Beş Faktörlü İyilik Hali Ölçeği-Ergen Formu: Türk Ergenler

Volume: 14 Number: 1 February 1, 2013
Fidan Korkut Owen , Tuncay Öğretmen
EN TR

Beş Faktörlü İyilik Hali Ölçeği-Ergen Formu: Türk Ergenler

Öz

Bu çalışma, Myers ve Sweeney (2004) tarafından geliştirilen 5 Faktörlü İyilik Hali Envanteri Ergen Formu’nun (Five Factor Wellness Inventory-Teen Version) Türk ergenleri için kullanılabilirliğini anlamak amacıyla yapılmıştır. Ölçeğin maddelerinin bazılarının Türk ergenlerinde işlemediği görülmüş ve ölçeği geliştirenlerin izniyle 80 maddeden geri kalan maddeler, ölçeğin dayandığı kuramsal yapının önerdiği beşli yapıya zorlanmıştır. Bu çalışma için 6.-9. sınıfta okuyan 328 öğrenciden elde edilen veriler kullanılmıştır. Geçerlik için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve bu analizlerden sonra ölçeğin 41 maddeden oluştuğu anlaşılmıştır. Yapı geçerliği için kullanılan açımlayıcı faktör analizinde, ölçek için beş boyutlu yapı elde edilmiş, doğrulayıcı faktör analizinde sınanan modelin oldukça iyi uyum indekslerinin olduğu saptanmıştır. Orijinal ölçekteki alt boyutlar farklı biçimde adlandırılmışken bu araştırmada kalan maddelerin içeriklerine göre ölçeği geliştirenlerin de izni doğrultusunda olumlu kendilik algısı, sosyal yaşam, yaşamın kontrolü ve anlamlandırılması, başa çıkma ve problem çözme, fiziksel ve duygusal sağlık olarak adlandırılmıştır. Güvenirlik çalışması için ulaşılan 131 öğrenciden elde edilen verilere göre iç tutarlık katsayıları toplam ve beş altboyut için sırasıyla (.86, .55., .62, .56, .58 ve .52); üç hafta arayla yapılan test tekrar test-çalışması sonucunda korelasyon katsayıları toplam ve beş altboyut için sırasıyla (.84, .74, .68, .65, .79 ve .62) olarak elde edilmiştir. Tartışma ve yorum kısmında sonuçlar ve ölçeğin alt boyutlarına farklı adların verilme nedenleri tartışılmıştı. Ayrıca ölçeğin kullanımı için psikolojik danışmanlara bazı öneriler sunulmuştur. Sonuçlar ölçeğin ergenler için kullanılabilir olduğunu gösterse de yeni çalışmalara gerek olduğu vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

İyilik hali, İyilik Hali Ölçeği Ergen Formu, Türk ergenler

References

  1. Abel, M.H. (2002). Humor, stress, and coping strategies. Humor, 15(4), 365–381.
  2. Abeles, R.P. (1991). Sense of control, quality of life, and frail older people. In J. Birren, J. Lubben, J. Rowe, & D. Deutschman (Eds,), The concept and measure of quality of life in the frail elderly (pp. 297-314). San Diego, CA: Academic Press.
  3. Ardell, D.B. (1977). High level wellness: An alternative to doctors, drugs, and disease, Emmaus, PA: Rodale Press.
  4. American School Counselor Association (2004). The role of the professional school http://www.schoolcounselor.org/content.asp?pl=325&sl=133&contentid=240 adresinden 31 Temmuz 2010’da alınmıştır.
  5. Büküşoğlu, N. & Bayturan, A.F. (2005). Serbest zaman etkinliklerinin gençlerin psikososyal durumlarına ilişkin algısı üzerindeki rolü. Ege Tıp Dergisi, 44(3); 173-177. Carver, R.R., Yunger J.L. & Perry, D.G. (2003). Gender identity and adjustment in middle childhood. Sex Roles, 49(3-4); 95-109.
  6. Chirkov, V.I., Ryan, R.M. & Willness, C. (2005). Cultural context and psychological needs in Canada and Brazil: Testing a self-determination approach to the internalization of cultural practices, identity, and well-being. Journal of Cross-Cultural Psychology, 36(4), 423-443.
  7. Coleman, D. & Iso-Ahola S. E. (1993). Leisure and health: The role of social support and self-determination. Journal of Leisure Research, 25, 111-128.
  8. Cotton, S.P., Levine, E.G., Fitzpatrick, C.M., Dold , H.D. & Targ, E.(2000). Exploring the relationships among spiritual well-being, quality of life, and psychological adjustment in women with breast cancer. Psycho-Oncology, 9(1), 89-89.
  9. Cowen, E.L. & Durlak, J.A. (2000). Social policy and prevention in mental health. Development and Psychopathology, 12(4), 815-834.
  10. Dekovic, M. (1999). Risk and protective factors in the development of problem behavior during adolescence. Journal of Youth & Adolescence. 28(6): 667-685.
APA
Owen, F. K., & Öğretmen, T. (2013). Beş Faktörlü İyilik Hali Ölçeği-Ergen Formu: Türk Ergenler. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 14(1), 53-73. https://izlik.org/JA57HD28MD
AMA
1.Owen FK, Öğretmen T. Beş Faktörlü İyilik Hali Ölçeği-Ergen Formu: Türk Ergenler. INUJFE. 2013;14(1):53-73. https://izlik.org/JA57HD28MD
Chicago
Owen, Fidan Korkut, and Tuncay Öğretmen. 2013. “Beş Faktörlü İyilik Hali Ölçeği-Ergen Formu: Türk Ergenler”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 14 (1): 53-73. https://izlik.org/JA57HD28MD.
EndNote
Owen FK, Öğretmen T (February 1, 2013) Beş Faktörlü İyilik Hali Ölçeği-Ergen Formu: Türk Ergenler. İnönü University Journal of the Faculty of Education 14 1 53–73.
IEEE
[1]F. K. Owen and T. Öğretmen, “Beş Faktörlü İyilik Hali Ölçeği-Ergen Formu: Türk Ergenler”, INUJFE, vol. 14, no. 1, pp. 53–73, Feb. 2013, [Online]. Available: https://izlik.org/JA57HD28MD
ISNAD
Owen, Fidan Korkut - Öğretmen, Tuncay. “Beş Faktörlü İyilik Hali Ölçeği-Ergen Formu: Türk Ergenler”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 14/1 (February 1, 2013): 53-73. https://izlik.org/JA57HD28MD.
JAMA
1.Owen FK, Öğretmen T. Beş Faktörlü İyilik Hali Ölçeği-Ergen Formu: Türk Ergenler. INUJFE. 2013;14:53–73.
MLA
Owen, Fidan Korkut, and Tuncay Öğretmen. “Beş Faktörlü İyilik Hali Ölçeği-Ergen Formu: Türk Ergenler”. İnönü University Journal of the Faculty of Education, vol. 14, no. 1, Feb. 2013, pp. 53-73, https://izlik.org/JA57HD28MD.
Vancouver
1.Fidan Korkut Owen, Tuncay Öğretmen. Beş Faktörlü İyilik Hali Ölçeği-Ergen Formu: Türk Ergenler. INUJFE [Internet]. 2013 Feb. 1;14(1):53-7. Available from: https://izlik.org/JA57HD28MD