jshs Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 2791-9722 Ondokuz Mayıs University 10.47115/jshs.842410 Health Care Administration Sağlık Kurumları Yönetimi Relationship Between Hand Function and Quality of Life Multiple Sclerosis Patients MULTİPL SKLEROZ HASTALARINDA EL FONKSİYONUNUN YAŞAM KALİTESİ İLE OLAN İLİŞKİSİ https://orcid.org/0000-0002-0027-9254 Pir Özgün ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, SİNİR BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, SİNİR BİLİMLERİ (YL) (TEZLİ) https://orcid.org/0000-0002-3586-9115 Terzi Murat ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, NÖROLOJİ ANABİLİM DALI 05 28 2021 6 1 69 75 12 17 2020 04 01 2021 Copyright © 2016, Journal of Samsun Health Sciences 2016 Journal of Samsun Health Sciences

Aim: This study was planned to investigate the relationship between hand function and quality of life in MS patients. Method: This study was conducted between December 2019 - April 2020 in Ondokuz Mayis University, Faculty of Medicine, Department of Neurology, MS Outpatient Clinic. The population of the study was composed of patients who applied to the outpatient clinic. During the acquisition of the data; demographic information form that developed by the researcher after the literature review related to the subject, Monitoring My Multiple Sclerosis Scale, Multiple Sclerosis International Quality of Life Scale, The Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand, Chedoke Arm & Hand Activity-9 were used. The data in the study were analyzed with IBM SPSS version 21 package program.Findings: According to the results, there is a significiant negative correlation between Monitoring My Multiple Sclerosis Scale and The Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand. Also, there is a significant positive correlation between Monitoring My Multiple Sclerosis Scale and Chedoke Arm & Hand Activity-9. There is a significant positive correlation between Multiple Sclerosis International Quality of Life Scale and The Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand. There is a significant negative correlation between Multiple Sclerosis International Quality of Life Scale and Chedoke Arm & Hand Activity-9. A positive correlation was observed between the hand function and quality of life of patients with MS who are participating in the study.Conclusion and Recommendations: : Hand function problems negatively affect quality of life in patients with MS.

Amaç: Çalışma Multipl Skleroz hastalarında el fonksiyonunun yaşam kalitesi ile olan ilişkisini araştırmak amacıyla planlanmıştır.Yöntem: Çalışma Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı MS Polikliniğinde Aralık 2019 – Nisan 2020 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, polikliniğe başvuran hastalar oluşturmuştur. Verilerin elde edilmesi aşamasında araştırmacı tarafından konu ile ilgili literatür taraması sonrası geliştirilen demografik bilgi formu, Multipl Skleroz İzlem Ölçeği, Multipl Skleroz Uluslararası Yaşam Kalitesi Ölçeği, Kol, Omuz ve El Sorunları Ölçeği, Chedoke Kol ve El Aktivite Testi – 9 kullanılmıştır. Çalışmadaki veriler IBM SPSS versiyon 21 paket programıyla analiz edilmiştir.Bulgular: Çalışmadan elde edilen bulgulara göre Multipl Skleroz İzlem Ölçeği ile Kol, Omuz ve El Sorunları Ölçeği arasında negatif yönde anlamlı, Multipl Skleroz İzlem Ölçeği ile Chedoke Kol ve El Aktivite Testi – 9 arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Multipl Skleroz Uluslararası Yaşam Kalitesi Ölçeği ile Kol, Omuz ve El Sorunları Ölçeği arasında pozitif yönde anlamlı, Multipl Skleroz Uluslararası Yaşam Kalitesi Ölçeği ile Chedoke Kol ve El Aktivite Testi – 9 arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çalışmaya katılan MS hastalarının el fonksiyonu ve yaşam kalitesi arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu görüldü. Sonuç ve Öneriler: MS hastalarında el fonksiyon problemleri yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir.

