Bu çalışma eleştirel düşünme kapsamında, mantıksal bir bakış açısı çerçevesinde ortaya çıkan yargıların, görüntülerinde mantık sınırlarını zorlayan sanatsal bir akımın temsilcisi olan Sürrealizm’deki yansımalarını keşfetmeyi amaçlamıştır. Şüphe, sorgu, veri, kanıt ve neden-sonuç ilişkisi bağlamında ilerleyen eleştirel düşünmenin, akıl ve mantık ilişkilerine yer verilmeyen Sürrealizm sanatında ne şekilde yansıtıldığı problemine dayanan çalışmada göstergebilim yöntemi kullanılmıştır. Göstergebilimin odağında, “işaret” anlamına gelen “gösterge” kavramı bulunur. Gösterge; görüntüsel gösterge, belirtisel gösterge ve simge olmak üzere üç türe ayrılır. Nesnelere anlam yükleyen ve doğrudan bir temsil sunan, görüntüsel göstergedir. Sürrealist sanat eserlerinin incelendiği bu çalışmada, görüntüsel gösterge kapsamında gösterge, gösteren, gösterilen, düzanlam ve yananlam başlıkları altında analizler yapılmıştır. Çalışmanın evrenini sürrealist fotoğraflar, örneklemini ise sürrealist bir fotoğrafçı olan Eric Johansson’ın fotoğrafları oluşturmuştur. Gösterge, gösteren, gösterilen, düzanlam ve yananlam başlıkları altında incelenen fotoğraflar; “Demand and Supply”, “Impact” ve “We-saw” adlı eserlerdir. Elde edilen bulgular, dünyaya eleştirel bir göz ile bakan Johansson’ın fotoğraflarında, insan davranışlarının neden olduğu doğa tahribatlarına ve bunların doğurabileceği birtakım olumsuz sonuçlara odaklandığını göstermiştir. Sonuç olarak sorgu, kanıt ve neden-sonuç ilişkisi bağlamında ilerleyerek birtakım yargılara varmanın ve bunları sanat yolu ile aktarabilmenin, akıl ve mantık ilişkilerine yer verilmeyen Sürrealizm sanat akımı ile mümkün olduğu görülmüştür. Bunun gerçekleşebilmesi için ortaya çıkan fikirden itibaren sürecin planlı bir şekilde ilerlemesi, Sürrealizm’in temel nitelik ve ilkelerine uyulması, fotoğrafın doğasına, kullanılan teknolojiye, görsel retoriğe hâkim olunması ve de tutarlı bir görsel dil ve üslûba sahip olunması gerektiği anlaşılmıştır.
This study aims to explore the reflections of judgments arising from a logical perspective within the scope of critical thinking in Surrealism, an artistic movement that pushes the boundaries of logic in its images. The study, which is based on the problem of how critical thinking, which progresses in the context of doubt, inquiry, data, evidence, and cause-and-effect relationships, is reflected in Surrealist art, which does not give space to the relationship between reason and logic, uses the method of semiotics. At the center of semiotics is the concept of “sign,” which means “sign.” Signs are divided into three types: visual signs, indicative signs, and symbols. Visual signs are those that give meaning to objects and provide a direct representation. In this study, which examines Surrealist artworks, analyses were conducted under the headings of sign, signifier, signified, denotation, and connotation within the scope of visual signs. The universe of the study consists of surrealist photographs, and the sample consists of photographs by Eric Johansson, a surrealist photographer. The photographs analyzed under the headings of signifier, signified, denotation, and connotation are the works titled “Demand and Supply,” “Impact,” and “We-saw.” The findings show that Johansson, who views the world with a critical eye, focuses on the destruction of nature caused by human behavior and the negative consequences this can have in his photographs. As a result, it became clear that reaching certain conclusions by proceeding through inquiry, evidence, and cause-and-effect relationships, and conveying these through art, was possible through the Surrealist art movement, which disregarded rational and logical relationships. For this to happen, the process needed to proceed in a planned manner from the conception stage, adhere to Surrealism's fundamental characteristics and principles, master the nature of photography, the technology used, and visual rhetoric, and possess a consistent visual language and style.