jnef

Etkili Hemşirelik Dergisi

2980-3527

Dokuz Eylul University

10.46483/jnef.1355660

Internal Diseases Nursing

Dahili Hastalıklar Hemşireliği

Turkish Validity and Reliability Study of the Modified Patient-Reported Outcome Scale for Chronic Obstructive Pulmonary Disease

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı için Uyarlanmış Hasta Bildirimine Dayalı Sonuç Ölçeği’nin Türkçe Geçerlilik ve Güvenirlilik Çalışması

Sazak

Yasemin

KAHRAMANMARAŞ İSTİKLAL ÜNİVERSİTESİ

https://orcid.org/0000-0002-8704-4588

Olgun

Nermin

HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

10 15 2025

18 4 552 566 09 05 2023 10 09 2025

2008

Journal of Nursing Effect

Background: Patient-reported outcomes are necessary to assess the patient's symptoms, their impact on their lives and their response to treatment.Objectives: It was carried out to examine the validity and reliability of the Modified Patient-Reported Outcome Scale for Chronic Obstructive Pulmonary Disease by adapting it to the Turkish language and culture.Methods: The methodological study was conducted with 273 patients between September 2021 and January 2022. Invalidity analysis; concurrent validity, first and second-level Confirmatory Factor Analysis (CFA) were used. In reliability analysis, Cronbach's Alpha and total item score correlation analysis were used. The determination of the invariance power of the scale against time was analyzed with the test-retest method.Results: The Coverage Validity Index of the scale was calculated as 0.91. The first-level CFA (X2=553.50 df=321, X2/sd=1.72, RMSEA:0.052, GFI:0.87, NNFI:0.99, NFI:0.97, IFI:0.99, RFI:0.97) and second-level CFA model for construct validity fit index values (X2=594.91, df=322, X2/sd=1.84, RMSEA:0.056, GFI:0.86, NNFI:0.98, NFI:0.97, RFI:0.97, IFI:0.99) were found to be in the desired range. When the first level CFA was examined, it was determined that the factor loads were between 0.57 and 0.88, and the factor loads of the second level CFA were between 0.67 and 0.88. Cronbach's Alpha of the scale; .954 in the total scale, .945 in the physiological sub-dimension, .862 in the psychological sub-dimension, and .828 in the environmental sub-dimension. Conclusion: Consisting of 27 items and three sub-dimensions, the scale is a valid and reliable scale for Turkish language and culture. The use of the scale is recommended for evaluating results reported by the patient.

Giriş: Hasta tarafından bildirilen sonuçlar; hastanın semptomlarını, semptomların yaşamları üzerine etkilerini ve uygulanan tedaviye yanıtlarını değerlendirmek için gereklidir.Amaç: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) için Uyarlanmış Hasta Bildirimine Dayalı Sonuç Ölçeği’nin Türk dili ve kültürüne uyarlanarak, geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesi amacıyla yapıldı.Yöntem: Araştırma metodolojik çalışma olarak Eylül 2021-Ocak 2022 tarihleri arasında 273 hasta ile yürütüldü. Ölçüt geçerliliğinin değerlendirilmesinde eş zaman geçerliliği ve yapı geçerliliğinin değerlendirilmesinde birinci ve ikinci düzey Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanıldı. Güvenirlilik analizlerinde; Cronbach’s Alfa ve toplam madde puan korelasyon analizi kullanıldı. Ölçeğin, zamana karşı değişmezlik gücünün belirlenmesi test tekrar test yöntemi ile incelendi.Bulgular: Ölçeğin Kapsam Geçerliliği İndeksi 0,91 olarak hesaplandı. Yapı geçerliliği için yapılan birinci düzey DFA (X2=553.50 df=321, X2/sd=1.72, RMSEA:0.052, GFI:0.87, NNFI:0.99, NFI:0.97, IFI:0.99, RFI:0.97) ve ikinci düzey DFA model uyum indeks değerlerinin (X2=594.91, df=322, X2/sd=1.84, RMSEA:0.056, GFI:0.86, NNFI:0.98, NFI:0.97, RFI:0.97, IFI:0.99) istenilen aralıkta olduğu saptandı. Birinci düzey DFA incelendiğinde faktör yüklerinin 0.57 ile 0.88 arasında olduğu, ikinci düzey DFA ise faktör yüklerinin 0.67 ile 0.88 arasında olduğu belirlendi. Ölçeğin Cronbach’s Alfa katsayısı; toplam ölçekte .954, fizyolojik alan alt boyutunda .945, psikolojik alan alt boyutunda .862 ve çevresel alt boyutunda .828’dir. Tekrarlı ölçümler arasında yüksek düzey ve pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu ve puan farkları arasında anlamlı farklılık olmadığı görüldü.Sonuç: 27 madde ve üç alt boyuttan oluşan Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı için Uyarlanmış Hasta Bildirimine Dayalı Sonuç Ölçeği Türk dili ve kültürü için geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Ölçeğin hasta tarafından bildirilen sonuçların değerlendirilmesinde kullanımı önerilmektedir.

