<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                                                <journal-id>gaun-jss</journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">1303-0094</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2149-5459</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Gaziantep University</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.21547/jss.1702617</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>History of The Republic of Turkiye</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Türkiye Cumhuriyeti Tarihi</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>Halide Edib Adıvar&#039;s Assessments About The Natıonal Struggle and Mustafa Kemal Pasha</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                                                                                                                <article-title>Halide Edib Adıvar&#039;ın Milli Mücadele ve Mustafa Kemal Paşa Hakkındaki Değerlendirmeleri</article-title>
                                                                                                                                        </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0001-8568-2263</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Birlik</surname>
                                    <given-names>Gültekin K.</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>ATILIM ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20260430">
                    <day>04</day>
                    <month>30</month>
                    <year>2026</year>
                </pub-date>
                                        <volume>25</volume>
                                        <issue>2</issue>
                                        <fpage>823</fpage>
                                        <lpage>841</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20250520">
                        <day>05</day>
                        <month>20</month>
                        <year>2025</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20251026">
                        <day>10</day>
                        <month>26</month>
                        <year>2025</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 1991, Gaziantep University Journal of Social Sciences</copyright-statement>
                    <copyright-year>1991</copyright-year>
                    <copyright-holder>Gaziantep University Journal of Social Sciences</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>Halide Edib Adıvar first made a name for herself during the armistice period with her speeches at rallies in Istanbul. After the official occupation of Istanbul, she joined Anatolia and took part in the War of Independence which was started by Mustafa Kemal Pasha. In addition to doing various volunteer work in the National Struggle, she also served on the Western Front. During this period, she made various observations about Mustafa Kemal Pasha and National Struggle, and expressed her observations in her works. In her works, Halide Edib Adıvar claimed that the Sultan closed the Meclis-i Mebusan with the assurance he received from Mustafa Kemal Pasha, and that Mustafa Kemal Pasha wanted to close the Meclis-i Mebusan and become the Minister of War, anyway. In addition, in her works, she made observations such as: after the occupation of İzmir, the National Struggle was initiated by the people in the form of gang warfare (Kuva-yı Milliye), that the role of the leaders was not decisive; that the National Struggle proceeded spontaneously, that Mustafa Kemal Pasha carried out daily policies and that Mustafa Kemal Pasha had no idea about how the National Struggle would take shape in the future; and that Mustafa Kemal Pasha became a “military dictator” with the Commander-in-Chief Act. A close look shows that these observations and claims were not in accordance with historical facts. It is understood that Halide Edib Adıvar&#039;s inability to sometimes fully comprehend historical events and having to live abroad between 1924 and 1939 led to erroneous interpretations about Mustafa Kemal Pasha and the War of Independence.</p></trans-abstract>
                                                                                                                                    <abstract><p>Halide Edib Adıvar Mütareke Dönemi’nde ilk olarak, İstanbul’daki mitinglerde yaptığı konuşmalarla adından söz ettirmiştir. İstanbul’un resmi işgalinden sonra Anadolu’ya geçmiş ve Mustafa Kemal Paşa’nın başlatmış olduğu Millî Mücadele içinde yer almıştır. Millî Mücadelede çeşitli gönüllü çalışmalarda bulunmanın yanı sıra, Batı Cephesinde de görev almıştır. Bu süreçte Mustafa Kemal Paşa ve Millî Mücadele hakkında çeşitli gözlemlere sahip olmuş ve bu gözlemlerini yazdığı eserlerde dile getirmiştir. Halide Edib Adıvar yazdığı eserlerde, Padişahın Mustafa Kemal Paşa’dan aldığı güvence ile Meclis-i Mebusanı kapattığını, Mustafa Kemal Paşa’nın da zaten Meclis-i Mebusanı kapattırıp harbiye nazırı olmak istediğini iddia etmiştir. Bunun yanı sıra eserlerinde, İzmir’in işgali sonrasında Millî Mücadelenin çete harbi (Kuva-yı Milliye) şeklinde halk tarafından başlatıldığı, liderlerin rolünün belirleyici olmadığı; Millî Mücadelenin kendiliğinden yürüdüğü, Mustafa Kemal Paşa’nın günlük politikaları yürüttüğü ve Millî Mücadelenin gelecekte nasıl bir şekil alacağı hakkında Mustafa Kemal Paşa’nın bir fikrinin olmadığı; Başkomutanlık Yasası ile Mustafa Kemal Paşa’nın bir “askeri diktatör” haline geldiği yönünde tespitlerde bulunmuştur. Yapılan incelemenin sonucunda, bu tespit ve iddiaların tarihsel gerçeklere uygun olmadığı görülmüştür. Halide Edib Adıvar’ın bazen tarihsel olayları tam olarak kavrayamamasının, bazen de 1925 ile 1939 yılları arasında yurt dışında yaşamak durumunda kalmasının, Mustafa Kemal Paşa ve Millî Mücadele hakkında hatalı yorumlar yapmasına neden olduğu anlaşılmaktadır.</p></abstract>
                                                                                    
            
                                                                                        <kwd-group>
                                                    <kwd>Mustafa Kemal Paşa</kwd>
                                                    <kwd>  Atatürk</kwd>
                                                    <kwd>  Milli Mücadele</kwd>
                                                    <kwd>  Halide Edib Adıvar</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Mustafa Kemal Pasha</kwd>
                                                    <kwd>  Atatürk</kwd>
                                                    <kwd>  National struggle</kwd>
