İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi 2717-6215 Istanbul University 10.26650/iukad.2024.1418471 Sociology (Other) Sosyoloji (Diğer) Sample Films in the Scope of the Teacher Professional Work Program: The Concept of Gender Öğretmen Mesleki Çalışma Programı Kapsamında Örnek Filmler: Toplumsal Cinsiyet Kavramı https://orcid.org/0009-0000-7457-9690 Nazlı Rabia GAZİ ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM (DR) https://orcid.org/0000-0002-4955-4405 Filiz Sevil GAZİ ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM (DR) 05 22 2024 28 44 64 01 12 2024 04 22 2024 Copyright © 2019, 2019

This study aims to examine a sample of films within the professional work program as prepared by the Ministry of National Education for the September 2017 period in terms of the concept of gender. The aim of the relevant program is to enhance the subject expertise and pedagogical competence of educators and administrators as pivotal participants in education across preschool, primary, secondary, and lifelong learning institutions while also imparting new skills for enriching their general knowledge and finding solutions to the challenges encountered in education and teaching. Considering the broad impact of teachers’ cultures and ideologies and how this extends from their influence on students to wider societal realms are essential in teacher education, as well as not utilizing films that foster prejudice and divisive thoughts. Films are media products that influence individuals’ cognitive frameworks, shape perspectives, and perpetuate perceptions. Therefore, examining the recommended films in the teacher education program has been deemed necessary within the context of the crucial concept of gender, which is pertinent to the stated objectives. This qualitative study utilizes the document analysis method and using the Gender in Films Scale to collect separate data regarding 24 individual films in the teach education program. The study uses Miles and Huberman’s (1994, as cited in Patton, 2002) reliability formula to analyze the data. According to the findings, a high rate of sexist expressions have been found in the analyzed films. The study has concluded that the number of male and female characters in the films; their occupations, hobbies, and activities; and the way they are represented perpetuate common gender biases.

Bu çalışmada Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2017 Eylül dönemi için hazırlanan mesleki çalışma programı dahilindeki örnek filmlerin toplumsal cinsiyet kavramı açısından incelenmesi amaçlanmıştır. İlgili programların hedefi eğitimin en önemli iştirakçilerinden olan öğretmenler ve okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim, hayat boyu öğrenme kurumlarında görevli yöneticilerin alan bilgisi ve pedagojik yeterliliklerini artırmanın yanında, yeni beceriler kazandırmak, genel kültürlerini artırmak, eğitim ve öğretimde karşılaşılan problemlere çözüm yolları bulmaktır. Öğretmen eğitiminde, öğretmenlerin kültür ve fikirleriyle öğrencilerden başlayarak daha geniş bir çevreye yayılan etkileri göz önünde bulundurulmalı, ön yargı ve ayrıştırıcı düşünceleri besleyen filmlerin öğretmen eğitiminde kullanılmasından kaçınılmalıdır. Filmler bireylerin düşünsel yapılarını etkileyen, bakış açısı yerleştiren, algılar üreten ve sürdüren medya ürünleridir. Bu nedenle programda önerilen filmlerin belirtilen amaçlar için önemli bir kavram olan toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi gerekli görülmüştür. Nitel bir çalışma özelliği gösteren bu araştırmada doküman incelemesi yönteminden yararlanılmıştır. Programda yer alan 24 film için Filmlerde Toplumsal Cinsiyet Ölçeği ve Bechdel Testi ayrı ayrı kullanılarak veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde Miles & Huberman’ın güvenilirlik formülü kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre incelenen filmlerde yüksek oranda cinsiyetçi ifadeye rastlanmıştır. Filmlerdeki erkek ve kadın karakter sayısında, karakterlerin meslekleri, hobi ve aktiviteleri ve temsil biçimlerinde genelgeçer toplumsal cinsiyet kabullerinin sürdürüldüğü sonucuna ulaşılmıştır.

