<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                                                <journal-id>karadeniz | black sea | чёрное море</journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">1308-6200</issn>
                                        <issn pub-type="epub">3062-4126</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Hayrettin İVGİN</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.17498/kdeniz.484976</article-id>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                        <article-title>KAZAKLARDA AŞIK (AYTISKER) ATIŞMALARININ (AYTISLARIN) ÖZELLİKLERİ</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0003-1105-0479</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Altınkaynak</surname>
                                    <given-names>Erdoğan</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ, ARDAHAN İNSANİ BİLİMLER VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                    <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Ashimova</surname>
                                    <given-names>Dinara</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                    <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Nauanova</surname>
                                    <given-names>Gulzana</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Ardahan Üniversitesi</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20181220">
                    <day>12</day>
                    <month>20</month>
                    <year>2018</year>
                </pub-date>
                                                    <issue>40</issue>
                                        <fpage>430</fpage>
                                        <lpage>443</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20181119">
                        <day>11</day>
                        <month>19</month>
                        <year>2018</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20181210">
                        <day>12</day>
                        <month>10</month>
                        <year>2018</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2008, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2008</copyright-year>
                    <copyright-holder>Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Atışma;hayatın gerçeğini ifade eden bir sözlü nazım türüdür. Karşı karşıya gelen ikiâşık birbirlerine karşı üstünlük elde etmek ve rakibi sözle alt etmenin yollarınıararlar. Öncelikle karşılıklı olarak birbirlerini selamlarlar. Daha sonradinleyicilerin hal ve hatırını sorarak onları onurlandırlar. Selamlaşma faslıbittikten sonra asıl icraya başlarlar. Karşı taraftaki kim olursa olsun,düşünce ve sözleriyle onları tuzağa düşürmeye çalışırlar. Rakip aytıskerin sözve düşüncelerini boşa çıkarıp kendi söz ve düşüncelerini üste çıkararak birbirlerinialt etmeye çalışırlar. Sözlerde güzellik, hikemilik, felsefilik, etkililik,nükte ile ortaya çıkartılır. Kim bunları güncelleştirerek sözlerinin içinekatar ise o kazanmış olur. Atışılan konu ne kadar acı gerçekler olsa da bunuhalkın önünde söylemek zorundadır. Birbirlerine karşı hakarete varan sözlerisarfederken de bunu tatlı bir muziplik içinde gerçekleştirirler. Atışmanın gereklerinibilen halk, aytısçıların birbirleriyle mücadelesini anlayışla karşılar.Aytısçılardan herhangi birisi rakibine karşı söyleyecek söz bulamadığındayenilmiş olur. Atışmada bir kaç tane âşık bulunabilir ama atışmalargenellikle çifterli gruplar halinde yapılır. Bu durum Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan, İrancoğrafyası ile benzerdir.Butürden sözlü halk şiiri, atasözleri gibi, 19. yüzyılda, Kazak müziğinin, din vetörensel zincirlerden kurtarıldığı ve bağımsız bir halk sanatı olarak gelişmeyebaşladığı bir dönemde ortaya çıktı. Bu dönem, halkın temel müzikalgeleneklerini - enstrümantal, şarkı ve akın - zenginleştiren ulusun gerçektenruhani bir rönesansı haline geldi.</p></abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Aytısker</kwd>
                                                    <kwd>  Atışma</kwd>
                                                    <kwd>  Dombıra</kwd>
                                                    <kwd>  Kazah</kwd>
                                                    <kwd>  Kültür</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                                                                                        </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">1.	AUEZOV, Muhtar (2011), İnsiklopediyası, “Atamura” Baspası, Almatı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">2.	Aytıs (1943), “Kazak Memelekettik Birikken Baspası”, Hazırlayan: Musirepov Ğ. Almatı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">3.	Aytıs I. cilt (1988), Kazak SSR Ğılım Akademiyası, M. Auezov Atındağı Adebiyet Jane Öner İnstitutı.”Jazuşı” baspası, Almatı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">4.	Aytıs I.cilt (1964) “Kazaktın Memelekettik Körkem Adebiyet Baspası” Baspası, Hazırlayanlar: Ahmetov Ş., Iskakov B., Seydehanov K., Almatı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">5.	Aytıs II. cilt (1965) “Jazuşı” Baspası, Hazırlayanlar: Ahmetov Ş., Iskakov B., Seydehanov K., Almatı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">6.	Aytıs II. cilt (1988), Kazak SSR Ğılım Akademiyası, M. Auezov Atındağı Adebiyet Jane Öner İnstitutı.”Jazuşı” baspası, Almatı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">7.	Aytıs III. cilt (1966) “Jazuşı” Baspası, Hazırlayanlar: Ahmetov Ş., Iskakov B., Seydehanov K., Almatı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">8.	JOLDASBEKOV, M. (2014) “Kazak Önerinin Antologiyası”, Aytıs II. cilt, “Kültegin” Astana.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">9.	Kazak Adebiyeti (2010) Ensiklopediyalık Anıktamalık, Almatı, «Аруна Ltd.».</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">10.	Kazak Adebiyetinin Tarihı (1960), I. cilt, 1. Kitap, Almatı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">11.	Kazak Ensiklopediyası (1959), IV.cilt, Adebiyet, Kazaktın Halık Jumbaktarı, Almatı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">12.	Kazak Önerinin Antologiyası (2014), Aytıs VII cilt, Hazırlayanlar: Joldasbekov M., Negimov S., Maulet A., Almuhanova R., Koylıbayev Ş., “Kültegin” baspası, Astana.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">13.	Kazaktın Etnografiyalık Kategoriyalar (2011), Uğımdar Men Ataularının Dastürli Jüyesi. Ensiklopediya, Almatı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">14.	Kazirgi aytıs. I. kitap (2006), “Kültegin”, Hazırlayanlar: Nurahmetulı M., Düysenğazin S. Astana.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">15.	Kazirgi aytıs. II. kitap (2006), “Kültegin”, Hazırlayanlar: Aytulı N., Düysenğazin S. Astana.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">16.	Kazirgi aytıs. III. kitap (2006), “Kültegin”, Hazırlayanlar: Aytulı N. Astana.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">17.	MUKANOV, S., (1984) Aytıs I. cilt, Almatı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">18.	www.kitaphana.kz (17.10.2018)</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
