Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi 2147-8465 2791-9773 Cankiri Karatekin University Schools of American Missionaries Built Between 1863-1885 in the Mardin Amerikan Misyonerlerinin 1863-1885 Yılları Arasında Mardin’de Tesis Ettikleri Okullar / Aktürk Sıraç 04 16 2017 5 1 20 41 03 23 2017 Copyright © 2013, Cankiri Karatekin University Journal of Faculty of Letters 2013 Cankiri Karatekin University Journal of Faculty of Letters

In this study, theeducational and cultural activities of the American Board of missionary organizationin Mardin Sanjak since the second half of the 19th century were examined.Information obtained from archives, yearbook and reports and letters kept bymissionaries; the opening dates and number of the students of the variousdegree schools that opened by American missionaries; their relations withdifferent communities and other educational activities were mentioned.

Bu çalışmada, Amerikan Board misyonerlikteşkilatının 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Mardin Sancağındaki eğitimve kültür faaliyetleri incelenmeye çalışılmıştır. Arşiv vesikaları, vilayet salnâmeleri ve misyonerlerintutmuş oldukları raporlar ve mektuplardan elde edilenbilgilerle, Amerikalı misyonerlerin açmış oldukları çeşitli derecelerdekiokulların açılış tarihleri, talebe mevcudu, farklı cemaatlerle ile olanilişkileri ve diğer eğitim faaliyetlerinden bahsedilmiştir.

 Mardin eğitim yabancı okullar misyoner Mardin education foreign schools missionary Alan, G. (2006). Amerikan Board’ın Mardin’de Yürüttüğü Eğitim Çalışmaları Çerçevesinde Mardin Kız Okulu. İbrahim Özcoşar (Ed.). I. Uluslararası Mardin Tarihi Sempozyumu Bildirileri 26, 27, 28 Mayıs 2006, Mardin, (ss.503-516), İstanbul. Aydın, M. (2006). Amerikan Protestan Misyonerlerinin Ermeniler Arasındaki Faaliyetleri ve Bunun Osmanlı-Amerikan İlişkilerine Etkisi, Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 19, 79-122. Açıkses, E. (2003). Harput’taki Misyonerlik Faaliyetleri. Ankara: TTK Yayınları. Bozan, O. (2014). XIX. yüzyılın İkinci Yarısında Mardin’de Amerşkan Misyonerlerinin Faaliyetleri, e-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi, 12, 21-48. Cuinet, V. (1891). La Turquie d’Asie. Paris, II. Danacıoğlu, E. (2000). Osmanlı İmparatorluğu’nda Amerikan Board Okulları ve Ermeniler. Dokuz Eylül Üniversitesi Çağdaş Türkiye Tarihi Dergisi, 3 (9), 131-145. Deveci, Y. (2006). Osmanlı’dan Günümüze Mardin Ermenileri. İbrahim Özcoşar (Ed.). I. Uluslararası Mardin Tarihi Sempozyumu Bildirileri 26, 27, 28 Mayıs 2006, Mardin, (ss.553-570), İstanbul. Kocabaşoğlu, U. (2000). Anadolu’daki Amerika (Kendi Belgeleriyle 19. yy.’da Osmanlı İmparatorluğu’ndaki Amerikan Misyoner Okulları). İstanbul: İmge Kitabevi. Küçükoğlu, B. (2005). Türk Dünyasında Misyoner Faaliyetleri. İstanbul: IQ Kültür-Sanat Yayıncılık. Ortaylı, İ. (1981). Osmanlı İmparatorluğu’nda Amerikan Okulları Üzerine Bazı Gözlemler. Amme İdaresi Dergisi. 3, 87-96.