 Öğretmen Mesleki Çalışma Programı Toplumsal Cinsiyet Bechdel Medya Film Teacher Professional Work Program Gender Bechdel Media Film Akcan, E., Kara, M. (2021). Eğitim konulu filmlerin sınıf yönetiminin boyutları açısından incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 35(2), 671-695. 10.33308/26674874.2021352325 google scholar Albez, C., Yıldırım, İ., Ayık, A. (2020). Mesleki çalışmaların etkililiğine yönelik öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Turkish Studies- Educational Sciences, 15(2), 611-634. https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.39992 google scholar Arslan, B., Üstün, A. (2022). İlkokullarda uygulanan mesleki çalışma (seminer) programlarının öğretmenler tarafından değerlendirilmesi. Academic Social Resources Journal, 7(34), 203,216. 10.29228/ASRJOURNAL.57733 google scholar Aslan, G. (2015). Öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet algılarına ilişkin metaforik bir çözümleme. Eğitim ve Bilim Dergisi, 40(181), 363-384. 10.15390/EB.2015.2930 google scholar Beauvoir, S. (2019). İkinci cinsiyet. (G. A. Savran, Çev.). İstanbul: Koç Üniversitesi. google scholar Berger, J. (1999). Gorme bicimleri. (Y. Salman, Çev.). İstanbul: Metis. google scholar Bozok, M. (2011). Soru ve cevaplarla erkeklikler. İstanbul: SOGEP. google scholar Butler, J. (2014). Cinsiyet belası. (B. Ertürk, Çev.). İstanbul: Metis. google scholar Connell, R.W. (2019). Toplumsal cinsiyet ve iktidar. (Cem Soydemir, Cev.). Istanbul: Ayrıntı. google scholar Çalışır, M. (2018). Canlandırma filmlerinde toplumsal cinsiyet rolleri: 2000 sonrası Disney ve Pixar filmleri üzerinden bir analiz (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir. google scholar Çelebi, E. (2022). Medyanın toplumsal cinsiyet rolleri üzerinde etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(82), 822-829. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1951776 sayfasından erişilmiştir. google scholar Çınga, N. S. (2004). Dil öğretiminde cinsiyetçi yaklaşımın öğrencilerin dil kullanımına etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir. google scholar Çoban Keneş, H. (2015). Punky ve Afacan Toto isimli çizgi filmlerde ‘öteki’nin temsili. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. 49, 31-50. 10.17064/iüifhd.56486 google scholar Demirbaş, E. (2003). Etnik azınlıklar, kültürel entegrasyon ve medyada temsil: Nusayri topluluğu örneği. (Yüksek Lisans Tezi). https://dspace.ankara.edu.tr sayfasından erişilmiştir. google scholar Dill, K. E., & Thill, K.P. (2007). Video game characters and the socialization of gender roles: young people’s perceptions mirror sexist media depictions. Sex Roles. 57, 851-864. 10.1007/s11199-007-9278-1 google scholar Ecevit, Y. (2021). Toplumsal cinsiyet eşitliğinin temel kavramları. Ankara: CEİD. https://ceidizler.ceid.org.tr/dosya/toplumsal-cinsiyet-esitliginin -temel-kavramlaripdf.pdf sayfasından erişilmiştir. google scholar Ertung, C. (2013). Medyada kadın. Gültekin, L., Güneş, Ertung, C., Şimşek, A. (Ed.). Toplumsal cinsiyet ve yansımaları içinde (s.90-102). Ankara: Atılım Üniversitesi. google scholar Ertürk, S. (1972). Eğitimde Program Geliştirme. Ankara: Yelkentepe. google scholar Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). Introduction to qualitative research. In How to design and evaluate research in education. google scholar (s. 477-505). New York: McGraw-Hill. google scholar Galdi, S., Maass, A., & Cadinu, M. (2013). Objectifying media: their effect on gender role norms and sexual harassment of women. Psychology of Women Quarterly, 38(3), 398-413. 10.1177/0361684313515185 google scholar Feminist kime denir? (2021, Ağustos 7). https://turkiyeraporu.com/arastirma/5558-5558/ adresinden erişilmiştir. google scholar Word Economic Forum. (2023, June). Global Gender Gap Report. https://dspace.ceid.org.tr/xmlui/handle/1/2193 adresinden erişilmiştir. google scholar Grimm, R., Armstrong, B. (Eds.). (1982). Hans Magnus Enzensberger critical essays. New York: The Continuum Publishing Company. google scholar Grizzle, A. (2014). Enlisting media and informational literacy for gender equalitiy and women’s empowerment. In A. Vega Montiel (Eds.). google scholar Media and gender: A scholarly agenda for the global alliance on media and gender: Towards a global alliance (s. 79-91). Paris: UNESCO / IAMCR. google scholar Hall, S. (2017). Temsil Kültürel Temsiller ve Anlamlandırma Uygulamaları. (İ.Dündar, Çev.) İstanbul: Pinhan. google scholar Hendricks, S. (2018, Şubat 8). Five Oscar-winning films that fail the Bechdel gender test [Blog yazısı]. https://bigthink.com/high-culture/five-oscar-winning-films-that-fail-the-bechdel-test/ adresinden erişilmiştir. google scholar Hirschlag, A. (2023, Ocak 9). Young kids meet women in traditionally ’male’ jobs and their reaction speaks volumes. Upworthy. https://www.upworthy.com/kids-minds-are-blown-in-a-psa-designed-to-change-the-idea-that-jobs-are-tied-to-gender-hw adresinden erişilmiştir. google scholar İstanbul Ekonomi Araştırma (2021), Türkiye Raporu, https://turkiyeraporu.com/arastirma/5558-5558/ adresinden erişilmiştir. google scholar Johnson, L. M. (2019, Eylül 30). Olympic sprinter Allyson Felix just broke one of Usain Bolt’s world records. CNN. https://edition.cnn.com/2019/09/30/sport/allyson-felix-world-record-trnd/index.html adresinden erişilmiştir. google scholar Johnston, C. (2014). Women’s cinema as counter-cinema. In MacKenzie, S. (Eds.), Film Manifestos and Global Cinema Cultures: A Critical Antholog. (s. 347-356). Berkeley: University of California Press. 