This paper attempts to first evaluate the effects of underground economy on the sustainability of tax receipts, and then to search new approaches in tax policy. Underground economy reduces predictability in economic policy, decreases tax receipts, and encourages illegal activities. In Turkey, shifting taxation on indirect and labor-income taxes has created tax corridors (or tax traps), which makes the sustainability of tax receipts even more difficult. As a result, as put forward in this paper, underground economy in developed countries is lower than in developing countries. National trust in indirect taxes, which decrease the underground economy, is no longer accepted, and tax audiences in Turkey provide additional tax receipts for budgets. In Turkey, receipts from taxes on consumption have recently reached an upper limit, and this has created tax corridors, and thus tax policies have lost their elasticity. To maintain fiscal discipline, productivity of public expenditures should be increased, and the problems associated with underground economy should be tackled.
Çalışmada, Türkiye’de kayıtdışı ekonominin vergi politikasının sürdürülebilirliği üzerindeki etkisi tartışılmakta ve vergi politikasında yeni tasarımlar araştırılmaktadır. Kayıtdışı ekonomi iktisat politikalarının öngörülebilirliğini zayıflatmakta, vergi gelirlerini azaltmakta ve yasadışı faaliyetleri özendirmektedir. Türkiye’de vergilendirmenin dolaylı vergiler ve ücretliler üzerinden kesilen gelir vergisine kayması vergi koridoru (vergi tuzağı) oluşturarak vergi politikasının sürdürülebilirliğini sınırlandırmaktadır. Çalışma neticesinde gelişmiş ülkelerde kayıtdışı ekonominin tahmini boyutunun gelişmekte olan ülkelere nispeten daha düşük olduğu gözlenmekte, dolaylı vergilerin kayıtdışılığı azalttığı tezi gerçeği yansıtmamakta ve vergi incelemeleri sonucunda yüksek oranda vergi geliri bütçeye kazandırılmaktadır. Türkiye’de tüketim üzerinden alınan vergilerde üst sınıra yaklaşılması bir vergi koridoru oluşturmakta ve vergi politikası esnekliğini kaybetmektedir. Mali disiplinin sürdürülmesi için kamu harcamalarında verimlilik arttırılmalı ve kayıtdışı ekonomiyle ciddi bir şekilde mücadele edilmelidir.