KOAH Hasta Tarafından Bildirilen Sonuçlar Ölçek Geçerlilik ve Güvenirlilik

COPD Patient-Reported Results Scale Validity and Reliability

Afroz, N., Gutzwiller, F. S., Mackay, A. J., Naujoks, C., Patalano, F., & Kostikas, K. (2020). Patient- Reported Outcomes (PROs) in COPD Clinical Trials: Trends and Gaps. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis, 15, 1789-1800. https://doi.org/10.2147/copd.s235845

Bal Özkaptan, B., & Kapucu, S. (2016). Home nursing care with the self‐care model improves self‐efficacy of patients with chronic obstructive pulmonary disease. Japan Journal of Nursing Science, 13(3), 365-377. https://doi.org/ https://doi. org/10.1111/jjns.12118

Bayık, M. E., & Gürbüz, S. (2016). Ölçek uyarlamada metodoloji sorunu: Yönetim ve örgüt alanında uyarlanan ölçekler üzerinden bir araştırma. İş ve İnsan Dergisi, 3(1), 1-20.

Bestall, J., Paul, E., Garrod, R., Garnham, R., Jones, P., & Wedzicha, J. (1999). Usefulness of the Medical Research Council (MRC) dyspnoea scale as a measure of disability in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Thorax, 54(7), 581- 586.

Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorum. Pegem Akademi.

Cazzola, M., Hanania, N. A., MacNee, W., Rüdell, K., Hackford, C., & Tamimi, N. (2015). A review of the most common patient-reported outcomes in COPD--revisiting current knowledge and estimating future challenges. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis, 10, 725-738. https://doi.org/10.2147/copd.s77368

Çapık, C., Gözüm, S., & Aksayan, S. (2018). Kültürlerarası ölçek uyarlama aşamaları, dil ve kültür uyarlaması: Güncellenmiş rehber. Florence Nightingale Journal of Nursing, 26(3), 199-210.

Davis, L. L. (1992). Instrument review: Getting the most from a panel of experts. Applied nursing research, 5(4), 194-197.

Duangbubpha, S., Hanucharurnkul, S., Pookboonmee, R., Orathai, P., & Kiatboonsri, C. (2013). Chronic Care Model Implementation and Outcomes among Patients with COPD in Care Teams with and without Advanced Practice Nurses. Pacific Rim International Journal of Nursing Research, 17(2), 102-116. https:// he02.tci-thaijo.org/index.php/PRIJNR/article/ view/8266

Esin, M. N. (2018). Veri Toplama Yöntem ve Araçları & Veri Toplama Araçlarının Güvenirlik ve Geçerliği. In S. Erdoğan, N. Nahçivan, & M. N. Esin (Eds.), Hemşirelikte Araştırma Süreç, uygulama ve kritik (Vol. 3. Bakı, pp. 193-233). Nobel Tıp Kitabevi.

Fernández-Fillol, C., Hidalgo-Ruzzante, N., Pérez- García, M., & Daugherty, J. C. (2020). Translation and Adaptation of the Spanish Version of the International Trauma Questionnaire (ITQ) following ITC Guidelines for Translating and Adapting Tests.

Fletcher, C. (1952). The clinical diagnosis of pulmonary emphysema. Proc R Soc Med, 45, 577- 584.

Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD). (2022). Global Strategy for the Diagnosis, Management, and Prevention of Chronic Obstructive Pulmonary Disease https://goldcopd. org/2022-gold-reports-2/

Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD). (2025). Global strategy for the diagnosis, management, and prevention of Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Available from: https://goldcopd.org/2025-gold-report/.

Graeme, D. H., & Nick, S. (1999). The Multivariate Social Scientist : Introductory Statistics Using Generalized Linear Models [Book]. SAGE Publications Ltd. https://search.ebscohost.com/login. aspx?direct=true&db=e000xww&AN=309798&lan g=tr&site=eds-live

Güngör, D. (2016). Psikolojide ölçme araçlarının geliştirilmesi ve uyarlanması kılavuzu. Türk psikoloji yazıları, 19(38), 104-112.

