve ortadan kaldırılmasını sağlamaya çalışmaktadır. Bu çalışmanın amacı; daha çok işletmelerde kullanılan ve henüz eğitim örgütlerine tam olarak uygulanamamış olan risk tabanlı denetimin eğitim örgütlerinde uygulanabilir olup olmadığını ortaya koymaktır. Çalışma nitel bir çalışma olup veriler görüşme yolu ile toplanmıştır. Bu amaçla Kahramanmaraş İlinde görev yapmakta olan on maarif müfettişinin görüşlerine başvurulmuştur. Veriler açık uçlu üç sorunun bulunduğu forma toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Risk tabanlı denetimin okullar için önemli olduğu, okulların risk faktörlerine açık ve risk pozisyonu yüksek olan örgütler oldukları için risk tabanlı denetiminin olması gerektiği, bu denetim türünün uygulanabilmesi için okullarda gerekli çalışmaların (risk haritasının oluşturulması, risk kimliğinin çıkarılması vb.) yapılarak risklerin önlenebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Riskli alanların önceden tespit edilmesi ve risk tespiti sonrası riskli alana ilişkin gerekli rehberlik ağırlıklı denetimin yapılarak riskin önlenmesinin olası madde, zaman ve emek kaybını ortadan kaldıracağı veya bu kayıpları minimuma indirgeyeceği bulgusu araştırma sonunda ortaya konulan diğer bir bulgudur. Araştırmanın sonunda ayrıca risk tabanlı denetimin eğitim örgütlerine uygulanabileceği ancak risk tabanlı denetim türünün kendi özelliğinden ve/veya kendi dışından kaynaklanan sınırlayıcı sebeplerden dolayı eğitim örgütlerinde uygulanamadığı/uygulanamayacağı yönünde görüşlerin de olduğu araştırma sonunda ortaya çıkan bir diğer sonuçtur. Araştırma sonucunda risk tabanlı denetim türüne ilişkin mevzuat alt yapısının oluşturularak pilot uygulamasının yapılması, yapılacak pilot uygulamalar neticesine göre risk tabanlı denetim türünün mevcut denetim uygulamalarına ek bir denetim türü olarak uygulanabileceği, araştırmacıların bu denetim türüne ilişkin olarak okul idarecilerinin ve öğretmenlerin görüşlerine başvurarak bu denetim türünün uygulanabilirliğini araştırabilecekleri önerileri getirilmiştir.