inujfe İnönü University Journal of the Faculty of Education 1300-2899 2149-9683 Inonu University 10.17679/inuefd.1483608 Curriculum and Instration (Other) Eğitim Programları ve Öğretim (Diğer) Lise Öğrencilerinin ‘Canlı Ders’ Kavramına İlişkin Metaforik Algılarının İncelenmesi: EBA Örneği Examination of High School Students’ Metaphorical Perceptions Regarding the Concept of ‘Live Lesson’: An Example of EBA https://orcid.org/0000-0003-3826-5189 Yılmaz Aksak Fadime TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MALATYA https://orcid.org/0000-0002-6196-2292 Kara Ahmet İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 12 31 2024 25 3 1311 1334 05 15 2024 12 10 2024 Copyright © 2002, İnönü University Journal of the Faculty of Education 2002 İnönü University Journal of the Faculty of Education

Pandeminin olumsuz etkilediği eğitim sisteminde hızlı bir şekilde acil uzaktan eğitime geçilmiştir. Acil uzaktan eğitim süreci, her kademede farklı yollarla gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin EBA üzerinden katıldıkları ‘canlı ders’e ilişkin metaforik algılarını inceleyerek öğrencilerin bu kavrama yükledikleri anlamları tespit etmektir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden olgubilim modeli ile yürütülmüştür. Veri toplama yöntemi olarak metafor tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2020- 2021 eğitim öğretim yılında Malatya merkez ilçelerinde lise öğrenimine devam eden 43 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerden demografik özelliklerinin yanı sıra ‘canlı ders’ kavramına, derste anlatılanlara ve derste yapılan etkinliklere ilişkin benzetmelerini bir form aracılığıyla yazmaları istenmiştir. Veriler, betimsel ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesi sonucunda, metaforların gerekçelerinden elde edilen kategorilerden olumlu, olumsuz ve nötr temaları oluşturulmuştur. Buna göre; çoğunlukla öğrencilerin acil uzaktan eğitimin sürdürüldüğü EBA canlı derse ilişkin olumsuz algılara sahip olduğu görülmektedir. Ayrıca canlı derste anlatılanlara ilişkin çoğu öğrencinin olumsuz algılara sahip olduğu görülmüştür. Ancak derste yapılan etkinliklere ilişkin çoğunlukla öğrencilerin canlı olumlu algılara sahip olduğu görülmektedir. Araştırma sonuçlarına göre acil uzaktan eğitimin pandemi sürecinde öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarını karşıladığı yine de bekledikleri ve istedikleri verimi alamadıkları söylenebilir. Ancak etkinliklerin, ekran karşısında uzun süre duran öğrencileri monotonluktan ve pasiflikten kurtardığı; ders esnasında öğretmen ve arkadaşları ile iletişimlerini artırdığı söylenebilir.

In the education system, negatively affected by the pandemic, emergency remote education has been rapidly adopted. The emergency remote education process was carried out in different ways at each grades. The aim of this study is to examine high school students’ metaphorical perceptions regarding the ‘live lesson’ that they attend through EBA and to determine the meanings that students attribute to this concept. The study was carried out with the phenomenology model which is one of the qualitative research designs. The metaphor technique was used as a data collection method. The study group of this research consists of 43 students from high schools located in the central districts of Malatya province in 2020-2021 academic year. Students were asked to write their metaphors about the concept of ‘live lesson’. The data were analysed by descriptive and content analysis method. As a result of the data analysis positive, negative and neutral themes were generated from categories obtained from the reasons for the metaphors. According to this, high school students mostly had negative perceptions regarding the concept of EBA live lesson continued in emergency remote education process. According to results of the research, it can be said that emergency remote education met the educational needs of the students during the pandemic but they could not get efficiency from the distance education as they expected and wanted.