                                                    <kwd>  Halide Edib Adıvar</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                                                                                    </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Adıvar, H. E. (1926). Memoirs of Halide Edib. New York, London: The Century Co.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Adıvar, H. E. (1955). Türkiye’de şark, garp ve Amerikan tesirleri. İstanbul: Doğan Kardeş Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Adıvar, H. E. (1962). Türkün ateşle imtihanı. İstanbul: Çan Yayını.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ağaoğlu, A. (2010). Mütareke ve sürgün hatıraları. İstanbul: Doğu Kitapevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Akşin, S. (1998). İstanbul hükümetleri ve Milli Mücadele 1. Cilt. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Armstrong, H. C. (2005). Bozkurt. (Güven, G. Ç. Çev.). İstanbul: Nokta Kitap.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Atalay, A. (1991). Kurtuluş Savaşı siyasal akımları içinde Halide Edib’in yeri. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Atatürk, M. K. (1981). Söylev. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Atay, F. R. (1980). Babanız Atatürk, bayrak, Atatürkçülük nedir, Atatürk ne idi. İstanbul: Künyesiz.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Atay, F. R. (2004). Çankaya. İstanbul: Pozitif Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Atay, F. R. (2005). Mustafa Kemal’in ağzından Vahidettin. İstanbul: Pozitif Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bayar, C. (1997). Ben de yazdım Milli Mücadeleye giriş-6. İstanbul: Sabah Kitapçılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bayur, Y. H. (1997). Atatürk hayatı ve eseri. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bozdağ, İ. (2002).  Atatürk’ün fikir sofrası. İstanbul: Tekin Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Cebesoy, A. F. (1953). Milli Mücadele hatıraları. İstanbul: Künyesiz.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Cebesoy, A. F. (1981). Sınıf arkadaşım Atatürk. İstanbul: İnkılâp Kitapevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çalışlar, İ. (2010). Halide Edib. İstanbul: Everest Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çetin, S. (2014). Halide Edib Adıvar’ın eserlerinde Milli Mücadele ve Cumhuriyet. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Enginün, İ. (1975). Halide Edib Adıvar. İstanbul: Toker Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Enginün, İ. (1978). Halide Edib Adıvar’ın eserlerinde Doğu ve Batı meselesi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Enginün, İ. (1989). Halide Edib Adıvar. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Enginün, İ., Cunbur, M., Özdemir, C. (1983). Milli Mücadele’de Türk kadını. Ankara: Feryal Matbaacılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Güntürkün, N. (1974). Halide Edib ile adım adım. Künyesiz: Künyesiz.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Irmak, S. (1984). Atatürk bir çağın açılışı. İstanbul: İnkılâp Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İlhan, A. (2002). Allahın süngüleri. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İnönü, İ. (1987). Hatıralar -1. (Selek, S. Haz.). İstanbul: Bilgi Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İnönü, İ. (2008). Defterler 1. Cilt (1919-1973). (Demirel, A. Haz.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kansu, M. M. (1997). Erzurum’dan ölümüne kadar Atatürk’le beraber–1. Ankara: Türk Tarih Kurumu.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karabekir, K. (2008). İstiklâl harbimiz 1. Cilt. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karaosmanoğlu, Y. K. (1968). Politikada 45 yıl. İstanbul: Bilgi Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karaosmanoğlu, Y. K. (1999). Vatan Yolunda. İstanbul: İletişim Yayınevi (4. Baskı).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kinross, L. (2007). Atatürk bir milletin yeniden doğuşu. (Sander, N. Çev.). İstanbul: Altın Kitaplar (19. Baskı).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kocatürk, U. (1999). Doğumundan ölümüne kadar kaynakçalı Atatürk günlüğü. Ankara: Türk Tarih Kurumu.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kocatürk, U. (2000). Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti tarihi kronolojisi. Ankara: Türk Tarih Kurumu.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Orbay, R. (2005). Siyasi hatıralar. İstanbul: Örgün Yayınevi (2. Baskı).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarıhan, Z. (1996). Kurtuluş Savaşı günlüğü-IV. Ankara: Türk Tarih Kurumu.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Selek, S. (2004). Anadolu ihtilali-1. İstanbul: Kastaş Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Taşer, S. (2012). Halide Edib Adıvar’ın öğretmenlikten istifası. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 31, 149-159.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">TBMM Gizli Celse Zabıtları Cilt:2. (1985). Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Türkgeldi, A. F. (2010). Görüp İşittiklerim. Ankara: Türk Tarih Kurumu (5. Baskı).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref41">
                        <label>41</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Uğurol, B. H. (1963). Halide Edib Adıvar. Künyesiz: Yurttaş Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref42">
                        <label>42</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Urgan, M. (1998). Bir dinozorun anıları. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları (43. Baskı).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref43">
                        <label>43</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Uyguner, M. (Haz.) (1968). Halide Edib Adıvar. İstanbul: Varlık Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref44">
                        <label>44</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yalçın, D., Akbıyık, Y., Akbulut, D. A., Balcıoğlu, M., Köstüklü, N., Süslü, A., Turan, R., Eraslan, C., Tural, M. A. (2004). Türkiye Cumhuriyeti tarihi-I. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref45">
                        <label>45</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yalçın, E. S. ve Koca, S. (2005). Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’ya geçişi. Ankara: Berikan Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref46">
                        <label>46</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yalçın, H. C. (2002). Tanıdıklarım. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
