Sanat Tarihi Yıllığı 0579-4080 2717-6940 Istanbul University 10.26650/sty.2022.1064371 Sculpture Education at İnas Sanayi-i Nefise Mektebi and Sculptors Who Studied There: Saime Rezan Ramiz Öker, Sabiha Bengütaş & Nermin Faruki İnas Sanayi-i Nefise Mektebi’nde Heykel Eğitimi ve Bu Okulda Eğitim Almış Heykeltıraşlar: Saime Rezan Ramiz Öker, Sabiha Bengütaş ve Nermin Farukî https://orcid.org/0000-0001-6925-8454 Sokur Büşra İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ, GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ https://orcid.org/0000-0002-7080-5184 Üstünipek Mehmet İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ, SANAT VE TASARIM FAKÜLTESİ 06 28 2022 31 433 453 01 28 2022 06 13 2022 Copyright © 1964, Journal of Art History 1964 Journal of Art History

The article discusses the evolving process in late Ottoman society where womenmade some important achievements, especially in education, with İnas Sanayi-iNefise Mektebi’s establishment in 1914 being a consequence of this. The articledoes not include this institution’s process of merging with Sanayi-i Nefise MektebiAlisi (Academy of Fine Arts) or the developments that followed. After talking about the content regarding sculpture education in the school, the article discusses the artistic activities of SaimeRezan Ramiz Öker, Sabiha Bengütaş, and Nermin Farukî in detail. This institution was established to allow womento receive art education and to train art teachers for secondary schools and mainly focused on painting. Part of theeducation at the school also involved a sculpture workshop led by İhsan Özsoy. This article attempts to determine thecontent of sculpture education in this school. Another objective of the article is to identify those active in sculpturewho’d received education at the school. This article focuses on three of those who were more prominent in artisticproduction and activity. As a result of researching the archives, periodicals and resources, sculpture education isunderstood to have not been given separately in İnas Sanayi-i Nefise Mektebi but to have taken place as a workshop.This workshop determined the names who would be active in the field of sculpture. The article aims to establish theroles and statuses in the art history literature of the artists whose activities were more prominent there.

Bu makalede Tanzimat sonrasında başlayan ve İkinci Meşrutiyet ile ivme kazanandeğişim sürecinde kadınların toplumsal kazanımlarına değinilerek özellikleeğitim konusundaki gelişmelere yer verilmiş ve İnas Sanayi-i Nefise Mektebiüzerinde durulmuştur. Okulun Sanayi-i Nefise Mektebi’yle birleşme sürecindensonrası makalenin kapsamı dışında bırakılmıştır. Buradaki heykel eğitimininiçeriğine değinilerek, Saime Rezan Ramiz Öker, Sabiha Bengütaş ve NerminFarukî’nin sanatsal etkinlikleri ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Kadınların sanateğitimi almalarını sağlamak ve orta dereceli okullara resim öğretmeni yetiştirmeküzere kurulan bu okuldaki eğitim temelde resim sanatına odaklanmıştır. Ancakokulda eğitimin bir parçası olarak İhsan Özsoy’un eğitim verdiği bir heykelatölyesi de yer almaktadır. Bu makalede okuldaki heykel eğitiminin içeriğisaptanmaya çalışılmıştır. Ayrıca, okulda eğitim alarak heykel alanında sanatsalüretim ve etkinlikleriyle daha kalıcı oldukları saptanan üç heykeltıraş seçilmişolup, bu sanatçıların yaşamları ve çalışmalarının ayrıntılı bir şekilde ele alınmasıamaçlanmaktadır. Arşiv, süreli yayın ve kaynak taraması ile elde edilen bilgilerdoğrultusunda İnas Sanayi-i Nefise Mektebi’nde heykel eğitiminin ayrı bir disiplinolarak ele alınmadığı ve resim eğitimini destekleyici bir atölye düzeni kapsamındagerçekleştiği anlaşılmaktadır. Bu atölyede eğitim alarak heykel alanında etkinlikgösteren isimler arasında, üretim ve etkinliklerinde devamlılığı sağlamış bu sanatçıkadınların; sanat pratiklerini ortaya koyarak, sanat tarihi yazımında eksik kalankonumlarını belirlemek amaçlanmaktadır.