 el fonksiyonu multipl skleroz yaşam kalitesi Hand function; Multiple sclerosis; Quality of life Adam F, Victor S. Multipl Skleroz Principles of Neurology. 9. Baskı, Ankara, Güneş Kitabevi. 2011; 874-903. Ay A. Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi’ne başvuran multipl skleroz hastalarında, hastalığa ilişkin tutulum alanlarının yaşam kalitesi üzerine etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir, Yüksek Lisans Tezi, 2019; 8. Barreca SR, Stratford PW, Masters LM, Lambert CL, Griffiths J, McBay C. Validation of Three Shortened Versions of the Chedoke Arm and Hand Activity Inventory. Physiother Can 2006; 58: 148-156. Cutajar R, Ferriani E, Scandellari C, Sabattini L, Trocino C, Marchello LP, & Stecchi S. Cognitive function and quality of life in multiple sclerosis patients. Journal of Neurovirology 2000; 186-190. Düger T, Yakut E, Öksüz Ç, Yörükan S, Bilgütay BS, Ayhan Ç, Leblebicioğlu G, Kayıhan H, Kırdı N, Yakut Y, Güler Ç. Kol, Omuz ve El Sorunları (Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand – DASH) Anketi Türkçe uyarlamasının güvenilirliği ve geçerliği. Fizyoter Rehabil 2006; 17(3): 99-107. Ertekin Ö, Özakbaş S, İdiman E, Algun CZ. Quality of life, fatigue and balance ımprovements after home-based exercise program in multiple sclerosis patients. Noro Psikiyatr Ars 2012; 49: 33-38. Ertekin Ö, Özakbaş S, İdiman E, Algun CZ. The effects of low and severe disability on walking abilities and quality of life in multiple sclerosis patients: 6-month follow-up study. Noro Psikiyatr Ars 2013;50: 23-29. Gulick EE, Namey M, Halper J. Monitoring my multiple sclerosis. Int J MS Care 2011; 13: 137-145. Henriksson F, Fredrikson S, Masterman T, & Jönsson B. Costs, quality of life and disease severity in multiple sclerosis: a cross-sectional study in Sweden. European Journal of Neurology 2001; 8(1), 27–35. Hohenberger GM, Cambiaso-Daniel J, Schwarz AM, Boukovalas S, Seibert FJ, Konstantiniuk P, Cohnert T. Traumatic upper extremity injuries: analysis of correlation of mangled extremity severity score and disabilities of the arm, shoulder and hand (DASH) score. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg 2020; 26-1. Hudak PL, Amadio PC, Bombardier C. Development of an upper extremity outcome measure: the DASH The Upper Extremity Collaborative Group (UECG) Am J Ind Med 1996; 30(3): 372. Jaracz K, Kozubski W. Quality of life in stroke patients. Acta Neurol Scand 2003; 324-329. Karaman FB. Multipl sklerozlu hastalarda kognitif fonksiyon ile yaşam kalitesi ve depresyon arasındaki ilişki. Ege Üniversitesi, İzmir, Yüksek Lisans Tezi, 2019; 21. Kılınç M, Aksu Yıldırım S, Kayıhan H. Erişkin nöromusküler hastalıklarda üst ekstremite fonksiyonlarını değerlendiren yöntemlerin karşılaştırılması. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi 2013; 1(1): 1-8. Kuijt Evers LF, Twisk J, Groenesteijn L, et al. Identifying predictors of comfort and discomfort in using hand tools. Ergonomics. 2005; 48: 692-702. Milo R, Kahana E. Multiple sclerosis: Geoepidemiology, genetics and the environment. Autoimmun Rev 2010; 9(5): 387–94. Minegar A, Carpenter A, Alexander JS. The destructive alliance: interactions of leukocytes, cerebral endothelial cells, and the immune cascade in pathogenesis of multiple sclerosis. In: Minegar A, editor. The Neurobiology of Multiple Sclerosis. Academic Press. 2007; 1-11. Nortvedt MW, Riise T, Myhr KM, Nyland HI. Quality of life as a predictor for change in disability in MS. Neurology 2000; 55: 51-4. Öncel S. Multipl Skleroz ve Rehabilitasyonu. Beyazova M, Gökçe Kutsal Y (Editörler). Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon’da. Ankara, Güneş Kitabevi. 2000; 1963-76. Özyiğit F, Kabay Canbaz S, Arık Ö. Multipl skleroz hastalarında ilaç kullanımı. Klinik Tıp Aile Hekimliği Derg 2016; 8: 4-13. Pfennings L, Cohen L, Adèr H, Polman C, Lankhorst G, Smits R, & van der Ploeg H. Exploring differences between subgroups of multiple sclerosis patients in health-related quality of life. Journal of Neurology 1999; 246(7): 587–591. Polat C, Tülek Z, Kürtüncü M, Eraksoy M. Multipl skleroz izlem ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Arch Neuropsychiatry 2017; 54: 131-136. Rowland T, Gustafsson L, Turpin M, Henderson R, Read S. Chedoke Arm and Hand Activity Inventory-9 (CAHAI-9): a multi-centre investigation of clinical utility. International Journal of Therapy and Rehabilitation 2011; 18: 5. Schuind FA, Mouraux D, Robert C, Brassinne E, Rémy P, Salvia P, et al. Functional and outcome evaluation of the hand and wrist. Hand Clin 2003; 19: 361-9. Sehanovic A, Dostovic Z, Smajlovic D, Avdibegovic E. Quality of life in patients suffering from Parkinson's disease and multiple sclerosis. Medical Archives 2011; 65: 291. Simeoni M, Auquier P, Fernandez O, Flachenecker P ve ark. Validation of the multiple sclerosis ınternational quality of life questionnaire. Mult Scler 2008; 14: 219-230. Yücel H, Bumin G. El fonksiyonundaki yaşa bağlı değişimin cinsiyete göre incelenmesi. FÜ Sağ Bil Tıp Derg 2010; 24(1): 9-12. Yücel H, Kayıhan H. Elin fiziksel özelliklerinin el fonksiyonu üzerine etkileri. Fizyoter Rehabil 2008; 19(1): 24-29.