Research Article

Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi

Volume: 8 Number: 2 December 31, 2022
EN TR

Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi

Abstract

Bu çalışma ile Kabul ve Kararlılık Terapisi ve psikolojik esneklik ile ilgili Türkiye’de yapılan araştırmaların sistematik analizi hedeflenmiştir. Bu amaçla araştırmacılar tarafından belirlenen anahtar sözcükler, dahil etme ve hariç tutma kriterleri kullanılarak Ulusal Tez Merkezi, Google Scholar, ULAKBİM, Dergipark veri tabanlarından ulaşılan 16 tam metin makale, 21 yüksek lisans, 11 doktora ve 5 tıpta uzmanlık tezi olmak üzere toplam 53 araştırma analize tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgulara göre incelenen araştırmaların ağırlıklı olarak tezlerden ve ilişkisel çalışmalardan, örneklemlerin ise yetişkinler ve herhangi bir klinik tanısı bulunmayan bireylerden oluştuğu görülmektedir Kabul ve Kararlılık Terapisi ve psikolojik esneklik ile ilişkisi incelenen araştırmalar içerisinde en fazla ele alınan kavramlar; farkındalık, depresyon, anksiyete, madde kullanımı/bağımlılığı, şema, psikolojik iyi oluş olarak belirlenmiştir. Bulgulara göre psikolojik esneklik; anksiyete, anlam arayışı, duygulardan kaçınma, inkâr, ruminasyon, tükenmişlik, sınav kaygısı, belirsizliğe tahammülsüzlük, aleksitimi, Covid-19 kaygısı ile negatif; yaşam anlamının varlığı, yeterlik algısı, evlilik uyumu, mesleki doyum, psikolojik iyi oluş, otantiklik, yaşam doyumu, uyku kalitesi ile pozitif ilişkilidir. Ayrıca psikolojik esneklik kavramıyla ilgili çalışmalarda ilişkisel, Kabul ve Kararlılık Terapisi ile ilgili çalışmalarda ise deneysel araştırmalar ön planda yer almaktadır. Bulgular doğrultusunda Kabul ve Kararlılık Terapisinin sağaltıcı ve psikolojik esnekliğin ruh sağlığı için koruyucu bir faktör olduğu belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. Albal, E. (2019). Madde bağımlılarında şema ve psikolojik esneklik yaklaşımlarının madde bağımlılığı şiddetine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
  2. Atkins, P. W. and Parker, S. K. (2012). Understanding individual compassion in organizations: The role of appraisals and psychological flexibility. Academy of Management Review, 37(4), 524-546. http://dx.doi.org/10.5465/amr.2010.0490
  3. Bilgen, İ. (2021). Terapide psikolojik esneklik. İstanbul: Epsilon Yayınevi.
  4. Blackledge, J. T., & Hayes, S. C. (2006). Using acceptance and commitment training in the support of parents of children diagnosed with autism. Child & Family Behavior Therapy, 28(1), 1-18. doi:10.1300/J019v28n01_01
  5. Bond, F. W. and Flaxman, P. E. (2006). The ability of psychological flexibility and job control to predict learning, job performance, and mental health. Journal of Organizational Behavior Management, 26(1-2), 113-130. doi.org/10.1300/J075v26n01_05
  6. Bond, F. W., Flaxman, P.E. and Bunce, D. (2008). The influence of psychological flexibility on work redesign: Mediated moderation of a work reorganization intervention. Journal of Applied Psychology, 93, 645-654.
  7. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
  8. Donahue, J. J., Santanello, A., Marsiglio, M. C., & Van Male, L. M. (2017). Acceptance and commitment therapy for anger dysregulation with military veterans: A pilot study. Journal of Contemporary Psychotherapy, 47(4), 233-241. doi 10.1007/s10879-017-9361-z

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2022

Submission Date

April 26, 2022

Acceptance Date

December 26, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 8 Number: 2

APA
Ulubay, G., & Güven, M. (2022). Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 8(2), 92-101. https://doi.org/10.34137/jilses.1109608
AMA
1.Ulubay G, Güven M. Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi. JILSES. 2022;8(2):92-101. doi:10.34137/jilses.1109608
Chicago
Ulubay, Gizem, and Mehmet Güven. 2022. “Kabul Ve Kararlılık Terapisi Ve Psikolojik Esneklik Ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi”. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences 8 (2): 92-101. https://doi.org/10.34137/jilses.1109608.
EndNote
Ulubay G, Güven M (December 1, 2022) Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences 8 2 92–101.
IEEE
[1]G. Ulubay and M. Güven, “Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi”, JILSES, vol. 8, no. 2, pp. 92–101, Dec. 2022, doi: 10.34137/jilses.1109608.
ISNAD
Ulubay, Gizem - Güven, Mehmet. “Kabul Ve Kararlılık Terapisi Ve Psikolojik Esneklik Ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi”. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences 8/2 (December 1, 2022): 92-101. https://doi.org/10.34137/jilses.1109608.
JAMA
1.Ulubay G, Güven M. Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi. JILSES. 2022;8:92–101.
MLA
Ulubay, Gizem, and Mehmet Güven. “Kabul Ve Kararlılık Terapisi Ve Psikolojik Esneklik Ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi”. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, vol. 8, no. 2, Dec. 2022, pp. 92-101, doi:10.34137/jilses.1109608.
Vancouver
1.Gizem Ulubay, Mehmet Güven. Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Psikolojik Esneklik ile İlgili Araştırmaların İncelenmesi. JILSES. 2022 Dec. 1;8(2):92-101. doi:10.34137/jilses.1109608

Cited By