There were no censuses in the Ottoman Empire until the 19th century with the exception of some records, . During the reign of Mahmud II (1808-1839), it was necessary to create financial resources both for the implementation of the planned reforms and for the creation of the necessary modern army. For this reason, first of all, it was necessary to determine the current income sources in the country in a "complete" manner and at the same time to determine the population that could be recruited into the army. The empire began a census for this purpose in 1830, covering only the male population. The Muslim and non-Muslim male population living in the country was recorded by the people in charge of the census.In this study, the general information about the censuses and censuses made in the Ottoman Empire was giveb, and the importance of the population registers in the Ottoman historiography was tried to be explained from the example of the census made in the Elmalı District of Teke Region in 1831. Since the districts, villages and the population living in the administrative unit are registered in these censuses, their age, occupation, nicknames, physical disabilities, etc. are written with an indication of the problems. Thus, the notebooks provide very valuable data for determining the number of the population -male- living in a village, in the county, the average age, common occupations, business lines and thus the socio-economic history of the Ottoman Empire. Moreover, the names of villages and neighborhoods and the change of these names over time can be followed, which is valuable data in terms of administrative history. In this study, this change was tried to be demonstrated through the example notebook.
До XIX-го века в османской империи кроме налоговых ведомостей не встречаются другие документы по переписи населения. В эпоху Махмуда II. –го (1808-1839 гг.) было необходимо создать финансовые ресурсы как для реализации задуманных реформ, так и для создания необходимой современной армии. По этой причине необходимо было “полностью” определить текущие источники доходов в стране и в то же время определить население, которое можно было бы призвать в армию. С этой целью в 1830 году империя начала перепись, охватив только мужское население. Мусульманское и немусульманское мужское население, проживающее в стране, регистрировалось лицами, проводившими перепись. В этом исследовании, после предоставления общей информации о переписи населения и налоговых веломостей в Османской империи, указывается на важность регистрации населения с точки зрения османской историографии и на примере налоговой ведомости 1831-го года района Элмалы Текейской ливы, которая содержит и перепись населения. Поскольку в этих переписях зарегистрированы районы, села и население, проживающее в административной единице, их возраст, род занятий, прозвища, физические недостатки и т. д. то налоговые ведомости деревень, районов и т.д., которые содержат информацию по поводу мужского населения, их среднего возраста, общих профессии и занятости, предоставляют очень ценные данные для определения социально-экономической истории Османской империи. Наряду с этим, можно отслеживать названия деревень и кварталов, а также изменение этих названий с течением времени, что является ценными данными с точки зрения административной истории. В нижеследующем исследовании мы попытались продемонстрировать эти изменение на примере указанной налоговой ведомости.
Özet Tahrirler dışında Osmanlı İmparatorluğunda XIX. yüzyıla gelinceye kadar herhangi bir nüfus sayımına rastlanmamaktadır. II. Mahmud Devrinde (1808-1839) hem tasarlanan reformların gerçekleştirilmesi hem de ihtiyaç duyulan modern bir ordunun tesis edilmesi için mali kaynak yaratılması gerekiyordu. Bu sebeple de öncelikle ülkedeki mevcut gelir kaynaklarının “eksiksiz” bir biçimde belirlenmesi ve de aynı zamanda askere alınabilecek nüfusun tespiti gerekmekteydi. İmparatorlukta 1830 senesinde bu amaca yönelik yalnızca erkek nüfusu kapsayan sayıma başlanmıştı. Sayımda görevli kimselerce ülkede yaşayan Müslim, gayrimüslim erkek nüfus kayıt altına alınmıştı.Bu çalışmada Osmanlı İmparatorluğunda yapılan tahrirler ve nüfus sayımları hakkında genel bilgiler verildikten sonra Teke Livasına bağlı Elmalı Kazası’nda 1831’de yapılan nüfus sayımının kayıt altına alındığı defter örneğinden nüfus defterlerinin Osmanlı tarihi yazımındaki önemi açıklanmaya çalışılmıştır. Zira bu sayımlarda kayıt altına alınan idari birimdeki mahalleler, köyler ve burada yaşayan nüfus, yaşları, meslekleri, varsa lakapları, fiziksel özürleri vb. hususlar belirtilerek yazılmıştır. Böylece defterler bir köyde, kazada vs. yaşayan -erkek- nüfusun sayısı, yaş ortalaması, yaygın olan meslekler, iş kollarının tespit edilmesini ve böylece Osmanlı İmparatorluğunun sosyo-ekonomik tarihinin yazılmasında çok kıymetli veriler sağlamaktadır. Gene köy, mahalle isimleri ve bu isimlerin zaman içerisindeki değişimi takip edilebilmektedir ki bu ise idari tarih bakımından değerli verilerdir. Çalışmamızda yine örnek defter üzerinden bu değişim gösterilmeye çalışılmıştır.