 Acil uzaktan eğitim Canlı ders EBA Metafor Pandemi Emergency remote education Live lesson EBA Metaphor Pandemic Acar, K. (2022). COVID-19 sürecinde spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik algıları: Bir metafor analizi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 1764-1796. DOI: 10.29299/kefad.986952. Aksoy, D. A., Bozkurt, A. ve Kurşun, E. (2021). Yükseköğretim öğrencilerinin koronavirüs (covid-19) pandemi sürecinde uzaktan eğitime yönelik algıları. Anadolu University Journal of Education Faculty, 5(3), 285-308. https://doi.org/10.34056/aujef.900375. Alabay, A. ve Taşdelen, V. (2017). Ortaöğretim öğretmenlerinin ve öğrencilerinin EBA (eğitimde bilişim ağı) kullanımına ilişkin görüşleri üzerine bir araştırma. İstanbul Aydın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Özel Sayı, 27-29. Alan, Y. (2021). Metaphors of academics in Turkey for distance education. International Journal of Progressive Education, 17(4), 171-187. https://doi.org/10.29329/ijpe.2021.366.11. Atik, A. D. (2020). Fen bilimleri öğretmen adaylarının uzaktan eğitim algısı: bir metafor analizi. Uluslararası Eğitim Araştırmacıları Dergisi, 3(2), 148-170. Aydıncı, M. ve Zorluoğlu, S. L. (2022). Lise öğrencilerinin covid-19, yüz yüze eğitim ve uzaktan eğitim algıları. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(2), 1253-1267. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1064883. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299. Bozdağ, B. ve Dinç, F. (2020). The perceptions of physical education teacher candidates towards the concept of distance education in the covid-19 process: a metaphor study. International Journal of Eurasian Education and Culture. 5(11), 1954- 1980. Bozkurt, A. (2020). Koronavirüs (covid-19) pandemisi sırasında ilköğretim öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik imge ve algıları: Bir metafor analizi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1-23. https://doi.org/10.29065/usakead.777652. Bozkurt, A. ve Sharma, R. C. (2020). Emergency remote teaching in a time of global crisis due to CoronaVirus pandemic. Asian Journal of Distance Education, 15(1), i-vi. https://doi.org/10.5281/ zenodo.3778083. Büyük, E. ve Yıldız, K. (2021). İlkokul ve ortaokul öğrencilerinin “uzaktan eğitim” çalışmalarına yönelik metaforik algıları. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 7(81), 1713-1723. Can Öztürk, S., Demirhan, M. ve Öztürk, M. (2023). Metaphoric perceptions of secondary school students about distance education. Euroasia Journal Of Social Sciences & Humanities, 10(33), 26–37. https://doi.org/10.5281/zenodo.8436317. Cantürk, G. ve Cantürk, A. (2021). İngilizce öğretmenlerinin covid-19 küresel salgını sürecinde gerçekleştirdikleri uzaktan eğitim deneyimleriyle ilgili görüşlerinin metaforlar yoluyla belirlenmesi. International Journal of Current Approaches in Language, Education and Social Sciences, 3(1), 688-724. Çakır, E. ve Er, E. (2022). Uzaktan eğitime yönelik ortaokul öğrencilerinin görüşlerinin incelenmesi üzerine nitel bir çalışma: Metaforik algıların incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (13), 162-175. https://doi.org/10.21733/ibad.1117173. Çay, T. ve Tanrıseven, I. (2022). Üniversite hazırlık sınıfı öğrencilerinin gözünden uzaktan ve yüz yüze eğitim: bir metafor çalışması. International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 13(50), 1494-1509. Çivril, H., Aruğaslan, E. ve Özkara, B. Ö. (2018). Uzaktan eğitim öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik algıları: bir metafor analizi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8(1), 39-59. Çokyaman, M. ve Ünal, M. (2020). Öğrenci ve öğretmenlerin covid-19 salgını dönemindeki uzaktan eğitim algısı: bir metafor analizi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 18 (Yönetim ve Organizasyon Özel Sayısı), 1684-1715. https://doi.org/10.26466/opus.913396. Çözeli Esenkal, F. ve Köksalanlar Acun, A. (2022). İznik meslek yüksekokulu öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik algılarının metaforlar aracılığıyla belirlenmesi. International Journal Of Tourism And Destination Studies (IJOTADS), 1(1), 12-24. Demirbilek, N. (2021). Üniversite öğrencilerinin uzaktan öğretime ilişkin metaforik algıları/ Metaphoric perceptions of university students on distance education. