<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                                                <journal-id>joeep</journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy</journal-title>
            </journal-title-group>
                                        <issn pub-type="epub">2651-5318</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Seyfettin ERDOĞAN</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                        <article-title>İkinci Abdülhamid Dönemi’nde Basınla İlişkiler ve Sultan’ın Son Senesinde Sırat-ı Müstakim&#039;in İktidara Bakışı</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>Relations with the Press in the Period of Abdulhamid II and the View of Sırat-ı Müstakim to Power in the Last Year of the Sultan</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0003-4830-7709</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Bayram</surname>
                                    <given-names>İlker</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                    <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0001-6828-1679</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Göktürk Çetinkaya</surname>
                                    <given-names>Selma</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20220630">
                    <day>06</day>
                    <month>30</month>
                    <year>2022</year>
                </pub-date>
                                        <volume>7</volume>
                                        <issue>1</issue>
                                        <fpage>348</fpage>
                                        <lpage>360</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20220419">
                        <day>04</day>
                        <month>19</month>
                        <year>2022</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20220611">
                        <day>06</day>
                        <month>11</month>
                        <year>2022</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2016, JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy</copyright-statement>
                    <copyright-year>2016</copyright-year>
                    <copyright-holder>JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Günümüzde İkinci Abdülhamid Dönemi’ne dair tartışmalar güncelliğini korumaktadır. İkinci Abdülhamit iktidarı, farklı kesimlerin ortak şikâyeti olmuştur. İngiltere, Fransa,  Rusya gibi güçler, Osmanlı’dan daha fazla pay almak istemişlerdir. Bunlar vasıtasıyla Osmanlı coğrafyasından pay almak isteyen Yahudileri, Ermenileri ve Rumları da unutmamak gerekir. Ayrıca Orta Doğu’daki Müslüman unsurlar da harekete geçmişlerdir. Bunlara ilaveten Osmanlı toprakları ile ilgili sorunu olan iç ve dış odakların yaptıkları faaliyetleri engellemek adına İkinci Abdülhamid’in aldığı tedbirlerden rahatsız olanlar da bulunmaktaydı. Bunların ortak özellikleri, Meşrutiyet’in yeniden ilanıyla bütün sorunların ortadan kalkacağına olan inançlarıydı. Bu nedenle temel hedef olarak öncelikle Meşrutiyet’i yeniden ilan ettirmeyi ardından da İkinci Abdülhamid’i görevden indirmeyi hedeflemişlerdir. Ancak Sultan Abdülhamid sonrası hakkında planlarının olduğu söylenemezdi. Bunlar arasında diledikleri gibi yayın yapamamaktan, sansüre uğramaktan şikâyetçi olan “Basın” da bulunmaktaydı. 1908’de yayın hayatına başlayan Sırat-ı Müstakim, muhaliflerin toplanma merkezlerinden biri olmuştur. Bu makalede basının, yönetimin üzerindeki etkisi Sırat-ı Müstakim örneği üzerinden hareketle tespit edilmeye çalışılmıştır.</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>The debates about the Abdulhamid Period are still up-to-date. Abdulhamid power has been a common complaint of different segments such as England, France and Russia wanted to get a bigger share from the Ottoman. We should not forget the Jews, Armenians and Greeks who wanted to get a share from the Ottoman geography. In addition, Muslims in the Middle East took action. There were also those who were disturbed by the measures taken by Abdulhamid in order to prevent the activities of internal and external centers that had problems with the Ottoman lands. They aimed primarily to re-declare the Constitutional Monarchy and then to dismiss Abdulhamid. However, he hadn’t plans after Abdulhamid. Among them was the &quot;Press”. Sırat-ı Müstakim, became one of the gathering centers of the dissidents. In this article, the effect of the press on the administration has been tried to be determined through the example of Sırat-ı Müstakim.</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Osmanlı Devleti</kwd>
