Toplum, sosyolojinin anakonusudur. Söz konusu toplum, büyük göçlerden sonra bin yılı aşkın sürediryerleşik olan Anadolu toplumu olunca, devlet toplumdan toplum da devletten ayrıdüşünülemez olur. Devletle bütünleşik düşünme olgusu, sivil toplum kavramı içinde geçerlidir. İslâm kurallarının egemen olduğu Selçuklu ve devamındaki OsmanlıDevleti, 1800’lü yıllara değin bu toplumsal ve siyasi yapısını belirleyen hukukanlayışını korumuştur. Askerî yenilgiler sonrasında Avrupa’dan çekilme süreciile birlikte, bilimsel, askerî ve ekonomik alandaki gerileme süreçleriniengellemek isteyen Osmanlı Devleti, birey, aile ve toplum biçimlerini derindenetkileyecek Batılılaşma/Modernleşme programına yönelir.Modernleşme süreci sertsiyasi ve sosyal değişimlerle geçmiştir. 1826’da Yeniçerilik yerine modern ordununkurulması, bürokratik yapıdaki köklü değişimler, hukuk kodifikasyonlarınınşer’i hukuktan uzaklaşarak Batı hukukuna yakınlaşması, Tanzimat (1839) veIslahat (1856) fermanları, 1876’da I. Meşrutiyet’in ilanı ve 1878’de Meclis’inkapatılması, Sultan II. Abdülhamid dönemi, 1909’da II. Meşrutiyet’in ilanı, Trablusgarb(1911-1912), Balkan (1912-1913) ve I. Dünya (1914-1918) savaşları sürecindeOsmanlı Devleti giderek varlığını, siyasi, askeri ve toplumsal gücünü yitirir.Devamında ise İstiklâl Savaşı (1919-1923) ile Türkiye Cumhuriyeti kurulur. 1800’lerdenitibaren bunlar yaşanırken, sosyal hayatta, gündelik yaşamda, giyim-kuşamda,görgü kurallarında, eğitimden sağlığa, zanaatçılıktan tarımsal üretime,madencilikten ulaşıma, insanın yaşamını kuşatan tüm alanlarda modernleşmesüreçleri kimi zaman hızlı kimi zaman yavaş olarak devam etmiştir. Her başlığındetaylı bir tarihi vardır.Türkiye’deki mevcuttoplumsal ve siyasal yapıyı ve kültürel dokuyu bugün doğru anlayabilmek, bu süreçlerinOsmanlı’dan gelen özelliklerini, koşullarını ve aktarımlarını anlamaklamümkündür. Cahit Tanyol (1914-…) ve Şerif Mardin (1927-2017), toplum, siviltoplum ve devlet konularında birçok makale kaleme almış, görüşlerini paylaşmışve kimi zaman mevcut yaklaşımları devralmış, kimi zaman bunları geliştirmişveya kimi zaman kendi yaklaşımlarını oluşturmuşlardır. İki sosyoloğungörüşlerinin karşılaştırılması Türkiye’deki devlet, toplum ve sivil toplumdüşüncesi üzerine kapsamlı bilgiler verir. Bu bilgiler, gerek yakıncoğrafyadaki gerekse uzak coğrafyadaki toplumlar ve devletler içinkarşılaştırma yapmaya imkân veren özellikler, koşullar ve değerler içerir. Toplamda, Cahit Tanyol’un veŞerif Mardin’in yaklaşımları, bize daha sağlıklı, etkili, kalıcı ve güçlü birtoplum-devlet örgütlenmesi ve organizasyonu için özellikler, ilkeler veuygulamalar üretmemizde kaynaklık edecektir. Bunun gerçekleşmesi, günümüzünyeni toplum ve devlet yapılanmalarını doğru tanımlayan, bunların geçmişlebağlantısını kurabilen ve yerelden evrensele güçlü bir toplum-devlet modeli örneğisunan düşünsel bir olanak sağlar.
Society is the main subjectof sociology. The society in question, when the Anatolian society settled formore than thousand years after great migrations, the state becomes unthinkablefrom society and society also becomes unthinkable from the state. The conceptof integrated thinking with the state, also applies to the concept of civilsociety. The Seljuk state and the Ottoman state dominated by the rules ofIslam, until 1800s, it has maintained its conception of law that determines itssocial and political structure. After the military defeats, with the withdrawalprocess from Europe, the Ottoman Empire, which wants to prevent the decline ofthe scientific, military and economic processes, moves towards theWesternization/Modernization program which will deeply affect the individual,family and community forms.The process of modernizationhas gone through harsh political and social changes. Establishment of modernarmy in 1826 instead of Janissaries, radical changes in bureaucratic structure,convergence of law with the Western law, Edicts of Tanzimat (1839) and Islahat(1856), Announcement of the First Constitutional Monarchy in 1876 and Closureof the Assembly in 1878, The period of Sultan II. Abdulhamid, in 1909 II.Announcement of the Constitutional Monarchy, Tripoli (1911-1912), Balkan(1912-1913) and World War I (1914-1918), in the process of this events, TheOttoman Empire gradually lost its existence, political, military and socialpower. Subsequently, the War of Independence (1919-1923) established theRepublic of Turkey. From the 1800s onwards, on the other hand, in social life,in everyday life, clothing-finery style, etiquette, education to health, fromcraftsmanship to agricultural production, mining to transportation,modernization processes in all areas that surround the life of people,sometimes continued fast, sometimes slow. Each title has adetailed history.Existing social andpolitical structures and cultural fabric in Turkey today understand correctly,it is possible to understand the characteristics, conditions and transmissionof these processes from the Ottoman Empire. Cahit Tanyol (1914- ...) and ŞerifMardin (1927-2017), wrote a number of articles on society, civil society andgovernment, they shared their views and sometimes took over existing approaches,sometimes developed them or sometimes formed their own approaches. To comparethe views of the two sociologist, it gives comprehensive information on theidea of community, civil society and state in Turkey. This informationincludes features, conditions and values that allow comparison for bothcommunities and states in distant geography and the remote geography.In all, the approaches ofCahit Tanyol and Şerif Mardin will be the source of our ability to producefeatures, principles and practices for a more healthy, effective, lasting andpowerful society-state organization. The realization of this provides anintellectual opportunity that accurately identifies today's new society andstate structures, connects them with the past, and presents a strong example ofa model of a community-state model from the local to the universal.