10.1525/9780520957411-100 google scholar Karasar, N. (2023). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Akademik. google scholar Kellner, D., & Share, J. (2007). Critical media literacy, democracy, and the reconstruction of education. In D. Macedo & S.R. Steinberg (Eds.), google scholar Media literacy: A reader (pp. 3-23). New York:Peter Lang google scholar Kimmel, M.S. (2005). The gender of desire: essays on male sexuality, New York: State of New York University. google scholar Kezer, F., Çetiner, K. (2019). MEB tarafından öğretmenlere önerilen eğitim içerikli filmlerin ölçme ve değerlendirme açısından incelenmesi. google scholar Eğitim ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 10(3), 202-218. 10.21031/epod.547240 google scholar Marshall, G. (1999), Sosyoloji Sözlüğü. (O. Akınhay, D.Kömürcü Çev.). Ankara: Bilim ve Sanat. google scholar Millî Eğitim Bakanlığı. (2017). Öğretmenlerin 2017 Eylül dönemi mesleki gelişim çalışmaları. google scholar Mulvey, L. (2012). Görsel Zevk ve Anlatı Sineması, Antmen, A. (Ed.), Sanat/Cinsiyet içinde (s.302-307). İstanbul: İletişim. google scholar Ökten, Ş. (2009) Toplumsal Cinsiyet ve İktidar: Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Toplumsal Cinsiyet Düzeni. Uluslararası Sosyal Araştırmalar google scholar Dergisi, 2(8), 302-312. https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/toplumsal-cnsyet-ve-ktdar-gneydou-anadolu-blgesnn-toplumsal-cnsyet-dzen-gende adresinden erişilmiştir. google scholar Öz, G. G. (2019). Türk sinemasında kadının temsil sorununa alternatif bir yöntemle bakmak: Bechdel Test. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 467-487. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/630667 adresinden erişilmiştir. google scholar Özen, Y. (2017). Yeşim Ustaoğlu sinemasında toplumsal cinsiyet ve kadın. (Yüksek lisans tezi). google scholar https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/663737 adresinden erişilmiştir. google scholar Patton, M. Q. (2002). Qualitative research & evaluation methods. London: Sage. google scholar Schuster, A. (1973 September 21). Billie Jean Slam-Bangs Riggs to Defeat. Pittsbugh Post- Gazette, pp.1 google scholar Smelik, A. (1998). And the mirror cracked: feminist cinema and film theory. New York: St. Martin’s Press. google scholar Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (2023, Aralık 21). https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=S%C3%BCrd%C3%BCr%C3%BClebilir_Kalk%C4%B1nm adresinden erişilmiştir. google scholar Şener, G., Öztürk, E. (2022). Effie Awards Türkiye toplumsal cinsiyet eşitliği karnesi. https://www.rvd.org.tr/uploads/2023/05/effie2022-arastirmaraporu-1205 adresinden erişilmiştir. google scholar Tanrıöver, H. U. (2007). Kadın odaklı habercilik: medyada kadınların temsil biçimleri ve kadın hakları ihlalleri. İstanbul: IPS İletişim Vakfı. google scholar Toker, H. (2017). Kadın ve medya: Norvec ve Turkiye. D. Altun & H. Toker (Ed.). Toplumsal cinsiyet: Farklı disiplinlerden yaklasımlar içinde (s. 141-162). Ankara: Nika. google scholar Toplumsal Cinsiyet Eşitliği (2016). Sürdürülebilir Kalkınma İçin Küresel Amaçlar. https://www.kureselamaclar.org/amaclar/toplumsal-cinsiyet-esitligi/ adresinden erişilmiştir. google scholar CEDAW Sivil Toplum Yürütme Kurulu, Türkiye ve Türk Ceza Kanunu Kadın Platformu. (2010). Türkiye’nin Kadına Karşı Ayrımcılığı Önleme Komitesi’ne Sunduğu Altıncı Periyodik Rapor için STK Gölge Raporu. google scholar https://kadinininsanhaklari.org/wp-content/uploads/2018/06/CedawTR6.pdf adresinden erişilmiştir. google scholar Upworthy. (2016, 1 Eylül). A class that turned around kids’ assumptions of gender roles. [Video]. google scholar https://www.youtube.com/watch?v=G3Aweo-74kY adresinden erişilmiştir. google scholar Williams, S. (2019, Ağustos 11). Üstün dayanıklılık gerektiren sporlarda kadınlar erkeklerden daha mı başarılı. BBC. google scholar https://www.bbc.com/turkce/haberler-49311062 adresinden erişilmiştir. google scholar Wollstonecraft, M. (2021). Kadın haklarının gerekçelendirilmesi. (D. Hakyemez, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür. google scholar Yeşil, A., Balcı Karaboğa, F. A. (2021). Ortaokul öğrencilerinde toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığı. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi. 28, 51-78. 10.14689/enad.28.3 google scholar Yıldırım, A., Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin. google scholar