Bu makale Cumhuriyet gazetesinin 1 Ağustos-30 Kasım 1930 tarihleri arasında Serbest Cumhuriyet Fırkası’na (SCF) ilişkin yürüttüğü haberleştirme ve söylem pratiklerini analiz etmektedir. SCF 12 Ağustos 1930’da 1929 Ekonomik Buhranı’nın yarattığı sosyoekonomik baskılar ve Cumhuriyet Halk Fırkası’nın (CHF) tek parti yönetimine alternatif arayışları çerçevesinde Fethi (Okyar) Bey’in girişimi ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün desteğiyle kurulmuştur. Araştırmanın veri setini belirtilen dönemde Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan SCF temalı haberler başyazılar ve köşe yazıları oluşturmaktadır. Çalışmada arşiv taramasına dayalı nitel içerik analizi ile Van Dijk odaklı eleştirel söylem analizi birlikte uygulanmış, metinler “olumlayıcı” “tarafsız” ve “eleştirel” kodlarıyla sınıflandırılmıştır. Bulgular gazetenin kuruluş ve teşkilatlanma sürecinde SCF’yi laiklik ve cumhuriyetçilik vurguları üzerinden temkinli-olumlu bir çerçevede sunduğunu göstermektedir. Ancak kısa sürede artan toplumsal destek 1930 belediye seçimleri ve özellikle mitingler etrafında yoğunlaşan gerilimlerle birlikte söylemin yönü belirgin biçimde mesafeli-eleştirel bir tona evrilmiştir. Cumhuriyet gazetesi bir yandan SCF’nin ekonomik reform vaatlerini ve halk taleplerine duyarlılığını aktarmış diğer yandan parti içi uyumsuzlukları seçimlerdeki usulsüzlük iddialarını ve CHF ile yaşanan çatışmaları ön plana çıkarmıştır. Sonuç olarak Cumhuriyet gazetesinin SCF’ye ilişkin söylemi erken Cumhuriyet döneminde çok partili yaşama geçiş denemelerinin basında nasıl çerçevelendiğini; aynı zamanda tek parti döneminde muhalefete tanınan toleransın sınırlarını ve basının iktidar söylemiyle uyumlanma biçimlerini görünür kılmaktadır.
This article examines how Cumhuriyet newspaper reported on and discursively constructed the Liberal Republican Party (Serbest Cumhuriyet Fırkası, SCF) between 1 August and 30 November 1930. The SCF was founded on 12 August 1930 by Fethi (Okyar) Bey, with the support of Mustafa Kemal Atatürk, amid the socioeconomic pressures of the 1929 Great Depression and growing calls for an alternative to the single-party rule of the Republican People’s Party (Cumhuriyet Halk Fırkası, CHF). Drawing on a qualitative content analysis combined with a Van Dijk oriented critical discourse approach, the study systematically examines how Cumhuriyet framed the SCF within the political and ideological context of early Republican Turkey. The dataset consists of news reports, editorials, and opinion columns published during the period. Each text was coded as “supportive,” “neutral,” or “critical” based on its tone and framing. Findings reveal that during the party’s formation, Cumhuriyet adopted a cautiously positive discourse emphasizing republican and secular values. However, as the SCF gained rapid public support especially during the 1930 municipal elections and mass rallies the tone shifted toward a more distant and critical stance. While the newspaper highlighted the SCF’s calls for economic reform and responsiveness to public concerns, it simultaneously underscored issues such as internal discord, allegations of electoral irregularities, and conflicts with the CHF. Overall, the analysis demonstrates that Cumhuriyet’s coverage of the SCF illustrates how early attempts at multiparty politics were framed by the mainstream press. The study also reveals the boundaries of tolerated opposition under the single-party regime and the press’s alignment with dominant political discourse.