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(1), 1-15. https://doi.org/10.19160/ijer.786303 Doğan, S. ve Koçak, E. (2020). EBA sistemi bağlamında uzaktan eğitim faaliyetleri üzerine bir inceleme. Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(14), 110-124. Dursun, A. ve Ergin, E. E. (2022). Covid-19 salgın sürecinde okul yöneticileri, öğretmen ve öğrencilerin uzaktan eğitime ilişkin metaforik algıları. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 93-102. EBA. (2021). Canlı dersi nasıl işleyebilirim? Eğitim bilişim ağı. ders.eba.gov.tr. Ekici, G. (2016). Biyoloji öğretmeni adaylarının mikroskop kavramına ilişkin algılarının belirlenmesi: bir metafor analizi çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 615-636. Elkatmış, M. ve Tanık, M. (2022). Üniversite öğrencilerinin uzaktan eğitime ilişkin metaforik algıları “Kırıkkale Üniversitesi örneği”. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 219-238. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1030963. Epçaçan, C. ve Pesen, A. (2017). Program geliştirme ve teknoloji ilişkisi. B. Oral ve T. Yazar (Editörler), Eğitimde program geliştirme ve değerlendirme içinde (s. 610- 640). Pegem Akademi Yayıncılık. Erden, M. (1998). Eğitimde program değerlendirme (3. Baskı). Anı Yayıncılık. Ergüleç, F. ve Eren, E. (2024). Kriz dönemlerinde üniversite öğrencilerinin uzaktan eğitime ilişkin metaforik algıları. Toplum, Eğitim ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 3(2), 95-112. Fidan, M. (2017). Metaphors of blended learning students regarding the concept of distance education. International Online Journal of Educational Sciences, 9(1), 276- 291. https://dx.doi.org/10.15345/iojes.2017.01.017 Güneş, A. ve Fırat, M. (2016). Açık ve uzaktan öğrenmede metafor analizi araştırmaları. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 2(3), 115-129. Güngör, A. (2021). Yükseköğretim öğrencilerinin ‘uzaktan eğitim’ kavramına ilişkin metaforik algıları: Kilis 7 Aralık Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi örneği. Eskiyeni, 45, 693-717. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.945841 Hesse- Bieber, S. N. & Leavy, P. (Eds.). (2008). Handbook of emergent methods. Guilford Press. Kaban, A. (2021). Determining teachers', students', and parents' perceptions of distance education through metaphors. International Journal of Research in Education and Science, 7(1), 245-264. https://doi.org/10.46328/ijres.1316. Kan, A. Ü. ve Özmen, E. (2024). Metaphoric perceptions of pre-service teacher on distance education during the Covid-19 pandemic. Journal of History School, (LI), 1085-1118. Karakuş, H. ve Kuru, N. (2022). Okul öncesi eğitimi öğretmen adaylarının uzaktan öğretim hakkındaki görüşleri ve metaforik algıları. ERPA 2022, 118. Karataş, S. (2003). Yüz yüze ve uzaktan eğitimde öğrenme deneyimlerinin eşitliği. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 2(3), 91-104. Kazu, İ. Y., Bahçeci, F. ve Yalçın, C. K. (2021). Öğretmenlerin koronavirüs pandemisi döneminde verdikleri uzaktan eğitime ilişkin metaforik algıları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31(2), 701-715. https://doi.org/10.18069/firatsbed.814015. Keşkek, M. ve Yüksel, D. K. (2022). Öğretmenlerin covid-19 pandemi sürecinde uzaktan eğitime ilişkin algıları: bir metafor analizi çalışması. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 354-376. Kurnaz, A., Barışık, C. Ş. ve Kaynar, H. (2023). Bilim ve sanat merkezi öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik metaforik algıları. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 837-852. https://doi.org/10.38151/akef.2023.87. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (Thousand Oaks, Sage). Oral, S. D. (2024). İlkokul öğrencilerinin uzaktan eğitim algılarının metaforik ifade yoluyla incelenmesi. Journal of Educational Philosophy and Sociology, 5(1), 75-85. Oral, B. ve Yazar, T. (Editörler). (2017). Eğitimde program geliştirme ve değerlendirme. Pegem Akademi Yayıncılık. Öztürk, D. ve Koca, A. H. (2021). Ortaokul öğrencilerinin laboratuvar ve uzaktan eğitim kavramlarına yönelik metaforik algıları. Anadolu Öğretmen Dergisi, 5(1), 179-199. https://doi.org/10.35346/aod.929576 Saban, A. (2008). Metaphors about school. Educational Administration: Theory and Practice, 55(55), 459-496. Seale, C. (1999). Quality in qualitative research. Qualitative Inquiry, 5(4), 465-478. https://doi.org/10.1177/107780049900500. Süzük, E. ve Akınci, T. (2022). Öğretmen adaylarının covid-19 pandemisi sürecinde çevrimiçi eğitime yönelik algılarının incelenmesi: Bir metafor analizi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 56(56), 209-232. Tuncay, N. ve Özçinar, Z. (2009). Distance education students’ ‘metaphors’. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 1(1), 2883-2888. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2009.01.513. Turgut, Y. E. ve Yıldırım, M. (2022). Öğretmen adaylarının uzaktan eğitime yönelik algılarının metaforlar yoluyla belirlenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(1), 68-90. https://doi.org/10.19171/uefad.1032658. Tüysüz, C. ve Çümen, V. (2016). EBA ders web sitesine ilişkin ortaokul öğrencilerinin görüşleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(3), 278-296. Usta, İ. (2019). Distance learners metaphorical images to open education. Journal of Strategic Research in Social Science, 5(1), 109-122. https://doi.org/10.26579/josress-5.1.7. Ürünibrahimoğlu, M., Göçer, V., Özer, S. ve Köseoğlu, E. (2022). İlkokul öğrencilerinin ve öğretmenlerinin canlı ders deneyimlerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 21-41. Yaşdal, B. ve Ateş, Ö. T. (2022). Ortaokul öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik metafor algıları. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(2), 85-97. Yavuz, M. ve Kaplan, Y. Ü. (2024). Investigation of EFL Students’ Readiness and Metaphorical Perceptions for Emergency Remote Teaching. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(1), 116-150. https://doi.org/10.51460/baebd.1395369. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. Baskı). Seçkin Yayıncılık. Yıldız, E. P., Alkan, A. ve Cengel, M. (2021). Students metaphoric perceptions regarding the concept of distance education during the pandemic. Educational Research and Reviews, 16(6), 247-255. https://doi.org/10.5897/ERR2021.4159. Yılmaz, A. B. (2019). Distance and face-to-face students’ perceptions towards distance education: A comparative metaphorical study. Turkish Online Journal of Distance Education, 20(1), 191-207. https://doi.org/10.17718/tojde.522705. Yılmaz, G. K. ve Güven, B. (2015). Öğretmen adaylarının uzaktan eğitime yönelik algılarının metaforlar yoluyla belirlenmesi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 6(2), 299-322. https://doi.org/10.16949/turcomat.75936. Yüksel, A. ve Kılıç, A. (2023). Sınıf eğitimi öğretmen adaylarının uzaktan ve yüz yüze eğitime ilişkin metaforik algıları. Journal of Academic Social Science Studies, 16(98).