inujfe İnönü University Journal of the Faculty of Education 2149-9683 Inonu University 10.17679/inuefd.1219450 Yüksek Öğretim Kurumları Sınavında Baraj Puanı Uygulamasının Kaldırılması Hakkında Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi https://orcid.org/0000-0002-6141-9134 Atik Aytaç TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI SAMSUN https://orcid.org/0000-0002-1399-138X Kasapoğlu Tankutay Hülya TRABZON ÜNİVERSİTESİ, FATİH EĞİTİM FAKÜLTESİ 12 31 2023 24 3 1554 1570 12 15 2022 10 09 2023 Copyright © 2007, İnönü University Journal of the Faculty of Education 2007 İnönü University Journal of the Faculty of Education

Eğitim sistemi bir toplumun geleceğini etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Eğitim sisteminde meydana gelen değişiklikler başta öğrenciler olmak üzere veliler, öğretmenler ve dolaylı şekilde toplumun bütün yönlerini etkilemektedir. Türk eğitim sisteminde ortaöğretimden yükseköğretime geçişlerde öğrencilerin akademik becerilerini değerlendiren bir sınav sistemi bulunmaktadır. Öğrencilerin yükseköğretime geçiş sınavında tercih yapabilmeleri için belirli bir puan almaları gerekmektedir. Bu puanın altında kalan öğrencilerin üniversite tercihi yapmaları mümkün değildir. Ancak 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nda (YKS) baraj puanı uygulamasına son verilmiştir. Bu bağlamda, araştırmada öğretmenlerin kaldırılan baraj puanı ile ilgili olarak görüşlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırmada, konunun derinlemesine incelenebilmesi için nitel araştırma deseni kullanılmış, veriler görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, Samsun ilinde ilkokul, ortaokul, lisede görev yapmakta olan farklı branşlardan 22 öğretmenden oluşmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak görüşme formu kullanılmıştır. Veriler içerik analizi yapılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda YKS baraj uygulamasının kaldırılmasının olumlu yönleri olarak öğretmenler, öğrencilerin üniversite eğitimi alması, ülke olarak eğitim seviyesinin artması, sınav stresinin azalması, ekonomik hareketlilik gibi özellikleri belirtmişlerdir. YKS baraj uygulamasının kaldırılmasının olumsuz yönleri olarak öğretmenler, eğitimde kalitenin düşmesi, nitelikli mezun sayısının azalması, işsizliğin artması, işsizlik sebebiyle yaşanacak psikolojik sorunlar, öğrencileri tembelliğe sürüklemesi ve öğrencilerin yurt/barınma sorunları yaşamaları şeklinde görüşler ifade etmiştir.

 Baraj Puanı Öğretmen Görüşleri Sınav Sistemi Yüksek Öğretime Geçiş Sınavı Baraj Puanı Öğretmen Görüşleri Sınav Sistemi Yüksek Öğretime Geçiş Sınavı Akpınar, B. ve Aydın, K. (2007). Eğitimde değişim ve öğretmenlerin değişim algıları. Eğitim ve Bilim, 32(144), 71-80. Allan, G. (2020). Qualitative research. Graham Allan and Chris Skinner (Ed.) In Handbook for research students in the social sciences (pp. 177-189). Routledge. Alrasheedi, G. O. (2021). Qualitative Content Analysis Method: Approaches, Sources and Standards of Documents it Deals with. Journal of Educational & Psychological Sciences, 22(2), 397-425. Baş, G., & Kıvılcım, Z. S. (2019). Türkiye’de öğrencilerin merkezi sistem sınavları ile ilgili algıları: bir metafor analizi çalışması. Journal of Qualitative Research in Education, 7(2), 639-667. Can, E. (2014). Türk eğitim sisteminde nitelik: engeller ve öneriler. I. Avrasya Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde Sunulan Sözlü Bildiri. Bildiri Özetleri Kitabı İçinde (s.369-370), 24-26 Nisan, İstanbul Üniversitesi. Cohen, M., & Khalaila, R. (2014). Saliva pH as a biomarker of exam stress and a predictor of exam performance. Journal of Psychosomatic Research, 77(5), 420-425. De Souza, R. M. (2021). Türkiye ile Brezilya’da yükseköğretime geçiş sistemlerinin karşılaştırılması ve Brezilya'da üniversiteye giriş sınavlarında başarıyı etkileyen faktörlerin incelenmesi. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Demirbilek, M., & Levent, A. F. (2019). Kademeler arası geçiş ve sınav sisteminde yapılan değişikliklere ilişkin okul yöneticilerinin görüşleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 50(50), 57-79. Erçim, R. E., Köse, H., Budak, Y., & Yıldırım, H. (2020). Üniversite Öğrencilerinin Sınav Dönemi Öncesi, Sırası ve Sonrasında Depresyon, Anksiyete ve Stres Durumu ile Beslenme Alışkanlıklarındaki Değişimin İncelenmesi. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(3), 133-143. Eşme, İ. (2014). Türkiye’de Yükseköğretime Geçiş Sistemi. Yükseköğretim Dergisi;4(3):148–157. Hammersley, M. (2012). What is qualitative research?. A&C Black. Helms, R. M. (2008). University admission worldwide. Education Working Paper Series, Number 15. Washington, D.C.: The World Bank. Hennink, M., & Kaiser, B. N. (2021). Sample sizes for saturation in qualitative research: A systematic review of empirical tests. Social Science & Medicine, 114523. İnanç, B. Y. ve Hanımoğlu, E. (2011). Seviye belirleme sınavına girecek olan ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinde sınav kaygısı, mükemmeliyetçilik ve anne-baba tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(1), 351–366. İnkaya, M. (2019). Sınav sistemi değişikliklerinin öğrencilerin anksiyete düzeylerine etkisi. Doktora Tezi, Bursa Uludag Universitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Karahan, S., Selda, U. C. A., & Güdük, T. (2022). Nitel Araştırmalarda Görüşme Türleri ve Görüşme Tekniklerinin Uygulanma Süreci/Interviews and Interviewing Techniques in Qualitative Research. Nitel Sosyal Bilimler, 4(1), 78-101. Kılcı, E. (2003). Üniversite giriş sınav sistemi ve etkileri. Eğitim Yönetimi, 33, 108–131. Kirişci, G., & Yirci, R. (2021). Eğitimcilerin gözünden Türk eğitim sistemindeki krizler ve çözüm önerileri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(3), 1915- 1950. Koçak, D., Doğan-Gül, Ç., Gül, E. ve Çokluk-Bökeoğlu, Ö. (2017). Öğrencilerin sınav kavramına yönelik metaforlarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 415–434. Krippendorff, K. (2009). The content analysis reader. Sage. Krippendorf, K. (2013). Content analysis: An introduction to its methodology (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. . California: Sage. Morgan, D. (1993) Qualitative Content Analysis: A Guide to Paths Not Taken. Qualitative Health Research, 3, 112-121. Myring, P. (2021). Qualitative content analysis: a step-by-step guide. Sage. Nassaji, H. (2020). Good qualitative research. Language Teaching Research, 24(4), 427- 431. Sandelowski, M., & Barroso, J. (2002). Finding the findings in qualitative studies. Journal of nursing scholarship, 34(3), 213-219. Sarıca, R. (2019). “2017-2018 Eğitim-Öğretim Yılında Değiştirilen Üniversite Giriş Sınav Sisteminin Ortaöğretim 12. Sınıf Öğrencilerinin Görüşleri Doğrultusunda Değerlendirilmesi”, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (Ek Sayı 1): 822-846. Stratton, S. J. (2021). Population research: convenience sampling strategies. Prehospital and disaster Medicine, 36(4), 373-374. Şeker, F., & Sert, H. (2021). Fen eğitimi kapsamında sekizinci sınıf öğrencilerinin ortaöğretime geçiş sınav sistemi değişiklikleri hakkındaki görüşleri. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 11(1), 159-183. Temli Durmuş, Y., & Kasa, B. (2015). School principals’ and teachers’ views on reasons for the decrease of success in Turkish university entrance exams (Case of Malatya). Journal of Educational Sciences Research, 5(1), 165-190. Tuncer, M. (2017). Seçme ve yerleştirme sorunsalı ve TEOG (temel eğitimden ortaöğretime geçiş) sınavı. Eğitime Bakış: Eğitim-Öğretim ve Bilim Araştırma Dergisi, 13(40), 50–55. Van Schoor, J. (2021). Coping with general and exam stress. SA Pharmacist's Assistant, 21(2), 18-19. Yıkmış, M. S. (2020). Nitel araştırmalarda e-görüşme tekniği. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 183-197. Yılmaz, D. Ç., & Nartgün, Ş. (2021). Eğitim Sistemini Etkileyen Değişimlerin Kaos Teorisi Bağlamında İncelenmesi: Yükseköğretim Kurumlarına Giriş Sınavlarındaki Değişikliklerin Yarattığı Kelebek Etkisi. MSGSÜ Sosyal Bilimler, 1(23), 105-126. Yüksel (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.