                                                    <kwd>  İkinci Abdülhamid</kwd>
                                                    <kwd>  İkinci Meşrutiyet</kwd>
                                                    <kwd>  Sırat-ı Müstakim</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Ottoman Empire</kwd>
                                                    <kwd>  Abdülhamid II</kwd>
                                                    <kwd>  The Second Constitutional Period</kwd>
                                                    <kwd>  Sırat-ı Müstakim</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Akşin, S. (2014). Jön Türkler ve İttihat ve Terakki. Ankara: İmge Kitabevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salim, A. (2019). Tanzimat Dönemi 1831-1876 Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, (3), 46-56.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ali S. (1909). “Mesele”, Sırat-ı Müstakim. 1,24- 384.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Anbar, G. (2007). Sırat-ı Müstakim ve Sebilürreşad dergileri ekseninde Din-devlet-siyaset tartışmaları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi SBE.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Andı, K. (2006). Servet-i Fünun Mecmuası. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 4(7), 533-544.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ataman, B. (2009). Türkiye&#039;de İlk Basın Yasakları ve Abdülhamid Sansürü. Marmara İletişim Dergisi, 14(14), 21-49.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Baykal, E. A. (2019). The Ottoman Press (1908-1923). Brill.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Birecikli, İ. B. (2008). Yüzüncü yılında II. Meşrutiyet’in ilanı üzerine bir inceleme. Gazi Akademik Bakış, (03), 211-226.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Eraslan, C., &amp; Olgun, K. (2006). Osmanlı devleti&#039;nde meşrutiyet ve parlamento. 3F Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demirel, F. (2004). Osmanlı Devleti&#039;nde Kitap Basımının Denetimi. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, (5), 89-104.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Eşref E. (1909). &quot;Mevaiz&quot;, Sırat-ı Müstakim, 1. 20, s. 319.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ghojoghı, G. (2019) Osmanlıca Yayınlanmış Çocuk Dergileri: Grafik Tasarım Açısından Bir İnceleme. Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Güneş, İ. (1990). “II. Meşrutiyet Dönemi Hükümet Programları (1908-1918)”. OTAM, 171-269.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hanioğlu, M. Ş. (2001). İttihat ve Terakki Cemiyeti. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 23, 476-484.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hilav, S. (2005). Düşünce Tarihi (1908-1980), Yakınçağ Türkiye Tarihi (1908-1980). İçinde: Haz. Sina Akşin, Bülent Tanör, Korkut Boratav, İstanbul: Milliyet Kitaplığı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbrahim A. (1909). “Hazin Bir Hatıra”. Sırat-ı Müstakim, 2, 32-86.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İnalcık, H. (2016). Devlet-i&#039;Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-IV Ayanlar, Tanzimat, Meşrutiyet. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karpat, K. (2017). Türk Siyasi Tarihi Siyasal Sisteminin Evrimi. İstanbul: Timaş Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kaymaz, İ. Ş. (tarih yok). “İttihat ve Terakki Cemiyeti / Fırkası”, Atatürk Araştırma Merkezi Atatürk Ansiklopedisi. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/ittihat-ve-terakki-cemiyeti-firkasi/</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kazanlı H. S. (1909). “Mecelle Cemiyeti Hakkında Bir Muhtıra-yı Âcizane”, Sırat-ı Müstakim, 2, 33,102-105.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kerimoğlu, H. T. (2015). “II. Meşrutiyet Döneminde İttihat ve Terakki Muhalifi Bir Gazete: Sada-yı Millet”. Tarih İncelemeleri Dergisi, XXX/1, 149-180.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kili, S. &amp; Gözübüyük, Ş. (2006). Sened-i İttifak’tan Günümüze Türk Anayasa Metinleri. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kocabaşoğlu, U. (2010). “Hürriyet”i Beklerken İkinci Meşrutiyet Basını. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Koloğlu, O. (2010). Osmanlı Dönemi Basının İçeriği. İstanbul: İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Koloğlu, O. (1992). Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Basın. İstanbul: İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Diyanet İşleri Başkanlığı (tarih yok). Kur&#039;an-ı Kerim, Nisa Suresi, 90. Ayet. (Erişim: 02.05.2022) https://kuran.diyanet.gov.tr/mushaf/kuran-meal-2/nisa-suresi-4/ayet-15/diyanet-isleri-baskanligi-meali-1</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Küçük, C. (1988). “Abdülaziz”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 1, 179-185.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Malkoç, S., &amp; Vefikuluçay Yılmaz, D. (2019). Osmanlı Döenmi Kadın Dergileri. Journal of International Social Research, 12(63), 654-659.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Manastırlı, İ. H. (1909). ‘’Meşrutiyet Aleyhinde Olan Milletin İtirazına Karşı Müdafaa-i Muhikka’’, Sırat-ı Müstakim, 1, 20, s. 305-307.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Manastırlı İ. H. (1909). &quot;“Meşrutiyet Aleyhinde Olan Milletin İtirazına Karşı Müdafaa-i Muhikka”, Sırat-ı Müstakim, 1, 22, s. 337-338.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Manastırlı İ. H. (1909) “İslamiyet’in Bahşettiği Hürriyet-i Amme”, Sırat-ı Müstakim, 1, 23, s. 353-354.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Manastırlı İ. H. (1909). “İslâmiyet’in Bahşettiği Hürriyet-i Âmme”, Sırat-ı Müstakim,1, 24, s. 369-371.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Manastırlı İ. H. (1909). “İslâmiyet’in Bahşettiği Hürriyet-i Âmme”, Sırat-ı Müstakim, 1, 25, s. 385-387.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Manastırlı İ. H. (1909). “İslâmiyet’in Bahşettiği Hürriyet-i Âmme”, Sırat-ı Müstakim, 1, 26, s. 401-402.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Manastırlı İ. H. (1909). “İslâmiyet’in Bahşettiği Hürriyet-i Âmme”, Sırat-ı Müstakim, 2, 27, s. 1-2.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mardin, Ş. (2017).  Jön Türklerin Siyasî Fikirleri 1895-1908. İstanbul: İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mardin, Ş. (2014). Türk Modernleşmesi. İstanbul: İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mardinizade Ebu’l Ula, (1909). “Tarihi Bir Gece”, Sırat-ı Müstakim, 1, 21, s. 327.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mehmet A. (1909).  &quot;İstibdad&quot;, Sırat-ı Müstakim, 1, 21, s. 325-327.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mehmet A. (1909). “Dirvas”, Sırat-ı Müstakim. 2, 31, s.72.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref41">
                        <label>41</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mehmet A. (1909). “Hürriyet”, Sırat-ı Müstakim, 1. 22, s. 341.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref42">
                        <label>42</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Midhat C. (1909). “Girit”, Sırat-ı Müstakim. 2. 32, s. 84-85.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref43">
                        <label>43</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mehmet A. (1909). Muhammed Abduh’un “Müslümanlıkta Esaslar”, Sırat-ı Müstakim, 1, 24, s. 379-380.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref44">
                        <label>44</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Resneli N. (1909). “Sırat-ı Müstakim Gazetesine”, Sırat-ı Müstakim, 2, 31, s. 79.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref45">
                        <label>45</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Topuz, H. (1973). 100 Soruda Türk Basın Tarihi. İstanbul: Gerçek Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref46">
                        <label>46</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Nalcıoğlu, U. B. (2013). Osmanlı’da Muhalif Basının Doğuşu 1828-1878, İstanbul: Yeditepe Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref47">
                        <label>47</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Börekçi, Ü. (2013). İttihat ve Terakki Döneminde Gazeteci Kimliğinin Hüküm Gecesi Romanında Görünümü. Selçuk İletişim, 8(1), 212-232.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref48">
                        <label>48</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yalçın, H. C. (2000). Siyasal Anılar. Türkiye İş Bankası, İstanbul: Kültür Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref49">
                        <label>49</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yalman, A. E. (2018). Modern Türkiye’nin Gelişim Sürecinde Basın 1831-1913. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref50">
                        <label>50</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yıldırım, T. (2009). “Türk Gazetecilik Tarihi Üzerine Bir Deneme I”, Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 1, 285 – 324.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
