In order to gain a correct and objective perspective in education, critical thinking skills must be a fundamental goal of academic programs with the aim of developing the cognitive skills necessary for this. Critical thinking is not merely an option, especially in the process of science education; it must be a fundamental component of education. Therefore, the purpose of this study is to analyze master's theses related to critical thinking skills that were available at the National Thesis Center between 2015 and 2025 in the field of science education. In this study, the survey model was adopted from qualitative research methods, and the theses within the scope of the study were examined using descriptive document analysis. A total of 29 postgraduate theses were analyzed in terms of publication year, type, purpose, limitations, assumptions, study group, subject, duration, teaching methods and techniques used, research design, data collection tools, data analysis methods, reliability and validity studies, findings, conclusions, and recommendations. The data obtained were analyzed using content analysis in line with the identified themes. The analysis revealed that the most preferred research method and design among researchers was the sequential explanatory design from among mixed research methods. It was determined that the data collection tools, data analysis methods, and reliability-validity tools of the studies were used in accordance with the objectives. The most frequently researched topic in the studies was the effect of critical thinking skills on attitudes toward science and success in science courses. When comparing the pre- and post-intervention data of the experimental groups, it was determined that critical thinking skills were more successful after the intervention at a rate of 75.00%. Additionally, when comparing the post-intervention data of the experimental and control groups, it was found that the level of critical thinking skills was higher in the experimental groups at a rate of 74%.
Eğitimde doğru ve objektif bir bakış açısı kazanmak için gerekli olan bilişsel becerilerin geliştirilmesi amacıyla, eleştirel düşünme becerilerinin akademik programların temel hedefi olması gerekmektedir. Eleştirel düşünme, özellikle fen bilimleri eğitimi sürecinde yalnızca bir seçenek değil; eğitimin temel bir bileşeni olması gerekmektedir. Bu nedenle bu araştırmanın amacı, fen eğitimi alanında 2015-2025 yılları arasında Ulusal Tez Merkezi’nde erişime açık olan eleştirel düşünme becerisi ile ilgili lisansüstü tezlerin analiz edilmesidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli benimsenmiş ve doküman analizi yöntemiyle araştırma kapsamındaki tezler incelenmiştir. Toplam 29 lisansüstü tez; yayın yılı, tür, amaç, çalışma grubu, konu, süre, kullanılan öğretim yöntem ve teknikleri, araştırma deseni, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri, güvenirlik ve geçerlik çalışmaları, bulgular ve sonuçlar açısından analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, belirlenen temalar doğrultusunda içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Analizi yapılan çalışmalarda araştırmacıların en fazla tercih ettikleri araştırma yöntem ve deseninin, karma araştırma yöntemlerinden sıralı açıklayıcı tasarım olduğu görülmektedir. Çalışmaların veri toplama araçlarının, veri analiz yöntemlerinin ve güvenirlik-geçerlilik araçlarının amaçlara uygun olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Çalışmalarda en fazla araştırılan; eleştirel düşünme becerisinin fen bilimlerine yönelik tutum ve fen bilimleri dersi başarısı üzerindeki etkisi olduğu görülmektedir. Çalışmalarda deney gruplarının uygulama öncesi ve sonrası verileri karşılaştırıldığında %75,00 oranla eleştirel düşünme becerisinin uygulama sonrası daha başarılı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca deney ve kontrol gruplarının uygulama sonrası verileri karşılaştırıldığında %74 oranla eleştirel düşünme becerisi düzeyi deney gruplarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.