 İnas Sanayi-i Nefise Mektebi Rezan Ramiz Öker Sabiha Bengütaş Nermin Farukî Heykel Eğitimi İnas Sanayi-i Nefise Mektebi Rezan Ramiz Öker Sabiha Bengütaş Nermin Farukî sculpture education Aksel, Malik. İstanbul’un Ortası. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 2000. google scholar Akinci, Naile. “Nermin Faruki.” Ankara Sanat117 (1976): 22-24. google scholar Başbakanlık Osmanlı Arşivi BOA, Dahiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye Müdüriyeti Seyrüsefer Kalemi (DH.EUM.SSM) 60/15, H-14-09-1336. google scholar Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Maarif Nezareti Mektubî Kalemi (MK.MKT) 1224/43, H-01-05-1334. google scholar Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Maarif Nezareti Mektubî Kalemi (MK.MKT) 1207/49, (t.y.) google scholar Berk, Nurullah. Türk Heykeltıraşları. İstanbul: Güzel Sanatlar Akademisi Neşriyatı, 1937. google scholar Beykal, Canan. “Yeni Kadın ve Inas Sanayi-i Nefise Mektebi.” Yeni Boyut Plastik Sanatlar Dergisi16, (1983): 6-13. google scholar Bolel, Pınar. Türkiye nin İlk Kadın Heykeltraşı: Nermin Farukı. Sanat Dünyamız100 (2006): 88-92. google scholar Çelebi, Mevlüt. Dünden Bugüne Taksim Cumhuriyet Anıtı. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi, 2006. google scholar Göktaş, Dilara. “İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Kadın Dernekleri ve Basın Bağlamında Toplumda Kadın Konusuna Yaklaşımı.” Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi6 (2019): 519-527. google scholar Eyice, Semavi. Atatürk ve Pietro Canonica. İstanbul: Eren Yayıncılık, 1986. google scholar Kaplan, Leyla. “İİ. Meşrutiyet Dönemi Osmanlı Kadınlarının Özgürleşme Hareketi.” Osmanlı Ansiklopedisi. 5: 466-473. Ankara: Yeni Türkiye, 1999. google scholar Koyuncuoğlu, Eren. “Türkiye’de Heykel Sanatının Çağdaşlaşma Süreci.” Doktora Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2018. google scholar Malkoç, Eminalp vd. “Kadiköy Halkevi ve Faaliyetleri 1935-1951.” Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, (2012): 105-164. google scholar Özyiğit, Halil. “İlk Türk Kadin Heykeltiraş: Sabiha Ziya Bengütaş.” Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic9 (2014): 853-866. google scholar Özyiğit, Halil. “Türk Heykel Sanatinin Az Bilinen Bir Yüzü: Rezan Ramiz Hanim.” Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi28 (2017): 171-182. google scholar Paşalioğlu, Hacer Banu. “İnas Sanayi-i Nefise Mektebi ve Mezunlari.” Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, 1996. google scholar Resim Tarihimizden: Galatasaray Sergileri 1916-1951. Ed. Ömer Faruk Şerifoğlu. İstanbul: Yapi Kredi Yayinlari, 2003. google scholar Sokur, Büşra. “Türkiye’de Kadin Heykeltiraşlar 1900-1950.” Yüksek lisans tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi, 2020. google scholar Tanaltay, Erdoğan. “Nermin Faruki ile Bir Gün”, Sanat Çevresi139, (1990): 83-85. google scholar Tansuğ, Sezer. Çağdaş Türk Sanatı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1999. google scholar Tekiner, Aylin. Atatürk Heykelleri Kült, Estetik, Siyaset. İstanbul: İletişim, 2010. google scholar Toros, Taha. “İlk Kadin Heykeltiraşimiz Sabiha Bengütaş.” SkyLife, Temmuz 1995. google scholar Tunç Uğurgül, “Osmanli Modernleşmesinde Eğitim, Sanat ve Kadin: Inas Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisi Örneği.” Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, 2018. google scholar Ürekli, Fatma. “Güzel Sanatlar Eğitiminde Osmanli Hanimlarina Açilan Bir Pencere İnas Sanayi-i Nefise Mektebi.” Tarih ve Toplum231 (2003): 50-60. google scholar Üstünipek, Mehmet. “Hadi Bara’nin Sanatsal Kişiliği ve Yapitlari.” Yüksek lisans tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 1994. google scholar Üstünipek, Mehmet. “Türk Heykeli ve Sergiler.” Sanat Dünyamız156, Ocak- Şubat (2017): 64-71. google scholar