Hayran, O., & Özbek, H. (2017). Sağlık Bilimlerinde Araştırma ve İstatistik Yöntemler. Nobel Tıp Kitabevleri.

Jones, P., Miravitlles, M., van der Molen, T., & Kulich, K. (2012). Beyond FEV‐ in COPD: a review of patient-reported outcomes and their measurement. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis, 7, 697-709. https:// doi.org/10.2147/copd.s32675

Jones, P. W., Harding, G., Berry, P., Wiklund, I., Chen, W. H., & Kline Leidy, N. (2009). Development and first validation of the COPD Assessment Test. Eur Respir J, 34(3), 648-654. https:// doi.org/10.1183/09031936.00102509

Karaçam, Z. (2019). Ölçme Araçlarının Türkçeye Uyarlanması. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(1), 28-37.

Karakoç, F. Y., & Dönmez, L. (2014). Ölçek geliştirme çalışmalarında temel ilkeler. Tıp Eğitimi Dünyası, 13(40), 39-49.

Li, J., Wang, J., Xie, Y., & Feng, Z. (2020). Development and validation of the modified patient-reported outcome scale for chronic obstructive pulmonary disease (mCOPD- PRO). Int J Chron Obstruct Pulmon Dis, 15, 661. https:// doi.org/https://doi.org/10.2147/COPD.S240842

Marcoulides, G. A., & Schumacker, R. E. (2001). New developments and techniques in structural equation modeling. Psychology Press.

Özdemir, Z. (2018). Sağlık bilimlerinde likert tipi tutum ölçeği geliştirme. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 5(1), 60-68.

Pallant, J. (2001). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using SPSS for Windows version 10. Open University Press.

Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2004). A beginner’s guide to structural equation modeling. psychology press.

Seçer, İ. (2015a). Psikolojik Test Geliştirme ve Uyarlama Süreci SPSS ve LISREL Uygulamaları (3. Baskı ed.). Anı Yayıncılık.

Seçer, İ. (2015b). Zorbalıkla Başa Çıkma Stratejileri Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi(30), 85-105. Seçer, İ. (2017). SPSS ve Lisrel ile Pratik Veri Analizi Analiz ve Raporlaştırma (Vol. 3. Baskı). Anı Yayıncılık.

Türk Toraks Derneği (TTD). (2021). Türk Toraks Derneği’nin GOLD 2021 Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) Raporuna Bakışı. Optimus Yayıncılık.

Türk Toraks Derneği (TTD), & Türkiye Acil Tıp Derneği TATD. (2021). KOAH Alevlenmeleri Yönetimi: TATD/ TTD Klinik Uygulama Rehberi. https://tatd.org.tr/wp- content/uploads/2021/10/2021-TATD-TTD-KOAH- Alevlenmesi-Yo%CC%88netimi-Klinik-Uygulama- Rehberi-4.pdf Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2019). Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri. Retrieved 06.02.2021 from https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-ve-Olum- Nedeni-Istatistikleri-2019-33710.

Tülüce, D., & Kutlutürkan, S. (2018). The effect of health coaching on treatment adherence, self‐efficacy, and quality of life in patients with chronic obstructive pulmonary disease. International journal of nursing practice, 24(4), e12661. https://doi.org/ https://doi. org/10.1111/ijn.12661

TÜSEB Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü. (2021). Türkiye’de Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının Yönetimi: Korunma, Tanı ve Tedavi Standartları Kılavuzu

Wedzicha, J. A., Miravitlles, M., Hurst, J. R., Calverley, P. M. A., Albert, R. K., Anzueto, A., . . . Krishnan, J. A. (2017). Management of COPD exacerbations: a European Respiratory Society/American Thoracic Society guideline. European Respiratory Journal, 49(3), 1600791. https://doi.org/10.1183/13993003.00791-2016

World Health Organization (WHO). (2017). Process of translation and adaptation of instruments. http://www. who.int/substance_abuse/research_tools/translation/en/.

Yorgancioǧlu, A., Akdemir, S. E., Polatli, M., Aydemir, Ö., Yilmaz Demirci, N., Kirkil, G., . . . Günakan, G. (2012). Reliability and validity of Turkish version of COPD Assessment Test [Article]. Tuberkuloz ve Toraks, 60(4), 314-320-320. https://doi.org/10.5578/tt.4321